Tíðindi dagsins kalla á kjarkaða ríkisstjórn Andrés Ingi Jónsson skrifar 9. ágúst 2021 12:01 „Loftlagsbreytingarnar eru hér, í dag. Við erum líka hér, í dag. Ef við bregðumst ekki við, hver á þá að gera það?“ Svona orðaði einn höfunda skýrslu loftslagsnefndar Sameinuðu þjóðanna það þegar hún var kynnt í dag. Skýrslan er afdráttarlaus varðandi vísindin: Loftslagsbreytingar eru staðreynd, þær eru þegar farnar að hafa áhrif um allan heim og það þarf að grípa til aðgerða tafarlaust. António Guterres, aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, notaði líkingu sem Íslendingar þekkja úr veðurfréttum til að lýsa stöðunni. Skýrslan væri í raun „rauð viðvörun fyrir mannkynið.“ Ein af niðurstöðum hennar er að fátt virðist geta komið í veg fyrir að hitastig jarðar hækki að jafnaði um 1,5 gráður innan tveggja áratuga. Það er miklu fyrr en fyrri skýrslur hafa gefið til kynna og ætti það að vera okkur vakning. Ekkert ríki er of smátt til að hafa áhrif á þessum tímapunkti, því það munar um hvert einasta tonn af gróðurhúsalofttegundum, enda hefur hvert einasta brot úr gráðu sem jörðin hlýnar áhrif á líf tugmilljóna manna. Guterres var ekkert feiminn við að benda á stærstu orsökina fyrir þeirri stöðu sem við erum í - óhóflega notkun og síaukið framboð jarðefnaeldsneytis - og sagði að skýrslan ætti að vera rothögg fyrir kola-, gas- og olíuiðnaðinn. Á sama tíma og ríki víða um heim stefna á fullri ferð á aukna vinnslu jarðefnaeldsneytis er Guterres skýr: „Ríkjum ber að hætta allri nýrri olíuleit og vinnslu.“ Þetta ætti auðvitað öllum að vera ljóst, en er samt eitthvað sem íslenskir stjórnarþingmenn treystu sér ekki til að segja í júní! Loftslag framtíðarinnar ræðst af aðgerðum nútíðarinnar og því þarf að gera allt - að beita öllum verkfærum sem við eigum, öllum á sama tíma - til að tryggja lífvænlega framtíð. Skýrsluhöfundar leggja enn og aftur ríka áherslu á að aðgerðir af okkar hálfu hafi aldrei verið jafn aðkallandi. Loftlagsbreytingarnar eiga sér stað á ógnvænlegum hraða um allan heim, eins og þau sem hafa fylgst með fréttum af skógareldum og hitametum á undanförnum vikum hafa ekki farið varhluta af. Við getum Þó svo að útlitið sé dökkt vekur skýrslan þó ákveðna von. Vísindin gefa til kynna að mannkynið geti þrátt fyrir allt unnið sig út úr þessum ógöngum. Til þess þurfi hins vegar stjórnmálafólk sem ekki aðeins áttar sig á því að við erum í ógöngum heldur er tilbúið að gera eitthvað í því. Píratar eru afdráttarlausir í þessum efnum. Loftslagsváin er ein stærsta áskorun mannkyns og kallar á miklar kerfisbreytingar. Ísland hefur alla burði til þess að vera í forystusveit ríkja sem berjast af alvöru gegn þessum breytingum með réttlátum og framsæknum aðgerðum. Kosningastefna Pírata í loftslagsmálum, sem unnin er í nánu samstarfi við fagfólk á þessu sviði, rímar við ákallið sem birtist í skýrslu dagsins - enda átta Píratar sig á stöðunni og eru tilbúin að gera eitthvað í henni. Græn umbreyting samfélagsins er almenningi til góðs og mikilvægt hagsmunamál komandi kynslóða. Meginábyrgð þess að draga úr mengun og losun gróðurhúsalofttegunda liggur hjá stjórnvöldum og fyrirtækjum. Við ætlum að skattleggja mengun fyrirtækja en valdefla einstaklinga, til dæmis með skýrari og betri upplýsingum sem auðvelda þeim að velja umhverfisvæna kosti. Umhverfisvæni valkosturinn á að vera aðgengilegur öllum óháð efnahag. Við þurfum í sameiningu að búa okkur undir þær áskoranir sem fylgja loftslagsbreytingum, auka tækifæri með menntun og þjálfun starfsfólks í nýjum greinum og tryggja réttlát umskipti fyrir öll. Baráttan gegn loftslagsbreytingum er á sama tíma baráttan fyrir sanngjarnari