Stjórnarskráin brotin við útgáfu laxeldisleyfa að mati lögmanna eigenda veiðiréttar Þorbjörn Þórðarson skrifar 6. apríl 2017 19:30 Matvælastofnun braut íslensku stjórnarskrána þegar hún gaf út leyfi til laxeldis í sjókvíum að mati lögmanna eigenda veiðiréttinda. Nánast allt laxeldið á Íslandi er í eigu norskra eldisfyrirtækja og stjórnir veiðifélaganna við Húnaflóa segja að norsku fyrirtækin skeyti engu um mengun náttúrunnar. Íslensk stjórnvöld hafa ekki haft neina stefnu þegar kemur að ræktun á laxi í sjókvíum. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir núverandi sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra viðurkenndi þetta í viðtali okkar á mánudag en stefnuleysið varð ekki á hennar vakt. Í sumar skilar starfshópur ráðherra skýrslu sem forveri hennar lét vinna. Í millitíðinni hafa fyrirtækið eins og Arnarlax nýtt sér stefnuleysi stjórnvalda til vaxtar. Áttatíu og sex prósent hlutafjár í Arnarlaxi eru í eigu norska fyrirtækisins Kviteholmen A/S. Tryggingamiðstöðin á 11,6 prósent en aðrir minna. Í deilu um sjókvíalaxeldið takast á hagsmunir laxeldisfyrirtækja og hagsmunir eigenda veiðiréttar í sjó, vötnum og ám sem hafa áhyggjur af áhrifum laxeldis í sjókvíum á lífríki villtra fiska. Ef eigendur veiðiréttar hafa rétt fyrir sér mun laxeldi í sjókvíum hafa mjög skaðlegar afleiðingar fyrir lífríkið.Einar K. Guðfinnsson formaður Landssambands fiskeldisstöðva.Vísir/Þorbjörn ÞórðarsonVeiðifélög við Húnaflóa lýsa þungum áhyggjum af vexti fiskeldisstöðva um land allt. Í ályktun þeirra segir meðal annars: „Stjórnirnar benda á, að nánast allt laxeldið er í meirihlutaeigu norskra eldisfyrirtækja sem eru að sækja í ókeypis afnot hafsins í óspilltum íslenskum fjörðum og sem virðast engu skeyta um mengun náttúrunnar og eyðileggingu eigna annarra. Nú þegar allt nýtt eldi í opnum sjókvíum með ógeltum laxi hefur verið sett á ís í Noregi, keppast þeir hinir sömu við að helga sér ókeypis íslenskan sjó, áður en Íslendingar átta sig á þeim hrikalega umhverfisskaða sem þessi stóriðja mun valda að óbreyttu.“ Blóðsýking sem kom upp í eldislaxi í Færeyjum var í sjókvíum alveg eins og þeim sem Arnarlax notar.Er einhver leið að vita það ef það sleppur ræktaður lax út í náttúruna? „Það á nú að vera hægt í flestum tilvikum held ég. Auðvitað er ekki hægt að útiloka að einhver tilvik komi upp þar sem menn vita þetta ekki nákvæmlega. Stóra málið er að fyrirtækin sjálf eru með sitt innra eftirlit. Fyrirtækin geta fylgst með kvíunum í gegnum myndavélar og slíkt samtímaeftirlit skiptir miklu máli fyrir fyrirtækin sjálf. Þau hafa beinan fjárhagslegan hag af því,“ segir Einar K. Guðfinnsson formaður Landssambands fiskeldisstöðva. Náttúrvernd 1 málsóknarfélag hefur höfðað mál á hendur Arnarlaxi og Matvælastofnun til ógildingar á leyfum sem Matvælastofnun veitti Arnarlaxi til laxeldis í sjókvíum. Meðal annars er byggt á því að samkvæmt 2. ml. 40. gr. stjórnarskrárinnar geti íslenska ríkið ekki afhent eignar- eða afnotarétt að hafsvæði við landið, sé ekki fyrir hendi sérstök lagaheimild til hinnar tilteknu ráðstöfunar hafsvæðisins. „Við útgáfu starfs- og rekstrarleyfanna naut ekki heimildar í settum lögum til hinnar tilteknu afhendingar afnotaréttar