Hver er þessi Ted Cruz?

Það kom flestum á óvart að öldungadeildarþingmaðurinn Ted Cruz skyldi bera sigur úr býtum í forvali repúblikana í Iowa-ríki í Bandaríkjunum í gær þar sem skoðanakannanir bentu til þess að auðkýfingurinn Donald Trump myndi sigra.

 

Trump hefur farið mikinn í kosningabaráttunni og er afar umdeildur. Hann hefur hins vegar notið hylli á meðal kjósenda og náði vissulega ágætri kosningu í Iowa en hafði þó ekki betur en Cruz. Þá kemur Marco Rubio fast á hæla Trump.

Á móti hjónabandi samkynhneigðra en meðfylgjandi dauðarefsingum

En hver er þessi Ted Cruz eiginlega? Eins og áður segir er hann öldungadeildarþingmaður en hann situr á þingi fyrir Texas-ríki. Cruz er íhaldssamur, heittrúaður og afar vinsæll innan Teboðshreyfingarinnar sem er íhaldssamasti armur Repúblikanaflokksins. Hann er meðal annars mótfallinn hjónabandi samkynhneigðra, telur að aðeins eigi að leyfa fóstureyðingar þegar líf móðurinnar er í hættu og er meðfylgjandi dauðarefsingum.

Cruz, sem er 45 ára gamall, ólst upp í Houston í Texas en fæddist reyndar í Kanada og hefur Trump fullyrt að hann sé þess vegna ekki kjörgengur. Cruz hefur hins vegar gert lítið úr þeim fullyrðingum.

 

Faðir Cruz er frá Kúbu en mamma hans er bandarísk. Þau kynntust í Texas en fluttu til Kanada á sjöunda áratugnum þegar olíuiðnaðurinn þar var í blóma. Þegar faðir Cruz var unglingur barðist hann með Fidel Castro gegn einræðisherranum Fulgencio Batista. Cruz hefur síðan sagt að faðir hans hafi ekki vitað að Castro væri kommúnisti; eina sem hann vissi var að Batista var grimmur einræðisherra.

Sjá einnig: Allt sem þú þarft að vita um forkosningarnar í Bandaríkjunum

Hér að neðan má sjá sigurræðu Cruz í Iowa í gærkvöldi.

Lærði lögfræði í Harvard og var aðstoðarmaður hæstaréttardómara

Eftir að hafa verið fangelsaður og pyntaður af Batista fór faðir Cruz til Bandaríkjanna og gekk í háskólann í Texas. Í Texas kynntist hann móður Cruz sem kemur úr verkamannafjölskyldu frá Delaware en hún lærði stærðfræði í háskóla.

Cruz gekk í Princeton-háskólann og lærði lögfræði í Harvard. Eftir að hann lauk laganámi árið 1995 var hann aðstoðarmaður hæstaréttardómara í nokkur ár en vann síðan sem lögmaður. Cruz hóf síðan að starfa fyrir George W. Bush í kosningabaráttunni fyrir forsetakosningarnar árið 2000 og vann fyrir Bush fyrstu þrjú árin sem hann var í embætti. Í kosningabaráttunni kynntist hann eiginkonu sinni Heidi Nelson Cruz og eiga þau tvö börn.

Árið 2003 hóf Cruz síðan störf fyrir saksóknarann í Texas þar sem hann vann í fimm ár áður en hann fór aftur í lögmennsku. Hann tók síðan sæti í öldungadeild Bandaríkjaþings í janúar 2013 og vakti mikla athygli strax á sínu fyrsta ári á þingi. Cruz varð fljótt einn af leiðtogum Teboðshreyfingarinnar og hefur ítrekað talað gegn endurbótum Barack Obama á heilbrigðiskerfinu í Bandaríkjunum.

Hugmyndafræði fram yfir flokkshollustu

Strax árið 2013 var farið að nefna Cruz sem mögulegan forsetaframbjóðanda í kosningunum núna í nóvember. Hann tilkynnti svo um framboð sitt í mars í fyrra. Í grein á vef BBC í dag er farið yfir það hvernig forseti hann gæti mögulega orðið. Þar segir að eldri og reyndari menn innan Repúblikanaflokksins hafi ekki aðeins áhyggjur af því hvernig forseti Donald Trump geti orðið; þeir hafa einnig áhyggjur af Ted Cruz.

Áhyggjur þeirra vegna Cruz snúa aðallega því að hann tekur hugmyndafræðina fram yfir flokkshollustuna. Hann hefur eignast marga óvini innan flokksins og mun væntanlega ekki leita að ráðherrum í ríkisstjórn sína á meðal flokksmanna. Frekar er búist við því að Cruz muni til að mynda horfa til fólks sem starfar innan hægrisinnaðra hugveita (e. right wing think tanks).

En áður en til þess kemur að Cruz fari að mynda ríkisstjórn þarf að hann að hljóta útnefningu Repúblikanaflokksins sem forsetaefni þeirra og svo sigra í kosningunum í nóvember. Nái hann kjöri gæti hann hæglega orðið íhaldssamasti forseti Bandaríkjanna í manna minnum en næstu mánuðir munu leiða í ljós hversu langt hann mun ná.