heimi - stærstu áskoranir heims fléttast saman í því að leysa loftslagsvandann, uppræta fátækt og tryggja efnahagslegt frelsi fólks. Við ætlum Við ætlum að setja markmið um að 55% samdrátt í heildarlosun fyrir árið 2030 miðað við 2020. Við ætlum gera það með sjálfstæðum markmiðum Íslands, frekar en að leggja minna af mörkum í skjóli sameiginlegra evrópskra markmiða eins og fráfarandi ríkisstjórn. Við ætlum að ná fram kolefnishlutleysi ekki síðar en árið 2035 og við ætlum að uppfæra allar áætlanir í loftslagsmálum í samræmi við nýjustu þekkingu. Við ætlum að banna olíuleit og vinnslu olíu í íslenskri lögsögu. Við ætlum að efla innviði fyrir orkuskipti í samgöngum, rafknúin og vistvænni farartæki af fjölbreyttu tagi og sköpum hvata til að auðvelda fólki að nýta sér þau. Þá ætlum við að setja skýra stefnu um hringrásarhagkerfi. Við ætlum að stórefla hvata fyrir græna nýsköpun, um allt land, og styðja sérstaklega við verkefni sem stuðla að auknum samdrætti í losun eða aukinni kolefnisbindingu. Við ætlum að efla skógrækt og landgræðslu. Við ætlum að hverfa frá ósjálfbærri stóriðjustefnu og forgangsraða smærri notendum. Við ætlum að gera allt þetta - og miklu meira til. Staðan sem upp er komin kallar á breytingar og við ætlum að breyta rétt. Skýrsla dagsins krefst þess. Heimurinn er á vendipunkti í baráttunni gegn loftslagsbreytingum og íslenskir kjósendur geti sýnt það í september að þeir vilji ríkisstjórn sem taki stöðunni alvarlega. Ríkisstjórn sem er tilbúin í þær róttæku breytingar sem allt of lengi hefur verið beðið eftir. Höfundur er þingmaður Pírata. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Andrés Ingi Jónsson Skoðun: Kosningar 2021 Loftslagsmál Píratar Alþingiskosningar 2021 Mest lesið Lögfræðingurinn sem gleymdi tilgangi laga Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Hagnaðurinn sem við afsölum okkur: Af hverju salan á Íslandsbanka er samfélagslegt glapræði Karl Héðinn Kristjánsson Skoðun Munu Ísraelsmenn sprengja bifreið páfa í loft upp? Einar Baldvin Árnason Skoðun Þétting byggðar – nokkur mistök gjaldfella ekki stefnuna Samúel Torfi Pétursson Skoðun Breyta lífum til hins betra eða dvelja áfram í hýðum síns vetra? Tómas Ellert Tómasson Skoðun Íþróttir eru lykilinn Willum Þór Þórsson Skoðun Stærð er ekki mæld í sentimetrum Sigmar Guðmundsson Skoðun Áður en íslenskan leysist upp Gamithra Marga Skoðun Að eiga sæti við borðið Grímur Grímsson Skoðun Hverjum þjónar nýsköpunin? Halldóra Mogensen Skoðun Skoðun Skoðun Að taka ekki mark á sjálfum sér Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Betri borg Alexandra Briem skrifar Skoðun Að eiga sæti við borðið Grímur Grímsson skrifar Skoðun Hagnaðurinn sem við afsölum okkur: Af hverju salan á Íslandsbanka er samfélagslegt glapræði Karl Héðinn Kristjánsson skrifar Skoðun Íþróttir eru lykilinn Willum Þór Þórsson skrifar Skoðun Framtíð safna í ferðaþjónustu Guðrún D. Whitehead skrifar Skoðun Munu Ísraelsmenn sprengja bifreið páfa í loft upp? Einar Baldvin Árnason skrifar Skoðun Að skapa framtíð úr fortíð Anna Hildur Hildibrandsdóttir skrifar Skoðun Tími til umbóta í byggingareftirliti Sigurður Ingi Jóhannsson skrifar Skoðun Stærð er ekki mæld í sentimetrum Sigmar Guðmundsson skrifar Skoðun Áður en íslenskan leysist upp Gamithra Marga skrifar Skoðun Lögfræðingurinn sem gleymdi tilgangi laga Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Þétting byggðar – nokkur mistök gjaldfella ekki stefnuna Samúel Torfi Pétursson skrifar Skoðun Breyta lífum til hins betra eða dvelja áfram í hýðum síns vetra? Tómas Ellert Tómasson skrifar Skoðun Hverjum þjónar nýsköpunin? Halldóra Mogensen skrifar Skoðun