Bandarískir erindrekar hótuðu evrópskum kollegum sínum Kjartan Kjartansson skrifar 3. nóvember 2025 09:19 Samþykkt var að fresta fundi Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar um kolefnisgjald á stór flutningaskip fram á næsta ár. Bandaríkjastjórn beitti gegndarlausum þrýstingi til þess að fresta ákvörðuninni. AP/Hiro Jomae Samningamenn frá Evrópusambandinu eru sagðir slegnir eftir að bandarískir kollegar þeirra hótuðu að refsa þeim og fjölskyldum þeirra persónulega ef þeir greiddu ekki atkvæði gegn loftslagsaðgerðum í skipasiglingum. Þeir segjast aldrei hafa upplifað annað eins í alþjóðlegum samningaviðræðum. Hótanirnar áttu sér stað við samningaviðræður í kringum fund Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar (IMO) sem fór fram í London í síðustu viku. Þar átti að samþykkja aðgerðir til þess að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá skipasiglingum. Fundinum lauk án samkomulags, meðal annars vegna harðrar andstöðu Bandaríkjastjórnar. Undir stjórn repúblikana, sem hafna vísindalegri þekkingu á orsökum og afleiðingum loftslagsbreytinga hefur Bandaríkjastjórn barist hart gegn hvers kyns aðgerðum sem er ætlað að taka á vandanum. Svo rammt kvað að þessari andstöðu Bandaríkjastjórnar að samningamenn hennar hótuðu evrópskum fulltrúum á fundinum hefndaraðgerðum kysu þeir ekki með Bandaríkjamönnunum, að sögn blaðsins Politico sem byggir á samtölum við átta sendifulltrúa, embættismenn og áheyrnarfulltrúa félagasamtaka frá Evrópu sem sátu fundinn. Hótað að svipta skyldmenni landvistarleyfi í Bandaríkjunum Einn fulltrúi framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins segir að evrópskir samningamenn hafi verið kallaðir á fund í bandaríska sendiráðinu í London þar sem þeir hefðu mátt sitja undir hótunum, meðal annars um að hætt yrði við viðskipti og að skyldmenni þeirra yrðu sviptir vegabréfsáritun í Bandaríkjunum, ef þeir fylgdu ekki Bandaríkjunum að málum á fundi IMO. „Samningamenn okkar höfðu aldrei séð annað eins í nokkrum alþjóðlegum viðræðum,“ sagði embættismaðurinn. Politico veitti heimildarmönnum sínum nafnleynd vegna ótta þeirra við að Bandaríkjamennirnir gerðu alvöru úr hótunum sínum í hefndarskyni. Undir stjórn Donalds Trump og repúblikana hefur bandaríska alríkisstjórnin sýnt valdboðstilhneigingar í anda ríkja eins og Rússlands eða Ungverjalands. Hótanir hennar í garð erlendra erindreka í alþjóðlegum samningaviðræðum eru nýjasta dæmið um hvernig hún brýtur reglur í samskiptum við önnur ríki.EPA Tónninn hafði þegar verið sleginn fyrir fundinn af hálfu Bandaríkjamannanna. Í opinberri yfirlýsingu hótuðu ráðherrar utanríkis-, samgöngu- og orkumála að beita refsitollum, hafnargjöldum og takmörkunum á vegabréfsáritanir áhafna til þess að fæla ríki frá því að leggja gjöld á kolefnislosun flutningaskipa. Einnig sögðu þeir að til greina kæmi að beita embættismenn refsiaðgerðum ef þeir styddu loftslagsaðgerðir sem „aðgerðarsinnar“ ættu frumkvæðið að. „Kjaftæði í gangi“ Þrýstingur Bandaríkjastjórnar einskorðaðist heldur ekki við Evrópuríki. Orku- og landbúnaðarráðherrar Bandaríkjanna sögðust sjálfir hafa hringt persónulega í fulltrúa fleiri en tuttugu ríkja og hótað Karíbahafsríkjum refsitollum ef þau féllust ekki á að fresta ákvörðun um losun skipaumferðar. Ralph Regenvanu, loftslagsráðherra eyríkisins Vanúatú, segir að eyríki hafi sætt gegndarlausum þrýstingi frá Bandaríkjastjórn. „Það er kjaftæði í gangi,“ sagði hann við Politico. Vanúatú er eitt það ríkja heims sem á hvað mest undir að mannkynið dragi hratt úr losun gróðurhúsalofttegunda. Hækkandi sjávarstaða vegna hlýnunar jarðar er tilvistarleg ógn við samfélag manna þar. Á bilinu tvö til þrjú prósent af losun manna á gróðurhúsalofttegundum stafar frá alþjóðasiglingum. Tillagan sem IMO fjallaði um á fundinum í London felur meðal annars í sér að stór flutningaskip, sem standa fyrir um 85 prósent af losun frá alþjóðasiglingum, yrðu felld undir alþjóðlegt viðskiptakerfi með losunarheimildir og að auknar kröfur yrðu gerðar til þess eldsneyti sem skipin brenna. Bandaríkin Donald Trump Skipaflutningar Hafið Jarðefnaeldsneyti Loftslagsmál Vanúatú Mest lesið Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Vara við „perragleraugum“ Innlent Kannast ekki við lýsingar Jóns Innlent Íhuga að krefja Ölgerðina skýringa Viðskipti innlent Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Innlent Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Erlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Gæti komið til lokana með stuttum fyrirvara Veður Fleiri fréttir Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Bækur Rooney teknar úr sölu í Bretlandi Umsátur opinberar skuggastríð málaliða Gefur í skyn að bandarísk stjórnvöld hafi sett takmarkanir á Úkraínumenn Brösugleg byrjun hjá nýjum talsmanni Trumps Handteknir fyrir að féfletta NATO-skip í Noregi Sjá meira
