„Það er komið að skulda­dögum“

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, félags- og vinnumarkaðsráðherra og fyrrverandi umhverfisráðherra, hefur kallað eftir breytingum á tillögum um vindorkulöggjöf sem lagðar voru fram á síðasta þingi og að tryggt sé að vindorkan haldist í höndum þjóðarinnar. Þá sagði hann forgangsmál að samráðherra sinn leggi fram stefnumörkun um vindorkumál á komandi þingi.

„Ég held að það hafi verið gert aðeins of mikið úr þessum meinta ágreiningi enda vorum við að klára núna þessi mál sem voru á þinginu út úr ríkisstjórninni rétt í þessu,“ sagði Guðlaugur Þór Þórðarson að loknum ríkisstjórnarfundi.

Málin séu því komin fram aftur og fari nú til þingflokka. Hann bindi vonir við að geta talað fyrir þeim á þinginu fljótlega í haust.

„Síðan skiptir máli að við förum vel yfir þessi mál og bæði þing og þjóð láti sig þessi mál varða, því að við verðum að sinna okkar orkumálum. Valkostirnir eru tveir, það er annað hvort að nota jarðefnaeldsneyti eða græna orku.“

„Við Íslendingar erum svo lánsamir að þeir sem á undan komu stigu þau skref sem aðrir öfunda okkur að, við höfum nýtt grænu orkuna og ég treysti því að það sé samstaða um að halda því áfram,“ segir Guðlaugur Þór.

Kæri á eigin ábyrgð

Sveitarstjórn Skeiða- og Gnúpverjahrepps íhugar að kæra útgáfu Orkustofnunar á virkjanaleyfi fyrir fyrirhugaðan vindmyllugarð Landsvirkjunar í Brúfellslundi. Hún segir innviði raforkukerfisins staðsetta í hreppnum þó garðurinn yrði staðsettur í Rangárþingi ytra.

Guðlaugur Þór segir að allir aðilar þurfi að huga að sinni ábyrgð og ef málið verði kært þá fari það sína leið.

„Við vitum hver staðan er, það vantar hér orku því við höfum sinnt þessum málum lítið síðustu tvo áratugina og það er komið að skuldadögum.

Það verður alltaf þannig við verðum aldrei sammála um alla hluti þegar kemur að virkjanakostum eða öðrum innviðum. En þetta er niðurstaðan sem er komin. Ef menn kæra á þá er það auðvitað á þeirra ábyrgð.“

Spyr hvort lognið teljist auðlind

Franska félagið Qair er meðal erlendra aðila sem íhuga framleiðslu vindorku á Íslandi en Qair hyggst byggja upp vindmyllugarða í landi Sólheima á Laxárdalsheiði.

Formaður VG hefur sagt mikilvægt að þessi auðlind sé í eigu þjóðarinnar. Nú er til dæmis franskt fyrirtæki að íhuga hér að reisa vindmyllugarð og mögulega fleiri útlendingar. Hefur þú einhverjar áhyggjur af þeirri þróun?

„Ég veit ekki hvort ég er alveg sammála að við séum að tala um rokið sem auðlind…“

Er þetta ekki auðlind ef við ætlum að virkja rafmagn?

„Hvað er þá lognið?“

Þú hlýtur að líta á það sem auðlind þar sem er verið að reisa vindmyllugarða út af rokinu?

„Já en maður er kannski aðeins að átta sig á þessu, hvað er lognið þá? Er það auðlind?“

Á síðu Stjórnarráðsins um auðlindir segir: „Ísland er auðugt af náttúruauðlindum. Náttúruauður er allir þættir náttúrunnar sem nýtast manninum, s.s. jörð, lífríki, vatn, loft og sólarljós, t.a.m. í formi timburs, orku, fisks og beitar- og byggingarlands svo fátt eitt sé nefnt.”

Fjölskyldan stefni ekki á vindorkuframleiðslu

Burtséð frá skilgreiningu auðlinda segir Guðlaugur Þór stjórnarskrá landsins kveða á um atvinnufrelsi.

„Þannig að ef við ætlum að koma í veg fyrir að einkaaðilar fari í að nýta orku sama hvernig það er gert þá þurfum við að fara í mjög róttækar breytingar.“ Einstaklingar og einstaklingsfyrirtæki hafi verið í forgöngu fyrir nýtingu vatnsafls og jarðvarma á sínum tíma.

„Hvert hlutverk ríkisins á að vera þegar kemur að orkuöflun er eitthvað sem við þurfum auðvitað að ræða líka.“

Áhætta felist í því að ráðast í orkuframleiðslu og opinberu fyrirtækin hafi verið mjög varkár.

„Hin hliðin á peningnum er þessi: Hvað viljum við að skattgreiðendur taki mikla áhættu þegar að þessum málum kemur?“

Sögur hafa gengið um að Guðlaugur Þór eða fjölskylda hans eigi jörð þar sem til skoðunar sé að reisa vindmyllur. Hann segir ekkert til í slíkum sögusögnum.

„Það verður áhugavert að vita það hverjir eru að búa til slíkar sögur. Áður var það vatnsaflsvirkjun en núna er það orðið vindorkan, hvoru tveggja er tóm þvæla. Ég bíð bara eftir því að það komi sögur um jarðhita, en það er líka þvæla.“