Heilbrigðisráðherra og stjórn VIRK hafa brugðist okkur Eden Frost Kjartansbur skrifar Skoðun Þegar ríkið fer á sjóinn Svanur Guðmundsson skrifar Skoðun Íbúðarhúsnæði sem heimili fólks Kristján Þórður Snæbjarnarson skrifar Skoðun Íslenskumælandi hjúkrunarfræðingar Guðbjörg Pálsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigðisstarfsfólk eru ekki skotmörk Elísabet Herdísar Brynjarsdóttir,Hildur Harðardóttir,Tryggvi Egilsson,Sunna Snædal,Yousef Tamimi,Örvar Gunnarsson skrifar Skoðun Leiðrétting veiðigjalda og varðstaðan um sérhagsmuni Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Þjóðminjasafn án fornleifafræðinga Snædís Sunna Thorlacius,Ingibjörg Áskelsdóttir skrifar Skoðun Opið bréf til stjórnmálafólks um málefni Palestínu og Ísraels Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Í lífshættu eftir ofbeldi Jokka G Birnudóttir skrifar Skoðun Verið er að umbreyta borginni en hvað viljum við? Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir máli hvernig talað er um velferð dýra? Hallgerður Ljósynja Hauksdóttir skrifar Skoðun Gróður, einmanaleiki og samfélagsleg samheldni Auður Kjartansdóttir skrifar Skoðun Ljúkum því sem hafið er - ný bálstofa í Gufunesi Ingvar Stefánsson skrifar Skoðun Raddir fanga Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Kann Jón Steindór ekki að reikna? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Sjá meira
„Loftlagsbreytingarnar eru hér, í dag. Við erum líka hér, í dag. Ef við bregðumst ekki við, hver á þá að gera það?“ Svona orðaði einn höfunda skýrslu loftslagsnefndar Sameinuðu þjóðanna það þegar hún var kynnt í dag. Skýrslan er afdráttarlaus varðandi vísindin: Loftslagsbreytingar eru staðreynd, þær eru þegar farnar að hafa áhrif um allan heim og það þarf að grípa til aðgerða tafarlaust. António Guterres, aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, notaði líkingu sem Íslendingar þekkja úr veðurfréttum til að lýsa stöðunni. Skýrslan væri í raun „rauð viðvörun fyrir mannkynið.“ Ein af niðurstöðum hennar er að fátt virðist geta komið í veg fyrir að hitastig jarðar hækki að jafnaði um 1,5 gráður innan tveggja áratuga. Það er miklu fyrr en fyrri skýrslur hafa gefið til kynna og ætti það að vera okkur vakning. Ekkert ríki er of smátt til að hafa áhrif á þessum tímapunkti, því það munar um hvert einasta tonn af gróðurhúsalofttegundum, enda hefur hvert einasta brot úr gráðu sem jörðin hlýnar áhrif á líf tugmilljóna manna. Guterres var ekkert feiminn við að benda á stærstu orsökina fyrir þeirri stöðu sem við erum í - óhóflega notkun og síaukið framboð jarðefnaeldsneytis - og sagði að skýrslan ætti að vera rothögg fyrir kola-, gas- og olíuiðnaðinn. Á sama tíma og ríki víða um heim stefna á fullri ferð á aukna vinnslu jarðefnaeldsneytis er Guterres skýr: „Ríkjum ber að hætta allri nýrri olíuleit og vinnslu.“ Þetta ætti auðvitað öllum að vera ljóst, en er samt eitthvað sem íslenskir stjórnarþingmenn treystu sér ekki til að segja í júní! Loftslag framtíðarinnar ræðst af aðgerðum nútíðarinnar og því þarf að gera allt - að beita öllum verkfærum sem við eigum, öllum á sama tíma - til að tryggja lífvænlega framtíð. Skýrsluhöfundar leggja enn og aftur ríka áherslu á að aðgerðir af okkar hálfu hafi aldrei verið jafn aðkallandi. Loftlagsbreytingarnar eiga sér stað á ógnvænlegum hraða um allan heim, eins og þau sem hafa fylgst með fréttum af skógareldum og hitametum á undanförnum vikum hafa ekki farið varhluta af. Við getum Þó svo að útlitið sé dökkt vekur skýrslan þó ákveðna von. Vísindin gefa til kynna að mannkynið geti þrátt fyrir allt unnið sig út úr þessum ógöngum. Til þess þurfi hins vegar stjórnmálafólk