hafsins til stefnda Arnarlax hf.,“ segir í stefnunni. Þá er í stefnunni vísað til brots á varúðarreglu í 9. gr. laga um náttúruvernd en í stefnunni segir: „Í þessu tilviki er hætta á verulegum og óafturkræfum náttúruspjöllum og því er ekki hægt að beita skorti á vísindalegri þekkingu sem rökum til að láta hjá líða að grípa til skilvirkra aðgerða sem koma í veg fyrir spjöllin eða draga úr þeim. Náttúruvernd hefur boðað fleiri dómsmál vegna laxeldisins. Á sama tíma eru mjög mörg leyfi í umsóknar- og umsagnarferli hjá Matvælastofnun.“ Náttúruvernd hefur boðað fleiri dómsmál vegna laxeldisins og hefur þegar höfðað mál í gegnum félagið Náttúrvernd 2 gegn Matvælastofnun og Löxum Fiskeldi ehf. Á sama eru mörg leyfi í umsóknar- og umsagnarferli hjá Matvælastofnun. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra sagði í fréttum okkar á mánudag að hún vildi hægja á útgáfu nýrra leyfa til laxeldis í sjókvíum á meðan starfshópur um framtíðarstefnu stjórnvalda í laxeldi er að störfum. Starfshópurinn á að skila niðurstöðum sínum í ágúst næstkomandi. Mest lesið Það sem við vitum og vitum ekki um manndrápið hrottalega Innlent Prestur sakar oddvita um ólýðræðislega hallarbyltingu í veiðifélagi Innlent Sólrún fundin á Spáni Innlent Enn skjálftahrina við Trölladyngju Innlent Stoppaður af vegfaranda sem spurði: „Hvað er þetta?“ Innlent Dregur úr skjálftavirkni í kvikugangi en hrina í Trölladyngju fannst víða Innlent Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga Innlent Segir borgstjórn ekki bjóða neinar lausnir - bara óvissu Innlent Viðbúnaður í Vesturbæ vegna leitar Innlent Vaka jók við meirihlutann í stúdentaráði Innlent Fleiri fréttir Það sem við vitum og vitum ekki um manndrápið hrottalega Vaka jók við meirihlutann í stúdentaráði Dregur úr skjálftavirkni í kvikugangi en hrina í Trölladyngju fannst víða Prestur sakar oddvita um ólýðræðislega hallarbyltingu í veiðifélagi Enn skjálftahrina við Trölladyngju Tólf mánaða fangelsi fyrir að bera sig og áreita börn Segir borgstjórn ekki bjóða neinar lausnir - bara óvissu Sólrún fundin á Spáni Viðbúnaður í Vesturbæ vegna leitar Airbus var lengi búið að ganga á eftir Icelandair Stoppaður af vegfaranda sem spurði: „Hvað er þetta?“ Fresta umræðu um fjármálaáætlun eftir athugasemdir stjórnarandstöðunnar Sendiherra, lektor og sviðsstjórar sækja um embætti skrifstofustjóra Sorgmæddur og hissa vegna ásakana um njósnir Forseti féllst á kröfu stjórnarandstöðunnar um hlé vegna athugasemda við fjármálaáætlun Tuttugu og átta sóttu um stöðu dagskrárstjóra Hrina gikkskjálfta við Trölladyngju Tollar Trumps, njósnir og Ungfrú Ísland Þyngdu refsingu karlmanns fyrir vændiskaup af barni Leggur 380 milljónir í nýtt félag um samgöngur Töflurnar tuttugu þúsund falsaðar og innihéldu annað hættulegt efni Tekur við starfi þingmanns í leyfi frá borginni Veðurstofan ekki búin að afskrifa gosið með öllu Bein útsending: Evrópsk öryggis- og varnarmál í breytilegum heimi Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga „Af hverju var það sem var sagt á fimmtudegi svikið á mánudegi?“ Rafrettur hafi langvarandi afleiðingar á lungu, heila og hjarta Trjám úr Öskjuhlíð skipað frá Hafnarfirði Býst við kolsvartri skýrslu Frumvarp um gæludýrahald skerði sjálfsögð réttindi fólks til heilsu Sjá meira
