Hastar­leg þing­lok koma þing­mönnum í opna skjöldu

Morgublaðið greindi frá þessu í gærkvöldi en í sam­komu­lag­inu felst meðal ann­ars að „fjár­mála­áætl­un fyr­ir árin 2024 til 2028 ásamt tengd­um mál­um verði af­greidd áður en að þingi verður frestað á föstu­dag­inn þegar að alþing­is­menn fara í sum­ar­leyfi.“

Að þessi háttur sé hafður á, þinglokum hespað af, hefur komið flatt upp á stjórnarandstöðuna og hefur kallað fram sögusagnir um það hvort rekja megi þetta til þess að djúpstæður ágreiningur sé uppi meðal stjórnarliðsins. 

Til að ýta undir það kom til, samkvæmt heimildum Vísis, rifrildis milli ráðherra Sjálfstæðisflokksins í mötuneyti þingsins, þeirra Áslaugar Örnu Sigurbjörnsdóttur, háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra og Jóns Gunnarssonar dómsmálaráðherra. Orðaskipti þeirra voru ekki á lágu nótunum og gátu ekki farið fram hjá viðstöddum.

Fyrir liggur að ýmis erfið mál eru óafgreidd og má þar nefna nýfallinn dóm um úthlutun makrílkvóta, snjóhengjuna sem er ÍL-sjóði eða fyrrverandi Íbúðalánasjóður, Lindarhvolsmálið og þannig mætti lengi áfram telja.

Mörg mikilvæg mál sitja á hakanum

Vísir heyrði í Helgu Völu Helgadóttur þingmanni Samfylkingar og hún segir það rétt, þetta hafi komið þingmönnum stjórnarandstöðunnar verulega á óvart.

„Já, í byrjun vikunnar var talað um að við myndum funda fram í næstu viku til að klára þau mál sem eru inni í nefndunum. Þar eru auðvitað stór mál sem ráðherrar hafa lagt mikla áherslu á að klára. Þess vegna kom það okkur mjög á óvart þegar þingflokksformenn stjórnarflokkanna birtust með nýtt plan um að hætta við stór lykilmál; að klára þau. Jafnvel mál sem eru á lokametrum í vinnslu,“ segir Helga Vala.

Hún nefnir þar forvirkar rannsóknarheimildir frá dómsmálaráðherra, aðgerðaráætlun gegn hatursorðræðu, lög um nýja mennta- og skólaþjónustustofnun og mörg fleiri mál mætti nefna: Bókun 35 – sem mikilvægt mál sem þingmenn meta að verði að klára vegna núgildandi samnings um EES.

„Þar hefur ESA verið að senda okkur pillur árum saman. Þegar það var kynnt var það á síðasta snúning með að við yrðum að klára það svo við myndum ekki halda áfram með þetta með ófullnægjandi hætti. Varðandi nýja mennta- og skjólaþjónustustofnun, svo virðist sem barnamálaráðherrann hafi hlaupið á sig þegar hann tilkynnti niðurlagningu og uppsagnir starfsmanna löngu áður en þingmálið kom fram. Sú stofnun hefur verið lömuð síðan en henni er ætlað að halda utan um allt skólahald landsins.“

Af hverju vill ríkisstjórnin að allir fari heim?

Helga Vala telur ekki úr vegi að til þess að gera óvæntu þinglok, lýsi miklum ágreiningi innan stjórnarflokkanna.

„Að þeir treysti sér ekki til að klára þetta. Öll mál sem eru inni í nefndunum er frestað, það á bara klára þau mál sem er búið að afgreiða út úr nefndunum fyrir utan þessi örfáu mál sem eru dagsetningamál, lögbundið að veðri að klára núna eins og fjármálaáætlun til næstu fimm ára.“

Helga Vala vill spurð ekki orða það svo að stjórnarandstaðan sé gapandi eða að fullyrða megi að þetta lýsi að einhverju leyti uppgjöf stjórnarinnar gagnvart viðfangsefnum sem hafa vaxið henni yfir höfuð.

„Við erum mjög undrandi og maður hugsar með sér, hvað veldur? Hvað er að gerast hjá ríkisstjórninni sem gerir að verkum að hún vill að allir fari heim og verði ekki í þingsal. Það hlýtur að vera eitthvað.“