sem ekki aðeins áttar sig á því að við erum í ógöngum heldur er tilbúið að gera eitthvað í því. Píratar eru afdráttarlausir í þessum efnum. Loftslagsváin er ein stærsta áskorun mannkyns og kallar á miklar kerfisbreytingar. Ísland hefur alla burði til þess að vera í forystusveit ríkja sem berjast af alvöru gegn þessum breytingum með réttlátum og framsæknum aðgerðum. Kosningastefna Pírata í loftslagsmálum, sem unnin er í nánu samstarfi við fagfólk á þessu sviði, rímar við ákallið sem birtist í skýrslu dagsins - enda átta Píratar sig á stöðunni og eru tilbúin að gera eitthvað í henni. Græn umbreyting samfélagsins er almenningi til góðs og mikilvægt hagsmunamál komandi kynslóða. Meginábyrgð þess að draga úr mengun og losun gróðurhúsalofttegunda liggur hjá stjórnvöldum og fyrirtækjum. Við ætlum að skattleggja mengun fyrirtækja en valdefla einstaklinga, til dæmis með skýrari og betri upplýsingum sem auðvelda þeim að velja umhverfisvæna kosti. Umhverfisvæni valkosturinn á að vera aðgengilegur öllum óháð efnahag. Við þurfum í sameiningu að búa okkur undir þær áskoranir sem fylgja loftslagsbreytingum, auka tækifæri með menntun og þjálfun starfsfólks í nýjum greinum og tryggja réttlát umskipti fyrir öll. Baráttan gegn loftslagsbreytingum er á sama tíma baráttan fyrir sanngjarnari heimi - stærstu áskoranir heims fléttast saman í því að leysa loftslagsvandann, uppræta fátækt og tryggja efnahagslegt frelsi fólks. Við ætlum Við ætlum að setja markmið um að 55% samdrátt í heildarlosun fyrir árið 2030 miðað við 2020. Við ætlum gera það með sjálfstæðum markmiðum Íslands, frekar en að leggja minna af mörkum í skjóli sameiginlegra evrópskra markmiða eins og fráfarandi ríkisstjórn. Við ætlum að ná fram kolefnishlutleysi ekki síðar en árið 2035 og við ætlum að uppfæra allar áætlanir í loftslagsmálum í samræmi við nýjustu þekkingu. Við ætlum að banna olíuleit og vinnslu olíu í íslenskri lögsögu. Við ætlum að efla innviði fyrir orkuskipti í samgöngum, rafknúin og vistvænni farartæki af fjölbreyttu tagi og sköpum hvata til að auðvelda fólki að nýta sér þau. Þá ætlum við að setja skýra stefnu um hringrásarhagkerfi. Við ætlum að stórefla hvata fyrir græna nýsköpun, um allt land, og styðja sérstaklega við verkefni sem stuðla að auknum samdrætti í losun eða aukinni kolefnisbindingu. Við ætlum að efla skógrækt og landgræðslu. Við ætlum að hverfa frá ósjálfbærri stóriðjustefnu og forgangsraða smærri notendum. Við ætlum að gera allt þetta - og miklu meira til. Staðan sem upp er komin kallar á breytingar og við ætlum að breyta rétt. Skýrsla dagsins krefst þess. Heimurinn er á vendipunkti í baráttunni gegn loftslagsbreytingum og íslenskir kjósendur geti sýnt það í september að þeir vilji ríkisstjórn sem taki stöðunni alvarlega. Ríkisstjórn sem er tilbúin í þær róttæku breytingar sem allt of lengi hefur verið beðið eftir. Höfundur er þingmaður Pírata.
Hagnaðurinn sem við afsölum okkur: Af hverju salan á Íslandsbanka er samfélagslegt glapræði Karl Héðinn Kristjánsson Skoðun
Skoðun Hagnaðurinn sem við afsölum okkur: Af hverju salan á Íslandsbanka er samfélagslegt glapræði Karl Héðinn Kristjánsson skrifar
Skoðun Breyta lífum til hins betra eða dvelja áfram í hýðum síns vetra? Tómas Ellert Tómasson skrifar
Skoðun Heilbrigðisstarfsfólk eru ekki skotmörk Elísabet Herdísar Brynjarsdóttir,Hildur Harðardóttir,Tryggvi Egilsson,Sunna Snædal,Yousef Tamimi,Örvar Gunnarsson skrifar
Skoðun Hvers vegna skiptir máli hvernig talað er um velferð dýra? Hallgerður Ljósynja Hauksdóttir skrifar
Hagnaðurinn sem við afsölum okkur: Af hverju salan á Íslandsbanka er samfélagslegt glapræði Karl Héðinn Kristjánsson Skoðun