Sam­félag sem bregst EKKI og sér­stakur dóm­stóll kyn­ferðis­brota

Að loknu málþinginu Vald og ábyrgð, um kynferðisofbeldi og samfélag sem bregst, og haldið var 20. ágúst sl. langar okkur að setja niður hugleiðingar okkar um til hvaða aðgerða þurfi að grípa varðandi þessi mál.

Málþingið fylgdi eftir hlaðvarpsþáttaröðinni Biskupsmálið og að því stóðu Kvenréttindafélag Íslands, Bjarkarhlíð, Stígamót, Kvennaathvarfið, Líf án ofbeldis og Vitund. Gabríela Bryndís Ernudóttir höfundur þáttaraðarinnar flutti aðalerindið, Jenný Kristín Valberg setti málþingið og Elín Hirst stýrði því og umræðunum á eftir.

Anna Ragna Fossberg og Guðrún Ebba Ólafsdóttir lásu upp úr bókum sínum og Aldís Schram flutti frumsamið ljóð. Að lokinni dagskrá voru umræður og fyrirspurnir.

Fullt var út úr dyrum í sal Kvenréttindafélags Íslands á Hallveigarstöðum og þó að umræðuefnið væri erfitt mátti finna fyrir mikilli samkennd og baráttuanda.

Okkur hefur vissulega miðað áfram á síðustu árum en við erum ekki komin á leiðarenda, því miður.

Við undirritaðar höfum allar greint frá reynslu okkar af kynferðisofbeldi opinberlega og undir fullu nafni, það var óumflýjanlegt. Fyrir okkur var það oft sár og erfið þrautaganga en líka valdeflandi.

Í umræðum á málþinginu kom það skýrt fram hve mikilvægt það er að sérhver þolandi finni sína leið til að vinna úr ofbeldinu og upplifi ekki utanaðkomandi þrýsting til að segja frá opinberlega. Ákveði þolandi að gera það er mikilvægt að hann fái ráðgjöf frá fagfólki og sérfræðingum um hvernig best sé að stíga fram en einnig til að veita þolandanum stuðning í þeim ólgusjó sem iðulega hlýst af slíkri opinberun. Jafningjastuðningur getur auk þess skipt sköpum þar sem reynsla þeirra sem á undan hafa gengið verður nokkurs konar mennskur áttaviti.

Samfélagið ætti í ljósi reynslunnar að hlusta á þolendur og sýna þeim virðingu í stað þess að úthrópa þær sem „geðveikar“, með „falskar minningar“, eða einfaldlega hunsa þær.

Réttarkerfið hefur brugðist þolendum trekk í trekk. Kynferðisbrot fyrnast því miður, en afleiðingarnar aldrei. Er ásættanlegt að fyrningarákvæði almennra hegningarlaga komi í veg fyrir að þolendur kynferðisofbeldis geti sótt gerandann til saka? Við hvetjum til þess að settur verði á sérstakur kynferðisbrotadómstóll skipaður sérfræðingum á þessu sviði. Slíkur dómstóll er nú þegar starfræktur í Suður Afríku og hefur gegnt mikilvægu hlutverki til að …

Við teljum að við séum sem samfélag á ákveðnum tímamótum og það sé í okkar höndum að tryggja þolendum réttmætan stuðning og traustverðugt réttarkerfi. Annars mun kynferðisofbeldi gegnsýra okkur um ókomna tíð. Þangað megum við ekki fara.

Aldís Schram er leikkona, lögfræðingur og höfundur, Anna Ragna Fossberg er doktor í heilbrigðisvísindum, næringarfræðingur og rithöfundur, Guðrún Ebba Ólafsdóttir er fyrrverandi kennari og baráttukona.