Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Keppast um titilinn Sport Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sport Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann Fótbolti Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Enski boltinn Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks Íslenski boltinn „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Handbolti ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Handbolti Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Handbolti Fögnuðu titlinum fyrir framan erkifjendurna Fótbolti Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Sport Fleiri fréttir Svekktur eftir næstbesta tíma Íslendings: „Eins og að ég fái hníf í magann“ Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Hákon einum sigri frá Meistaradeild Evrópu Fögnuðu titlinum fyrir framan erkifjendurna Fengu upp í kok og fóru eftir 53 mínútur Búið spil hjá Elvari og félögum „Mikið kaos en ekki spurning að þarna var brot“ Meistarar í fyrsta sinn í fjörutíu ár og Elías fær silfur Valgeir og félagar að bjarga sér með frábærum sigri Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Kristian skoraði í gífurlega mikilvægum sigri Twente Umfjöllun: Stjarnan - FH 1-2 | FH hafði betur í fjörugum nágrannaslag Martin stoðsendingahæstur í sigri Ómar Ingi fór hamförum og Íslendingaliðið einu skrefi frá titli Tók Viktor Bjarka innan við mínútu að skora Uppgjörið ÍBV - Þór/KA 2-0 | Fullkomin byrjun nýliðanna heldur áfram Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Mistókst að lyfta sér upp fyrir Liverpool Elías stórbrotinn en titilbaráttunni gæti verið lokið á eftir Stýrir Börsungum í kvöld þrátt fyrir föðurmissi og gæti orðið meistari Tryggvi Snær atkvæðamikill í súru tapi Besta byrjun KR í efstu deild síðan árið 1959 Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Dagskráin í dag: Pressa á Arsenal og Stúkan um kvöldið Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sjáðu mörkin: Frábær Doku og aukaspyrnan sem rúllaði í mark Liverpool Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Keppast um titilinn Sport Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sport Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann Fótbolti Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Enski boltinn Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks Íslenski boltinn „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Handbolti ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Handbolti Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Handbolti Fögnuðu titlinum fyrir framan erkifjendurna Fótbolti Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Sport Fleiri fréttir Svekktur eftir næstbesta tíma Íslendings: „Eins og að ég fái hníf í magann“ Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Hákon einum sigri frá Meistaradeild Evrópu Fögnuðu titlinum fyrir framan erkifjendurna Fengu upp í kok og fóru eftir 53 mínútur Búið spil hjá Elvari og félögum „Mikið kaos en ekki spurning að þarna var brot“ Meistarar í fyrsta sinn í fjörutíu ár og Elías fær silfur Valgeir og félagar að bjarga sér með frábærum sigri Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Kristian skoraði í gífurlega mikilvægum sigri Twente Umfjöllun: Stjarnan - FH 1-2 | FH hafði betur í fjörugum nágrannaslag Martin stoðsendingahæstur í sigri Ómar Ingi fór hamförum og Íslendingaliðið einu skrefi frá titli Tók Viktor Bjarka innan við mínútu að skora Uppgjörið ÍBV - Þór/KA 2-0 | Fullkomin byrjun nýliðanna heldur áfram Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Mistókst að lyfta sér upp fyrir Liverpool Elías stórbrotinn en titilbaráttunni gæti verið lokið á eftir Stýrir Börsungum í kvöld þrátt fyrir föðurmissi og gæti orðið meistari Tryggvi Snær atkvæðamikill í súru tapi Besta byrjun KR í efstu deild síðan árið 1959 Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Dagskráin í dag: Pressa á Arsenal og Stúkan um kvöldið Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sjáðu mörkin: Frábær Doku og aukaspyrnan sem rúllaði í mark Liverpool Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Sjá meira