Hótanirnar áttu sér stað við samningaviðræður í kringum fund Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar (IMO) sem fór fram í London í síðustu viku. Þar átti að samþykkja aðgerðir til þess að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá skipasiglingum. Fundinum lauk án samkomulags, meðal annars vegna harðrar andstöðu Bandaríkjastjórnar. Undir stjórn repúblikana, sem hafna vísindalegri þekkingu á orsökum og afleiðingum loftslagsbreytinga hefur Bandaríkjastjórn barist hart gegn hvers kyns aðgerðum sem er ætlað að taka á vandanum. Svo rammt kvað að þessari andstöðu Bandaríkjastjórnar að samningamenn hennar hótuðu evrópskum fulltrúum á fundinum hefndaraðgerðum kysu þeir ekki með Bandaríkjamönnunum, að sögn blaðsins Politico sem byggir á samtölum við átta sendifulltrúa, embættismenn og áheyrnarfulltrúa félagasamtaka frá Evrópu sem sátu fundinn. Hótað að svipta skyldmenni landvistarleyfi í Bandaríkjunum Einn fulltrúi framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins segir að evrópskir samningamenn hafi verið kallaðir á fund í bandaríska sendiráðinu í London þar sem þeir hefðu mátt sitja undir hótunum, meðal annars um að hætt yrði við viðskipti og að skyldmenni þeirra yrðu sviptir vegabréfsáritun í Bandaríkjunum, ef þeir fylgdu ekki Bandaríkjunum að málum á fundi IMO. „Samningamenn okkar höfðu aldrei séð annað eins í nokkrum alþjóðlegum viðræðum,“ sagði embættismaðurinn. Politico veitti heimildarmönnum sínum nafnleynd vegna ótta þeirra við að Bandaríkjamennirnir gerðu alvöru úr hótunum sínum í hefndarskyni. Undir stjórn Donalds Trump og repúblikana hefur bandaríska alríkisstjórnin sýnt valdboðstilhneigingar í anda ríkja eins og Rússlands eða Ungverjalands. Hótanir hennar í garð erlendra erindreka í alþjóðlegum samningaviðræðum eru nýjasta dæmið um hvernig hún brýtur reglur í samskiptum við önnur ríki.EPA Tónninn hafði þegar verið sleginn fyrir fundinn af hálfu Bandaríkjamannanna. Í opinberri yfirlýsingu hótuðu ráðherrar utanríkis-, samgöngu- og orkumála að beita refsitollum, hafnargjöldum og takmörkunum á vegabréfsáritanir áhafna til þess að fæla ríki frá því að leggja gjöld á kolefnislosun flutningaskipa. Einnig sögðu þeir að til greina kæmi að beita embættismenn refsiaðgerðum ef þeir styddu loftslagsaðgerðir sem „aðgerðarsinnar“ ættu frumkvæðið að. „Kjaftæði í gangi“ Þrýstingur Bandaríkjastjórnar einskorðaðist heldur ekki við Evrópuríki. Orku- og landbúnaðarráðherrar Bandaríkjanna sögðust sjálfir hafa hringt persónulega í fulltrúa fleiri en tuttugu ríkja og hótað Karíbahafsríkjum refsitollum ef þau féllust ekki á að fresta ákvörðun um losun skipaumferðar. Ralph Regenvanu, loftslagsráðherra eyríkisins Vanúatú, segir að eyríki hafi sætt gegndarlausum þrýstingi frá Bandaríkjastjórn. „Það er kjaftæði í gangi,“ sagði hann við Politico. Vanúatú er eitt það ríkja heims sem á hvað mest undir að mannkynið dragi hratt úr losun gróðurhúsalofttegunda. Hækkandi sjávarstaða vegna hlýnunar jarðar er tilvistarleg ógn við samfélag manna þar. Á bilinu tvö til þrjú prósent af losun manna á gróðurhúsalofttegundum stafar frá alþjóðasiglingum. Tillagan sem IMO fjallaði um á fundinum í London felur meðal annars í sér að stór flutningaskip, sem standa fyrir um 85 prósent af losun frá alþjóðasiglingum, yrðu felld undir alþjóðlegt viðskiptakerfi með losunarheimildir og að auknar kröfur yrðu gerðar til þess eldsneyti sem skipin brenna.
Bandaríkin Donald Trump Skipaflutningar Hafið Jarðefnaeldsneyti Loftslagsmál Vanúatú Mest lesið Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Vara við „perragleraugum“ Innlent Kannast ekki við lýsingar Jóns Innlent Íhuga að krefja Ölgerðina skýringa Viðskipti innlent Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Innlent Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Erlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Gæti komið til lokana með stuttum fyrirvara Veður Fleiri fréttir Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Bækur Rooney teknar úr sölu í Bretlandi Umsátur opinberar skuggastríð málaliða Gefur í skyn að bandarísk stjórnvöld hafi sett takmarkanir á Úkraínumenn Brösugleg byrjun hjá nýjum talsmanni Trumps Handteknir fyrir að féfletta NATO-skip í Noregi Sjá meira