Sæstrengur gæti haft áhrif á útgjöld heimila

Rafmagnsreikningur íslenskra heimila gæti orðið sambærilegur við það sem þekkist í Evrópu gangi áætlanir Landsvirkjunar um lagningu sæstrengs héðan og til meginlands álfunnar eftir á næstu árum.

Þetta kemur fram í skýrslu GAMMA um efnahagsleg áhrif af rekstri og arðsemi Landsvirkjunar til ársins 2035. Lagning sæstrengs helst í hendur við framtíðarsýn Landsvirkjunar sem byggir á tvöföldun raforkuframleiðslu fram til 2025 og virkjanaframkvæmdum af ýmsum toga sem gæti skilað þjóðarbúinu tugmilljörðum króna í arð á ári.

„Sæstrengur er ekki á dagskrá hjá okkur í dag. Við þurfum tvö til þrjú ár í viðbót í greiningarvinnu. En við sjáum hann sem mjög áhugaverðan kost sem við erum að kynna okkur,“ segir Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar. Hann kynnti skýrsluna í síðustu viku ásamt fulltrúum GAMMA.

Landsvirkjun hóf í fyrra að gera mat á arðsemi sæstrengs á milli Íslands og meginlandsins og stendur sú vinna enn yfir.

Hörður bendir á að eftir því sem raforkuverð hækki hér þá dragi úr arðsemi sæstrengs. Á móti komi orkuöryggi og bætt nýting á dreifikerfinu. Það sé helsta ástæða þess að verið sé að tengja saman nær öll raforkukerfi heimsins.

Með sæstreng væri jafnt hægt að flytja umframorku héðan og aftur hingað ef nauðsyn krefði.

Í skýrslu GAMMA kemur fram að um leið og íslenska raforkukerfið tengist því evrópska þá muni verðbilið á milli þessara svæða líklega minnka og meðalverð Landsvirkjunar hækka. Bæði muni verð fyrir þá raforku sem seld er úr landi hækka auk þess sem orkusala innanlands muni verða fyrir töluverðum áhrifum þar sem samningastaða Landsvirkjunar gagnvart orkukaupendum muni batna verulega. Þótt þetta eigi öðru fremur við um orkusölu til stórra viðskiptavina Landsvirkjunar sem eru með stöðuga orkunotkun, þá geti það snert heimilin í landinu.

Hnýtt er við að hærra raforkuverð fyrir heimili landsins kunni ekki að vera að öllu leyti slæm þróun ef fundnar verði leiðir til þess að nýta arðinn af orkusölunni til að bæta landsmönnum upp kaupmáttarrýrnunina. Þá er tekið fram að hærra raforkuverð til almennings ætti óhjákvæmilega að kalla á hagkvæmari, skynsamlegri og skilvirkari notkun rafmagns í samræmi við kostnað.

Skýrsluhöfundar taka fram að stjórnvöld hafi ákvörðunarvald um áhrif raforkuverðs á heimilin enda kunni svo að fara að hið opinbera eignist sæstrenginn þegar fram líði stundir.