Í erfið­leikum með að greiða upp strand­veiði­bát vegna ó­sann­gjarns kerfis

Strand­veiði­kerfinu má skipta upp í fjögur svæði, sem kallast A, B, C og D-svæði. Frá árinu 2016 hafa öll svæðin veitt úr sama kvóta­potti, sem var rúm ellefu þúsund tonn í ár.

En svæðin koma ekki öll jafn vel út úr þessu. Á Raufar­höfn býr smá­báta­sjó­maðurinn Einar Sigurðs­son sem segir farir sínar ekki sléttar eftir strand­veiði­tíma­bilið í ár.

„Við komum mjög illa út úr því. Einn heildar­pottur yfir landið... það er ekki að virka. Það er bara þannig. Fisk­gengdin er mjög mis­jöfn á milli svæðanna þannig ef við erum allir að veiða úr sam­eigin­legum potti. Það gengur ekki upp,“ segir Einar.

Stór­fiskurinn gengur nefni­lega ekki á Austur­landið fyrr en seint á sumrin.

„Hann kemur svona um 20. júlí eitt­hvað svo­leiðis. Þá erum við að fara að fá svona sæmi­lega veiði, velunnindi og góðan fisk. Verð­mikinn fisk,“ segir Einar.

Kvótinn kláraðist hins vegar 21. júlí í ár og því fá veiði­menn á svæði C lítið sem ekkert af verð­mætum fisk.

Sonur Einars á­kvað að feta í fót­spor föður síns á þessu ári og kaupa sér bát fyrir strand­veiði­tíma­bilið.

„Við töldum nú og mátum það svo að þetta myndi nú kannski ekki vera eins slæmt eins og undan­farið. Það er alltaf hamrað á því að við fáum 48 daga í veiðar á ári. Það er búið að lofa því í sex ár en það hefur ekki enn þá orðið að veru­leika,“ segir Einar. Sonur hans hafi keypt bátinn í góðri trú um að hann gæti veitt vel inn í ágúst­mánuð.

Vestfirðir með yfir 60 prósent kvótans

Þegar hlut­föll veiðinnar eru skoðuð milli svæða eftir tíma­bilið má sjá að A-svæði veiddi 58 prósent af kvótanum, B-svæði 18 prósent og C og D svæði að­eins 12 prósent.

Því græddi sonur Einars lítið sem ekkert á veiðunum í ár og situr eftir skuldugur með nýjan bát.

„Ef að ég hefði hvatt hann til að róa ekki héðan að heima heldur fyrir vestan... þá væri staðan allt, allt önnur,“ segir Einar.

Hann mun þó reyna að halda bátnum og vonar að breyting sem mat­væla­ráð­herra hefur boðað á kerfinu, með svæða­skiptum kvóta leysi málið.

„Já, það verða alla­vega verða meiri líkur á að hann geti verið heima. Og þurfi ekki að vera ein­hvers staðar í út­legð,“ segir Einar. Margir smá­báta­sjó­menn á C-svæði ræði reglu­lega þann mögu­leika að flytja vestur þar sem veiðin er betri snemma á tíma­bilinu. Það sé skelfi­leg þróun fyrir byggðar­lög á Norð­austur- og Austur­landi þar sem veiðin verður ekki góð fyrr en í lok tíma­bilsins og stríði bein­línis gegn mark­miðum strand­veiða á Ís­landi um að styrkja byggðar­lög.

Svan­dís Svavars­dóttir mat­væla­ráð­herra sagði í sam­tali við frétta­stofu í dag að meiri kvóti yrði ekki gefinn út til strand­veiða í sumar til að lyfta undir með strand­veiði­mönnum á C-svæðinu. Hún skilji þó ó­sætti meðal þeirra vel, kerfið sé gallað eins og það er í dag og því hyggst hún leggja fyrr­nefnt frum­varp um svæða­skiptar afla­heimildir fram á næsta þingi.

„Mér finnst skipta mjög miklu máli að hlusta eftir því sem strand­veiði­menn hafa fram að færa,“ segir Svan­dís.

„En mér finnst það skipta mjög miklu máli að þessir aðilar viti hvert minn hugur stefnir og að mitt mark­mið er að jafna þessa að­stöðu eins og nokkurs er kostur.“