Framtíð lýðveldisins Íslands Snorri Sturluson skrifar 2. september 2026 09:32 Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Sjá meira
Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun