„Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi“ Smári Jökull Jónsson skrifar 2. október 2026 13:00 Svala Jóhannesdóttir er formaður Matthildarsamtakanna, samtaka um skaðaminnkun. Vísir/Vilhelm Formaður Matthildarsamtakanna segir mikla aukningu hafa orðið í notkun vímuefnisins 4CMC bæði hér á landi og á Norðurlöndunum undanfarið. Aðaláhættan við notkun efna sem þessa sé að fólk viti ekki hvað það sé að innbyrða. Á síðasta ári var greint frá nýju efni á vímuefnamarkaði hér á landi, efni sem kallað er 4-CMC, sem virðist nú vera búið að ná fótfestu. Adam Erik Bauer, réttarefnafræðingur, hefur rannsakað leifar af vímuefnum sem finnast í skólpi landsmanna síðustu ár og hann segir í samtali við fréttastofu að til dæmis hafi greinileg aukning á notkun efnisins sést um verslunarmannahelgina. Svala Jóhannesdóttir, formaður Matthildarsamtakanna, segir efnið oftast selt undir nafninu Meþadrón. „4CMC er vímuefni sem er syntetískt [framleitt á tilraunastofu] sem þýðir að það er framleitt í raun ólöglega. Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi og á Norðurlöndunum síðustu ár og það er mikið verið að nota það í skemmtanalífinu,“ segir Svala í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Leita til Matthildarsamtakanna til að fá efnagreiningu Efnið, sem er yfirleitt kristallað eða í duftformi, er örvandi vímugjafi sem Svala segir að hafi áhrif á hjarta- og æðakerfið og hækki líkamshita. Hættan sé þó ekki á pari við notkun ópíóíða eða metamfetamíns. „Vímuefni sem eru framleidd ólöglega, aðalhættan með þau er að notandi veit aldrei nákvæmlega hvað hann er að innbyrða. Þess vegna hefur fólk sem hefur verið að nota mephedrone á Íslandi verið að leita til okkar í Matthildarsamtökunum, sérstaklega eftir að fá að efnagreina efnið þannig að það viti í raun innihald efnisins og mögulegan styrkleika áður en það notar það.“ „Langstærsti vímugjafinn er áfengi“ Á vegum Matthildarsamtakanna hefur svokallað Matthildarteymi verið starfrækt í þrjú ár sem veitir skaðaminnkandi þjónustu í skemmtanalífinu, mætir á viðburði og býður skaðaminnkandi þjónustu, meðal annars hvernig fólk geti dregið úr áhættu á bráðatilfellum og ofskömmtun. Svala tekur fram að blöndun vímuefna, til dæmis áfengis ofan í notkun 4CMC eða MDMA, ýti undir hættu á slæmri reynslu og á bráðatilfellum. „Við sjáum að á síðustu tveimur árum hefur fólk verið að leita til okkar út af meþadróni sérstaklega. Bæði er verið að óska eftir ráðleggingum varðandi skammtastærðir og öruggari vímuefnanotkun en líka aðallega til þess að koma og efnagreina efnið.“ „Þannig að þetta er efni sem er nýlegt á Íslandi og við sjáum að fleiri í skemmtanalífinu eru að nota meþadrón. Aðalefnið sem fólk er að nota í dag í skemmtanalífinu er samt fyrst og fremst MDMA, ketamín, kókaín og langstærsti vímugjafinn er áfengi,“ segir Svala. „Við sjáum þessar tölur mjög klárlega í okkar þjónustu.“ Lyf Fíkn Heilbrigðismál Mest lesið Segja upp 34 áskriftum og opna stæðin almenningi Innlent Margrét Löf vill komast í opið fangelsi Innlent Nauðgaði fatlaðri konu og gripinn í Leifsstöð Innlent Glaumgosinn sem tók við málaliðaveldi föður síns Erlent Taka strætóstöðina í Mjódd í gegn eftir ofbeldisatvik Innlent Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Innlent Ætlar að stíga hraðar inn og setja RÚV fyrr skorður Innlent Hættir við að aflétta ráðningarbanni vegna manndráps Innlent Ómar lagði úrskurðarnefnd vegna tölvupóstsins óvenjulega Innlent „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ Innlent Fleiri fréttir Vísar jöfnum höndum til mikilvægi samtals og almennra hegningarlaga Lögreglan hafði afskipti af tugum ökumanna Ítalski baróninn á ekki vatnið Tvö umferðarslys og þrír fluttir á sjúkrahús Ómar lagði úrskurðarnefnd vegna tölvupóstsins óvenjulega Skúmaskotum Mjóddarinnar fækkað í forvarnarskyni Segir flugeldasöluna ekki í hættu Tilkynning um kæru óskýr og Bandero fer ekki fet Mál sonar þingmannsins komið til héraðssaksóknara „Við munum tryggja það að hún muni ekki gleymast“ Hættir við að aflétta ráðningarbanni vegna manndráps Bein útsending: Gera samfélagsmiðlar okkur hamingjusöm? Vill bæta eftirlit með lyfjagjöfum aldraðra Fjarvera Þorgerðar á pari við forvera hennar Gríðarleg sjúkdómsbyrði meðal niðurstaðna Eftirsjá að Eggerti: „Lífið heldur áfram“ Nauðgaði fatlaðri konu og gripinn í Leifsstöð Dóttir Kolbrúnar skrifar undir harða viðvörun um leigubremsuna Árásir hófust áður en gallarnir voru lagfærðir Margrét Löf vill komast í opið fangelsi Telur rök Háskólans á Akureyri ekki haldbær Taka strætóstöðina í Mjódd í gegn eftir ofbeldisatvik Breytingar í Mjódd til að bregðast við ofbeldi Þarf að leita annað eftir að hafa ekki fengið fangaklefa Segja upp 34 áskriftum og opna stæðin almenningi Vantar sex milljónir til að halda Edduna Guðmundur Ingi lét fjarlægja blett af fæti Kveður Víetnam og heldur áfram til Kína Seðlabankinn lagði Þorstein Má Fólk upplifi óttastjórnun hjá Reykjavíkurborg Sjá meira
Á síðasta ári var greint frá nýju efni á vímuefnamarkaði hér á landi, efni sem kallað er 4-CMC, sem virðist nú vera búið að ná fótfestu. Adam Erik Bauer, réttarefnafræðingur, hefur rannsakað leifar af vímuefnum sem finnast í skólpi landsmanna síðustu ár og hann segir í samtali við fréttastofu að til dæmis hafi greinileg aukning á notkun efnisins sést um verslunarmannahelgina. Svala Jóhannesdóttir, formaður Matthildarsamtakanna, segir efnið oftast selt undir nafninu Meþadrón. „4CMC er vímuefni sem er syntetískt [framleitt á tilraunastofu] sem þýðir að það er framleitt í raun ólöglega. Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi og á Norðurlöndunum síðustu ár og það er mikið verið að nota það í skemmtanalífinu,“ segir Svala í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Leita til Matthildarsamtakanna til að fá efnagreiningu Efnið, sem er yfirleitt kristallað eða í duftformi, er örvandi vímugjafi sem Svala segir að hafi áhrif á hjarta- og æðakerfið og hækki líkamshita. Hættan sé þó ekki á pari við notkun ópíóíða eða metamfetamíns. „Vímuefni sem eru framleidd ólöglega, aðalhættan með þau er að notandi veit aldrei nákvæmlega hvað hann er að innbyrða. Þess vegna hefur fólk sem hefur verið að nota mephedrone á Íslandi verið að leita til okkar í Matthildarsamtökunum, sérstaklega eftir að fá að efnagreina efnið þannig að það viti í raun innihald efnisins og mögulegan styrkleika áður en það notar það.