Matvælastofnun braut íslensku stjórnarskrána þegar hún gaf út leyfi til laxeldis í sjókvíum að mati lögmanna eigenda veiðiréttinda. Nánast allt laxeldið á Íslandi er í eigu norskra eldisfyrirtækja og stjórnir veiðifélaganna við Húnaflóa segja að norsku fyrirtækin skeyti engu um mengun náttúrunnar. Íslensk stjórnvöld hafa ekki haft neina stefnu þegar kemur að ræktun á laxi í sjókvíum. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir núverandi sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra viðurkenndi þetta í viðtali okkar á mánudag en stefnuleysið varð ekki á hennar vakt. Í sumar skilar starfshópur ráðherra skýrslu sem forveri hennar lét vinna. Í millitíðinni hafa fyrirtækið eins og Arnarlax nýtt sér stefnuleysi stjórnvalda til vaxtar. Áttatíu og sex prósent hlutafjár í Arnarlaxi eru í eigu norska fyrirtækisins Kviteholmen A/S. Tryggingamiðstöðin á 11,6 prósent en aðrir minna. Í deilu um sjókvíalaxeldið takast á hagsmunir laxeldisfyrirtækja og hagsmunir eigenda veiðiréttar í sjó, vötnum og ám sem hafa áhyggjur af áhrifum laxeldis í sjókvíum á lífríki villtra fiska. Ef eigendur veiðiréttar hafa rétt fyrir sér mun laxeldi í sjókvíum hafa mjög skaðlegar afleiðingar fyrir lífríkið.Einar K. Guðfinnsson formaður Landssambands fiskeldisstöðva.Vísir/Þorbjörn ÞórðarsonVeiðifélög við Húnaflóa lýsa þungum áhyggjum af vexti fiskeldisstöðva um land allt. Í ályktun þeirra segir meðal annars: „Stjórnirnar benda á, að nánast allt laxeldið er í meirihlutaeigu norskra eldisfyrirtækja sem eru að sækja í ókeypis afnot hafsins í óspilltum íslenskum fjörðum og sem virðast engu skeyta um mengun náttúrunnar og eyðileggingu eigna annarra. Nú þegar allt nýtt eldi í opnum sjókvíum með ógeltum laxi hefur verið sett á ís í Noregi, keppast þeir hinir sömu við að helga sér ókeypis íslenskan sjó, áður en Íslendingar átta sig á þeim hrikalega umhverfisskaða sem þessi stóriðja mun valda að óbreyttu.“ Blóðsýking sem kom upp í eldislaxi í Færeyjum var í sjókvíum alveg eins og þeim sem Arnarlax notar.Er einhver leið að vita það ef það sleppur ræktaður lax út í náttúruna? „Það á nú að vera hægt í flestum tilvikum held ég. Auðvitað er ekki hægt að útiloka að einhver tilvik komi upp þar sem menn vita þetta ekki nákvæmlega. Stóra málið er að fyrirtækin sjálf eru með sitt innra eftirlit. Fyrirtækin geta fylgst með kvíunum í gegnum myndavélar og slíkt samtímaeftirlit skiptir miklu máli fyrir fyrirtækin sjálf. Þau hafa beinan fjárhagslegan hag af því,“ segir Einar K. Guðfinnsson formaður Landssambands fiskeldisstöðva. Náttúrvernd 1 málsóknarfélag hefur höfðað mál á hendur Arnarlaxi og Matvælastofnun til ógildingar á leyfum sem Matvælastofnun veitti Arnarlaxi til laxeldis í sjókvíum. Meðal annars er byggt á því að samkvæmt 2. ml. 40. gr. stjórnarskrárinnar geti íslenska ríkið ekki afhent eignar- eða afnotarétt að hafsvæði við landið, sé ekki fyrir hendi sérstök lagaheimild til hinnar tilteknu ráðstöfunar hafsvæðisins. „Við útgáfu starfs- og rekstrarleyfanna naut ekki heimildar í settum lögum til hinnar tilteknu afhendingar afnotaréttar hafsins til stefnda Arnarlax hf.,“ segir í stefnunni. Þá er í stefnunni vísað til brots á varúðarreglu í 9. gr. laga um náttúruvernd en í stefnunni segir: „Í þessu tilviki er hætta á verulegum og óafturkræfum náttúruspjöllum og því er ekki hægt að beita skorti á vísindalegri þekkingu sem rökum til að láta hjá líða að grípa til skilvirkra aðgerða sem koma í veg fyrir spjöllin eða draga úr þeim. Náttúruvernd hefur boðað fleiri dómsmál vegna laxeldisins. Á sama tíma eru mjög mörg leyfi í umsóknar- og umsagnarferli hjá Matvælastofnun.