Engar gribbur hjá Út­­­lendinga­­­stofnun að sögn Út­­­lendinga­­­stofnunar

Jóladagatal Ríkisútvarpsins í ár ber nafnið Randalín & Mundi: Dagar í desember. Meðal þess sem fjallað er um í dagatalinu er fólk á flótta. Bekkjarsystir Randalínar og Munda er dóttir forstjóra Útlendingastofnunar en leikkonan Ilmur Kristjánsdóttir, sem einnig er handritshöfundur þáttanna, fer með hlutverk forstjórans.

Vilja fræða börn um málefnið

Vegna umfjöllunar dagatalsins ákvað Útlendingastofnun að setja upp upplýsingasíðu fyrir börn sem vilja fræðast frekar um málefni flóttamanna á Íslandi. Á síðunni segir að persónur þáttanna séu skáldaðar og að áhorfendur velti því örugglega fyrir sér hvort þættirnir gætu gerst í raunveruleikanum. 

„Randalín og Mundi eru klárir krakkar sem spyrja margra skynsamlegra spurninga um flóttafólk. Fullorðna fólkið í þáttunum á hins vegar oft ekki til nein svör við spurningum þeirra. Fyrir þá krakka, foreldra og kennara, sem eru að velta þessum spurningum fyrir sér, ákváðum við hjá Útlendingastofnun að taka saman upplýsingar í tengslum við efni þeirri þátta sem fjalla um málefni flóttafólks,“ segir á vef Útlendingastofnunar. 

Hingað til metur stofnunin sem svo að spurningar gætu hafa vaknað hjá börnum eftir fjóra af þeim tólf þáttum sem nú þegar eru komnir út. 

Hvers vegna mega ekki allir koma?

Í fyrsta þætti er rætt um hvers vegna allir geti ekki bara komið til Íslands, hér sé nóg af plássi. Á vefnum nýja stendur að það séu engar reglur um hversu margir megi koma til landsins en hins vegar séu reglur um hverjir mega koma til landsins og hversu lengi þeir mega dvelja hér. 

Í fjórða þætti dagatalsins er forstjóri Útlendingastofnunar í viðtali hjá fréttakonu. Fréttakonan vill ræða við forstjórann um undirskriftalista sem komið var á laggirnar vegna máls Fatimu, persónu í þáttunum, og dóttur hennar. 

Fatima hafði fengið bréf frá Útlendingastofnun um að hún uppfyllti ekki reglur til að fá að dvelja hér áfram þrátt fyrir að halda því fram að hún væri í hættu í heimalandi sínu. Því stofnaði fólk sem var ekki sammála stofnuninni undirskriftalista til að mótmæla. Á vefnum segir að það sé algengt að fólk í samfélaginu mótmæli þegar einhver sem vill skjól fær það ekki. 

„Sumir skrifa greinar í blöðin eða nöfnin sín á undirskriftalista og aðrir mæta á samstöðumótmæli. Það er alltaf gert af góðum hug, af því að þeir sem mótmæla vilja fólki eins og Fatimu vel og langar að hún fái að búa á Íslandi. Fólkið sem vinnur hjá Útlendingastofnun vill fólki eins og Fatimu líka vel, þótt það þurfi að segja henni að lögin séu þannig að hún fái ekki að vera áfram á landinu,“ segir á vefnum. 

Engin gribba hér á bæ

Sagt er frá verkferlum Útlendingastofnunar í málum sem þessu, til dæmis að tekin séu viðtöl við alla sem óska eftir því að fá skjól og að rætt sé við talsmenn sem eru sérfræðingar í lögunum um hverjir megi vera. Í þáttunum virkar þó forstjóri Útlendingastofnunar eins og að hún sé ekki með hag flóttafólks fyrir brjósti sér. 

„Forstjórinn í þáttunum er svakaleg gribba en í alvörunni vinna engar gribbur hjá Útlendingastofnun. Það þarf því enginn að vera hræddur við að mæta í viðtöl hjá Útlendingastofnun,“ segir á vefnum um túlkun dagatalsins á forstjóranum. 

Farið er yfir mögulegar ástæður þess að fólk fái ekki skjól hér á landi en bent á að lögin frá Alþingi leyfi ekki öllum að fá skjól sem vilja. Þá er útskýrt hvers vegna forstjórinn segir í viðtali við fréttakonuna að hún geti ekki tjáð sig um einstaka mál, það sé vegna þess að hún er bundin þagnarskyldu. 

„Að vera bundinn þagnarskyldu þýðir að hún má ekki tala við aðra um þær persónulegu upplýsingar sem hún hefur um fólk sem leitar til Útlendingastofnunar. Þetta gildir líka um kennara til dæmis en þeir eru bundnir þagnarskyldu um mál einstakra nemenda og mega alls ekki tala um þau við aðra, hvað þá við fjölmiðla. 

P.s. Alvöru forstjóri Útlendingastofnunar er ekki með einkabílstjóra :),“ segir á vefnum. 

Einnig má finna upplýsingar og útskýringar á málefnum úr fimmta og sjötta þætti dagatalsins og er von á fleira efni inn á vefsíðuna. Lesa má útskýringar Útlendingastofnunar nánar hér.