“ „Langstærsti vímugjafinn er áfengi“ Á vegum Matthildarsamtakanna hefur svokallað Matthildarteymi verið starfrækt í þrjú ár sem veitir skaðaminnkandi þjónustu í skemmtanalífinu, mætir á viðburði og býður skaðaminnkandi þjónustu, meðal annars hvernig fólk geti dregið úr áhættu á bráðatilfellum og ofskömmtun. Svala tekur fram að blöndun vímuefna, til dæmis áfengis ofan í notkun 4CMC eða MDMA, ýti undir hættu á slæmri reynslu og á bráðatilfellum. „Við sjáum að á síðustu tveimur árum hefur fólk verið að leita til okkar út af meþadróni sérstaklega. Bæði er verið að óska eftir ráðleggingum varðandi skammtastærðir og öruggari vímuefnanotkun en líka aðallega til þess að koma og efnagreina efnið.“ „Þannig að þetta er efni sem er nýlegt á Íslandi og við sjáum að fleiri í skemmtanalífinu eru að nota meþadrón. Aðalefnið sem fólk er að nota í dag í skemmtanalífinu er samt fyrst og fremst MDMA, ketamín, kókaín og langstærsti vímugjafinn er áfengi,“ segir Svala. „Við sjáum þessar tölur mjög klárlega í okkar þjónustu.“
Lyf Fíkn Heilbrigðismál Mest lesið Segja upp 34 áskriftum og opna stæðin almenningi Innlent Margrét Löf vill komast í opið fangelsi Innlent Nauðgaði fatlaðri konu og gripinn í Leifsstöð Innlent Glaumgosinn sem tók við málaliðaveldi föður síns Erlent Taka strætóstöðina í Mjódd í gegn eftir ofbeldisatvik Innlent Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Innlent Ætlar að stíga hraðar inn og setja RÚV fyrr skorður Innlent Hættir við að aflétta ráðningarbanni vegna manndráps Innlent Ómar lagði úrskurðarnefnd vegna tölvupóstsins óvenjulega Innlent „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ Innlent Fleiri fréttir Vísar jöfnum höndum til mikilvægi samtals og almennra hegningarlaga Lögreglan hafði afskipti af tugum ökumanna Ítalski baróninn á ekki vatnið Tvö umferðarslys og þrír fluttir á sjúkrahús Ómar lagði úrskurðarnefnd vegna tölvupóstsins óvenjulega Skúmaskotum Mjóddarinnar fækkað í forvarnarskyni Segir flugeldasöluna ekki í hættu Tilkynning um kæru óskýr og Bandero fer ekki fet Mál sonar þingmannsins komið til héraðssaksóknara „Við munum tryggja það að hún muni ekki gleymast“ Hættir við að aflétta ráðningarbanni vegna manndráps Bein útsending: Gera samfélagsmiðlar okkur hamingjusöm? Vill bæta eftirlit með lyfjagjöfum aldraðra Fjarvera Þorgerðar á pari við forvera hennar Gríðarleg sjúkdómsbyrði meðal niðurstaðna Eftirsjá að Eggerti: „Lífið heldur áfram“ Nauðgaði fatlaðri konu og gripinn í Leifsstöð Dóttir Kolbrúnar skrifar undir harða viðvörun um leigubremsuna Árásir hófust áður en gallarnir voru lagfærðir Margrét Löf vill komast í opið fangelsi Telur rök Háskólans á Akureyri ekki haldbær Taka strætóstöðina í Mjódd í gegn eftir ofbeldisatvik Breytingar í Mjódd til að bregðast við ofbeldi Þarf að leita annað eftir að hafa ekki fengið fangaklefa Segja upp 34 áskriftum og opna stæðin almenningi Vantar sex milljónir til að halda Edduna Guðmundur Ingi lét fjarlægja blett af fæti Kveður Víetnam og heldur áfram til Kína Seðlabankinn lagði Þorstein Má Fólk upplifi óttastjórnun hjá Reykjavíkurborg Sjá meira