Dráttur á notkun MAX-véla Icelandair helsta ástæða meiri svartsýni en áður

Tafir sem orðið hafa á því að Icelandair geti tekið Boeing 737 MAX þoturnar eru stærsta ástæða þess að Seðlabankinn er svartsýnni á það en áður hversu hratt ferðaþjónustan muni vinda ofan af áföllum sem yfir hana dunið að undanförnu.

Þetta kom fram í máli Þórarins G. Péturssonar, aðalhagfræðings Seðlabankans, er hann og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri, rökstuddu ákvörðun Seðlabankans um að lækka stýrivexti niður í 3,5 prósent, auk þess sem að þeir kynntu efni Peningamála.

Í rökstuðningi peningastefnunefndar fyrir lækkun stýrivaxta kom fram að hagvaxtarhorfur fyrir næsta ár hafa versnað þar sem útlit sé fyrir að það taki ferðaþjónustuna lengri tíma að ná sér á strik eftir áföll ársins. WOW air hætti sem kunnugt er rekstri í vor og Icelandair hefur ekki getað tekið glænýjar 737 MAX-vélar sínar í vegna alþjóðlegs flugbanns á MAX-vélunum. Það hefur haft sitt að segja í rekstri félagsins.

„Það sem af er þessu ári er ljóst að ferðamönnum er að fækka meira en við höfum gert ráð fyrir. Á öðrum ársfjórðungi var fækkunin komin í einhver 19 prósent,“ sagði Þórarinn. Það hafi meðal annars haft þau áhrif að útflutningur hafi dregist saman.

„Meginástæðan fyrir þessum samdrætti var útflutt þjónusta sem dróst saman um næstum því átta prósent. Þar vegur þyngst þessi viðsnúningur í ferðaþjónustu sem var þegar farinn að sjást merki um á fyrsta ársfjórðungi, þó að WOW hafi ekki fallið fyrr en á öðrum ársfjórðungi. Það endurspeglar þá það WOW flugfélagið var þegar farið að draga mikið úr sínum umsvifum,“ sagði Þórarinn. 

Max-áhrifanna gætir á þessu ári og því næsta

Það sem vegi þó upp á móti þessu væri að samsetning á þeim ferðamönnum sem hingað komi til lands hafi breyst að undanförnu. Þeir eyði meira en áður.

„Til dæmis kortavelta á föstu verði í krónum talið er komin í einhver 20 prósent aukningu sem er náttúrulega gríðarlega mikið,“ sagði Þórarinn.

Horfurnar fyrir árið í ár hafi hins vegar versnað.

„Bæði endurspeglar það að fækkunin er meiri en við höfðum reiknað með og síðan eru horfurnar með hvernig Icelandair myndi taka þennan slaka hafa versnað. Þessar Max-flugvélar þeirra eru að koma síðar í notkun en við reiknuðum með. Þannig við erum að reikna með heldur meiri samdrætti í ferðaþjónustu í ár heldur en við gerðum í maíspánni okkar,“ sagði Þórarinn og nefndi töluna fimm prósent, í stað fjögur prósent áður.

MAX-áhrifin myndu einnig hafa áhrif á efnahagshorfur fyrir næsta ár.

„Þar erum við fyrst og fremst að meta það þannig að batinn í ferðaþjónustunni verði hægari heldur en við gerðum ráð fyrir, til dæmis vegna þess að þessar MAX-vélar komast ekki í notkun alveg strax á næsta ári,“ sagði Þórarinn. 

Voru bjartsýnni síðast

Á fundinum var hann spurður nánar út í það af hverju batinn í ferðaþjónustunni yrði hægari en áður var gert ráð fyrir, að mati Seðlabankans.

„Það er rétt að við erum svartsýnni á það hversu hratt ferðaþjónustan mun vinda ofan af þessum áföllum sem dunið hafa yfir núna undanfarið. Stærsta ástæðan er einfaldlega að við erum búin að endurskoða hvenær þessar MAX-flugvélar taka til starfa. Við vorum bjartsýnni hvenær það myndi það gerast í maí, heldur en við erum núna.“

Icelandair gerir ekki ráð fyrir að Boeing 737 MAX-vélar verði teknar aftur í rekstur fyrir árslok en Boeing vinnur nú að því fá samþykki flugmálayfirvalda í Bandaríkjunum fyrir því að fullnægjandi breytingar hafi verið gerðar á vélinni, svo aflétta megi flugbanni sem sett var á hana eftir tvö mannskæð flugslys.