Ó­hjá­kvæmi­legt fyrir stjórn­völd að grípa inn í

Í mars 2021 setti þáverandi dómsmálaráðherra, Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, á fót starfshóp sem ætlað var að kanna mögulegar réttarbætur á sviði happdrættismála. Niðurstöðum var skilað í desember 2022 til Jóns Gunnarssonar sem þá hafði tekið við af Áslaugu. Meðal tillagna hópsins er að ráðist verði í heildarendurskoðun núgildandi laga og að komið verði á reglum yfir veðmálastarfsemi á erlendum vefsíðum.

Sigurður Kári Kristjánsson, lögmaður og fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins, var skipaður formaður starfshópsins. Með í hópnum voru:

Ekki allir innan hópsins voru sammála um tillögurnar í skýrslunni og sendu sjö af ellefu meðlimum inn sérstöku áliti eða samantektum. 

„Eins og fram kemur í inngangskafla þessarar skýrslu náðist ekki samstaða innan starfshópsins um efni lokaskýrslu og tillagna sem honum var falið að leggja fyrir ráðherra,“ segir í lokaorðum skýrslunnar. 

Því standi formaðurinn, Sigurður Kári, og starfsmaður hópsins, Árni Grétar Finnsson, einir að skýrslunni og þeim tillögum sem þar eru settar fram. Í dag er Árni Grétar aðstoðarmaður Guðrúnar Hafsteinsdóttur dómsmálaráðherra sem fer með málaflokkinn og er með skýrsluna á sínu borði. 

Í samtali við fréttastofu segir Sigurður Kári löggjöfina þarfnast endurskoðun frá grunni.

„Það er nú þannig að lög um happadrætti og veðmál eru í grunninn frá 1959 og nýjustu lögin eru frá 2004. Á hluta þessa tímabils var internetið ekki komið og snjallsímar eins og við þekkjum þá ekki heldur komnir til sögunnar. Löggjöfin sjálf er barn síns tíma og úr sér gengin og ég tel að það sé mikilvægt að hún sé endurskoðuð þannig að hún endurspegli raunveruleikann eins og hann er í dag,“ segir Sigurður Kári. 

Starfsemi erlendra veðmálasíðna er ólögleg hér á landi og honum finnst skynsamlegt að reglusetja hana og leyfisskilda svo starfsemin skili eins í skattgreiðslur og gjöld og önnur starfsemi á landinu. 

„Og að eftirlit sé með henni haft, ég held við verðum bara að horfast í augu við þetta. Það verður ekkert hjá þessari starfsemi komist með því að loka einhverjum vefsíðum. Menn komast alltaf í kringum slíkt,“ segir Sigurður Kári. 

Hann vill að hluti fjárins sem ríkið myndi fá í gegnum skattgreiðslur og önnur opinber gjöld yrði eyrnamerkt forvarnarstarfi og skaðaminnkandi aðgerðum. 

„Enda finnst manni það eðlilegt að þeir sem hagnast af þessari starfsemi, sama hvað manni finnst um hana, að þeir taki á sig ríkari skyldur en við hin til þess að bæta úr því sem aflaga fer. Þannig að minnsta kosti einhver hluti af þeirra hagnaði fari í það að vinna að forvörnum og að hjálpa þeim sem eru hjálpar þurfi,“ segir Sigurður Kári. 

Hann segir boltann vera hjá dómsmálaráðherra og ráðuneytinu. Næsta skref sé að semja drög að frumvarpi. En hvers vegna hefur það ekki gerst?

„Það þarf bara viljann til. Ég meina, þeir sem eru stórtækastir í starfseminni hérna á Íslandi er íþróttahreyfingin og háskólinn. Þessir aðilar hafa margoft talað um það að þeir ætli sér að setja á stofn spilakort og gera ýmsar betrumbætur í sinni starfsemi en það hefur ekki gerst,“ segir Sigurður. 

Í skýrslunni séu tillögur um hvernig sé hægt að bæði betrumbæta veðmálastarfsemi sem nú þegar er lögleg hér á landi og ná böndum utan um ólöglegu starfsemina.

„Ef það er pólitískur vilji til að fara þá leið, þá ætti það ekki að vera mikið mál að koma því í farveg. Svo geta menn verið með aðrar leiðir, ég ætla ekki að hafa neina skoðun á því,“ segir Sigurður Kári. 

Hann telur þennan pólitíska vilja vera til staðar. 

„Ég held að það sjái allri vandann sem blasir við. Ég held hins vegar að á þessu sviði þá sé erfitt að ná samhljóm og samstöðu um það hvað á að gera vegna þess að það eru gríðarlegir fjárhagslegir hagsmunir í húfi. Ekki síst fyrir þá sem nú þegar starfa á þessum markaði í því lagaumhverfi sem nú ríkir sem má alveg líkja við villta vestrið,“ segir Sigurður Kári. 

Hann geri ráð fyrir því að erlendu veðmálasíðunum finnist staðan eins og hún er í dag bara fín. 

„Það eru allir að veðja á hvað sem er og enginn skiptir sér af. Ekkert eftirlit og engir skattar af þessu greiddir. Sum þessi fyrirtæki eru meira að segja með starfsemi hér á landi þrátt fyrir að starfa í ólöglegu umhverfi,“ segir Sigurður Kári. 

Reglugerð utan um starfsemi erlendu síðnanna myndi skila íslenska ríkinu ágætis summu í kassann.

„Þú sérð það að ef þú tekur saman hagnað þessara löglegu fyrirtækja þá er hann umtalsverður. Ef við bætum við hagnaði erlendu veðmálafyrirtækjanna, þá eru þetta tölur sem hlaupa ekki á hundruðum milljóna heldur kannski milljörðum,“ segir Sigurður Kári.

„Það sem er skrítnast í þessu að það séu ekki stigin skref til að reglusetja þessa starfsemi. Hún er til staðar og það verður mjög erfitt að banna hana. Að hún sé ekki reglusett, leyfisskyld og sett undir eftirlit. Það er mjög einkennilegt, ekki síst í ljósi þess að stór hluti ungs fólks er að veðja á alla skapaða hluti.“