“ Náttúruvernd hefur boðað fleiri dómsmál vegna laxeldisins og hefur þegar höfðað mál í gegnum félagið Náttúrvernd 2 gegn Matvælastofnun og Löxum Fiskeldi ehf. Á sama eru mörg leyfi í umsóknar- og umsagnarferli hjá Matvælastofnun. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra sagði í fréttum okkar á mánudag að hún vildi hægja á útgáfu nýrra leyfa til laxeldis í sjókvíum á meðan starfshópur um framtíðarstefnu stjórnvalda í laxeldi er að störfum. Starfshópurinn á að skila niðurstöðum sínum í ágúst næstkomandi.
Mest lesið Það sem við vitum og vitum ekki um manndrápið hrottalega Innlent Prestur sakar oddvita um ólýðræðislega hallarbyltingu í veiðifélagi Innlent Sólrún fundin á Spáni Innlent Enn skjálftahrina við Trölladyngju Innlent Stoppaður af vegfaranda sem spurði: „Hvað er þetta?“ Innlent Dregur úr skjálftavirkni í kvikugangi en hrina í Trölladyngju fannst víða Innlent Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga Innlent Segir borgstjórn ekki bjóða neinar lausnir - bara óvissu Innlent Viðbúnaður í Vesturbæ vegna leitar Innlent Vaka jók við meirihlutann í stúdentaráði Innlent Fleiri fréttir Það sem við vitum og vitum ekki um manndrápið hrottalega Vaka jók við meirihlutann í stúdentaráði Dregur úr skjálftavirkni í kvikugangi en hrina í Trölladyngju fannst víða Prestur sakar oddvita um ólýðræðislega hallarbyltingu í veiðifélagi Enn skjálftahrina við Trölladyngju Tólf mánaða fangelsi fyrir að bera sig og áreita börn Segir borgstjórn ekki bjóða neinar lausnir - bara óvissu Sólrún fundin á Spáni Viðbúnaður í Vesturbæ vegna leitar Airbus var lengi búið að ganga á eftir Icelandair Stoppaður af vegfaranda sem spurði: „Hvað er þetta?“ Fresta umræðu um fjármálaáætlun eftir athugasemdir stjórnarandstöðunnar Sendiherra, lektor og sviðsstjórar sækja um embætti skrifstofustjóra Sorgmæddur og hissa vegna ásakana um njósnir Forseti féllst á kröfu stjórnarandstöðunnar um hlé vegna athugasemda við fjármálaáætlun Tuttugu og átta sóttu um stöðu dagskrárstjóra Hrina gikkskjálfta við Trölladyngju Tollar Trumps, njósnir og Ungfrú Ísland Þyngdu refsingu karlmanns fyrir vændiskaup af barni Leggur 380 milljónir í nýtt félag um samgöngur Töflurnar tuttugu þúsund falsaðar og innihéldu annað hættulegt efni Tekur við starfi þingmanns í leyfi frá borginni Veðurstofan ekki búin að afskrifa gosið með öllu Bein útsending: Evrópsk öryggis- og varnarmál í breytilegum heimi Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga „Af hverju var það sem var sagt á fimmtudegi svikið á mánudegi?“ Rafrettur hafi langvarandi afleiðingar á lungu, heila og hjarta Trjám úr Öskjuhlíð skipað frá Hafnarfirði Býst við kolsvartri skýrslu Frumvarp um gæludýrahald skerði sjálfsögð réttindi fólks til heilsu Sjá meira