Segir lægri á­lagningu á hús­næði en í öðrum greinum

Samtök iðnaðarins sendu frá sér yfirlýsingu í dag eftir að í ljós kom að Seðlabankinn ákvað að halda stýrivöxtum óbreyttum. Þeir eru nú 7,5 prósent. 

„Við teljum enn ekki tímabært að slaka. Það er enn þá mikil spenna. Það hafa verið gríðarlega miklar launahækkanir og verðbólga er enn of mikil. Verðbólga án húsnæðisliðarins er nálægt markmiðum Seðlabankans sem er 2,5 prósent. Það hafa hins vegar verið hækkanir á húsnæðismarkaði sem hafa haldið verðbólgunni uppi,“ sagði Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri eftir fund Peningastefnunefndar í Seðlabankanum í morgun. 

Dýrkeypt ákvörðun

Í yfirlýsingu Samtaka iðnaðarins vegna ákvörðunarinnar í morgun kemur fram að það sé dýrkeypt ákvörðun að halda vöxtum óbreyttum. Aðhald peningastefnunnar sé farið að hafa veruleg neikvæð áhrif á stöðu og þróun iðnaðar og atvinnulífs í heild.

Sigurður Hannesson framkvæmdastjóri samtakanna segir félagsmenn ósátta. 

„Við teljum að þetta aðhald Seðlabankans sé dýrkeypt. Staðreyndin er sú að til að höggva á hnútinn á húsnæðismarkaðnum þarf að byggja fleiri íbúðir. Háir stýrivextir fjölga ekki lóðum eða flýta skipulagi heldur þvert á móti. Þeir draga úr uppbyggingunni. Þannig að við höfum verið að hvetja ríkisstjórnina eindregið til að gera allt sem í hennar valdi stendur til að flýta skipulagi og auka framboð lóða svo hægt sé að fjölga nýbyggingum. Þetta þarf að gera í stað þess að skilja Seðlabankann eftir út í kuldanum,“ segir Sigurður

Lægri álagning á húsnæði

Aðspurður um hvaða ábyrgð byggingariðnaðurinn beri sjálfur í stöðunni svarar Sigurður. 

„Iðnaðurinn ber ríka ábyrgð á að byggja upp þær íbúðir sem þarf. Þar hafa starfsskilyrðin versnað. Gjöld og laun eru að hækka. Ferlið er flókið og vextir eru háir. Þetta felur í sér að uppbyggingin verður hægari en ella. Ef við skoðum álagningu verktaka þá er hún lægri en gengur og gerist í viðskiptahagkerfinu, þ.e. byggingaverktakar leggja minna á sínar vörur en önnur fyrirtæki leggja á vörur og þjónustu. Hagnaður byggingarfyrirtækja virðist líka vera að dragast saman milli áranna 2023 og 2024. Heilt yfir þá er hagnaður byggingarfyrirtækja minni sem hlutfall af veltu en gengur og gerist í viðskiptahagkerfinu,“ segir Sigurður.

Hann segir að enn hafi ekki verið gerður samanburður á hver álagning verktaka hér er miðað við það sem gerist í öðrum löndum. 

„Við höfum ekki skoðað það. En uppbygging íbúðarhúsnæðis er víða of hæg og húsnæðismarkaður í ójafnvægi. Vandinn er bara stærri hjá okkur,“ segir Sigurður.