Ná að spara hver mánaðar­mót en hvað svo?

Sæll Björn. 

Ég og konan mín erum nýlega búin að taka til í fjármálum heimilisins og náum að leggja til hliðar ágætis summu í hverjum mánuði. Við erum hinsvegar ekki viss hvort við eigum greiða niður hin ýmsu lán, fjárfesta í hlutabréfum/sjóðum, láta peninginn ávaxtast inná reikningi eða gera allt í senn. Hvað er best að gera þegar til lengri tíma er litið?

Til hamingju með að hafa tekið til í fjármálum heimilisins og vera farinn að geta lagt fyrir í hverjum mánuði. Þar sem þú nefndir að þið skuldið hin ýmsu lán ímynda ég mér að þið hafið þarna heldur betur snúið við blaðinu, sem eru frábærar fréttir.

Það er einmitt gott að staldra við þegar við erum farin að stefna í rétta átt og vanda sig við að forgangsraða notkun þessa nýja svigrúms.

Á þessum vettvangi þarf ég að svara með nokkrum almennum hætti, þar sem ég hef ekki upplýsingar um hvaða lán þetta eru, hve mikill afgangurinn er og hvaða sparnað þið eigið, þ.m.t. lífeyri.

Almennt talið og án nánari upplýsinga myndi ég þó nálgast verkefnið með þessum hætti:

1. Taktu fyrst frá þokkalega fjárhæð sem þú hyggst geyma í neyðarsjóði. Hve há fjárhæðin þarf að vera er misjafnt en endilega lestu svör mín við spurningu um neyðarsjóð hér á Vísi.
   
   
2. Ég ætla að gefa mér að í tiltekt á heimilisfjármálum ykkar felist að þið haldið heimilisbókhald. Gakktu úr skugga um að í því sé gert ráð fyrir nauðsynlegum sparnaði, til skemmri og lengri tíma og hann sé gerður sjálfvirkur, í appi eða netbanka. Það gæti sem dæmi verið mánaðarlegur sparnaður fyrir jólaútgjöldum, ferðalögum, viðhaldi á húsnæði og bílakaupum. Mundu að hafa slíkan sparnað á aðskyldum bankabókum sem þú nefnir viðeigandi nöfnum.
   
   
3. Líttu á þann sparnað og þær fjárfestingar sem þið stundið nú þegar með greiðslum í lífeyrissjóð og viðbótarlífeyrissparnað. Það er ykkar að velja hentuga ávöxtunarleið í þeim tegundum séreignarsparnaðar (m.a. viðbótarlífeyris) sem þið greiðið í. Veljið ykkur þar leiðir sem henta ykkar markmiðum, svo sem hvort þið sækist í sem mesta ávöxtun til langs tíma, sem minnstar sveiflur eða hyggist greiða mánaðarlega inn á húsnæðislánið ykkar. Ef þið megið velja ykkur lífeyrissjóð skuluð þið velta vandlega fyrir ykkur hvaða sjóður hentar ykkur í dag. Ef þið megið ekki velja metið þið hvort þið viljið safna tilgreindri séreign sem hluta ykkar lífeyris.
   
   
4. Nú kemur að skuldunum. Ef þær eru nokkrar, eins og þú nefnir, getur reynst afar hvetjandi að ráðast fyrst, af fullum þunga, í að greiða niður minnsta lánið. Þú greiðir það sem nauðsynlegt er af öðrum lánum, en afgangurinn fer allur í að greiða litla lánið upp að fullu. Þegar það er farið bætir þú greiðslubyrði litla lánsins við þá fjárhæð sem þú notaðir til að greiða það niður og ræðst að enn meiri þunga á næst minnsta lánið. Svona eykst hraðinn á niðurgreiðslu lána þar til öll lán önnur en húsnæðislánið eru farin. Þessi aðferð kallast snjóboltaaðferðin. Hún hefur reynst vel til þess fallin að halda fólki við efnið og greiða skuldir hratt niður.
   
   Þegar aðeins húsnæðislánið er eftir ættir þú að finna fyrir heilmiklum mun í fjármálum heimilisins. Engin önnur greiðslubyrði er til staðar, en nú megið þið ekki slaka á. Þið hafið haldið hreinu hingað til í leiknum en eruð komin í dauðafæri. Nú einbeitið þið ykkur að húsnæðisláninu. Það getur krafist endurfjármögnunar eða skilmálabreytingar en nú skuluð þið stilla upp hentugu láni með tilliti til lánskjara og niðurgreiðslu.
   
   Þið eruð ekki að leita að lægstu greiðslubyrðinni heldur þvert á móti sem þyngstri. Láttu greiðslugetu þína stýra láninu, hvað svo sem greiðsluseðillinn segir. Ef þú getur greitt meira en beðið er um bætir þú við viðbótargreiðslu og viðbótarlífeyrissparnaði þar að auki.
   
   Ég hef séð fólk stytta endurgreiðslutíma húsnæðislána úr 30-40 árum í 5-10 ár með þessari aðferð. Hún virkar og getur stórbætt fjárhagsstöðu fólks.
   
   
5. Þegar þið eruð orðin skuldlaus, með góðan lífeyri og heilmikinn afgang um hver mánaðarmót eru ykkur allir vegir færir. Þið fagnið skuldleysinu duglega (og látið mig endilega vita!), en þá tekur næsta skref við. Hvað skal gera við allan þennan afgang? Notið þið hann til að leyfa ykkur veglegri lífsstíl, stækka við ykkur eða byggja upp með vel skipulögðum fjárfestingum? Hugsaðu þér hve skemmtileg sú umræða verður.

Allt getur þetta hafist á því að þið setjist í sameiningu yfir þessi mál og skipuleggið ykkur. Þar sem þið hafið þegar tekið til í fjármálum ykkar eruð þið langleiðina komin með þetta og nú er bara að sigla þessu skemmtilega verkefni í höfn.