Stingur upp á fimm ára fríi frá lífeyrissjóðsgreiðslum fyrir íbúðarkaupendur

Með fyrstu íbúðarkaupum ættu lífeyrisgreiðslur hvers mánaðar að greiðast beint inn á húsnæðislánið í fimm ár. Þetta er hugmynd sem Kristófer Már Maronsson, hagfræðinemi og framkvæmdarstjóri Stúdentaráðs, kastar fram í pistli sínum „Má ég bjóða þér fasteign fyrir þrítugt?“ á Rómur.is sem er nýstofnaður vefur ungs frjálslynds fólks. Með þessu gætu þeir sem væru að kaupa sínar fyrstu fasteignir sloppið við himinháa vexti og borgað hraðar niður lán sín.

„Hugmyndin er í raun sprottin á þeirri löngun minni að geta sleppt því að borga vaxtargjöld á ævinni því mér finnst þau vera svolítið eins og að henda pening,“ útskýrir Kristófer Már sem er 22 ára hagfræðinemi, hálfnaður með BS-námið og byrjaður að íhuga hvernig best sé að koma sér út á fasteignamarkaðinn.

„Mig langar til þess að kaupa íbúð en ég sé bara ekki fram á að geta það. Fyrsta hindrun er að þurfa að safna fyrir útborgun en svo þegar hún er komin þá taka vaxtargjöldin við. Þegar maður byrjar að borga af láninu sínu eru vextirnir himinháir sama hvora leiðina þú ferð. Annað hvort eru þetta vextir í formi almenna vaxtagjalda eða í formi verðtryggingar. Þetta er raunveruleikinn sem foreldrar mínir búa við. Þetta er ekki raunveruleiki sem mig langar að búa við“.

Gætu eignast húsnæðið 10 árum fyrr

Í pistli sínum tekur Kristófer dæmi þar sem par kaupir íbúð að verðmæti 30 milljónir króna og fái lán til 25,5 milljónir króna til 25 ára. Fari þau þessa leið gæti parið parið greitt rétt rúmlega 10 milljónir aukalega inn á lánið miðað við 15,5% iðgjald og fullnýttan séreignarsparnað. Þannig myndu þau spara um 1,8 milljónir króna í vaxtakostnað miðað við 7,23% fasta vexti. Þá myndu þau spara rúmar 13 milljónir í vaxtakostnað þar sem þau greiddur hratt inn á lánið og eignast húsnæðið 10 árum fyrr. Þau myndu þá safna lífeyri seinna á ævinni en á sama tíma yrðu þau líklegast tekjuhærri og kaupmáttur þeirra meiri.

Helsta gagnrýni sem Kristófer hefur fengið á hugmyndina er að hugsanlega yrði þetta til þess að verð á minni íbúðum myndi rjúka upp. Hann segir margar leiðir til þess að koma í veg fyrir það og bendir á nýlega skýrslu Björns Brynjúlfs Björnssonar, hagræðing hjá Viðskiptaráði Íslands, þar sem kynntar eru hugmyndir til þess að ná húsnæðisverði niður.

„Sitt hvor hliðin á sama peningnum"

Greinin hefur þegar vakið athygli þingmannanna Guðlaugs Þórs Þórðarsonar hjá Sjálfstæðisflokk og Frosta Sigurjónssonar hjá Framsóknarflokk. Guðlaugur segir hugmyndina vera í anda þeirra sem hann sjálfur hafi nú lagt áherslu á í um áratug.

„Það hefur svo sem alltaf verið þörf á því að stilla saman lífeyrismálin og húsnæðismálin,“ segir Guðlaugur Þór. „Það er sitthvort hliðin á sama peningnum, eign í húsnæði og sparnaður. Fólk er svo miklu betur sett ef það er skuldlágu eða skuldlausu húsnæði þegar það kemur á lífeyrisaldurinn“.

Guðlaugur segir að eins og kerfið sé í dag fái fólk ekki full lífeyrisréttindi fyrr en það er búið að greiða í sjóðina í ákveðinn tíma. „Okkar hugmynd hefur verið sú að þú gætir nýtt þær greiðslur, sem fylgja sumarvinnu og öðru slíku, beint í greiðslur á húsnæði“.

Hugmynd Kristófers er ólík að því leiti að þar er miðað við fimm ára „frest“ á því að greiða í lífeyrissjóðina sem hefjist við fyrstu íbúðarkaup, sama hvenær á æviskeiðinu þau fari fram. Hann segir það skrítna hugmynd að ef það eigi að vera samspil á milli lífeyrissjóðs og húsnæðiskaupa að það sé tengt einhverju tilteknu æviskeiði.

„Fólk á að geta gert þetta á sínum forsendum,“ segir Kristófer. „Það er skrítið að vera binda við aldur eða að ungt fólk verði að stóla á foreldrahjálp. Það geta komið upp aðstæður þegar maður er ungur sem valda því að þú ferð aðeins seinna inn á húsnæðismarkaðinn. Þú átt ekki að þurfa gjalda fyrir það. Við getum ekki öll lifað alveg eins lífi“.

Guðlaugur Þór segir hugmynd Kristófers vera stærra skref áfram en eldri hugmyndir og vill skoða hana af fullri alvöru. Hann segist ætla nýta sér hugmyndina að einhverju leyti í formi þingmáls og að hann hafi áhuga á því að koma henni á dagskrá þingsins með einhverjum hætti í vor.