Segið það bara: Þetta var rangt – þá byrjar lækningin

Hilmar Kristinsson skrifar 6. nóvember 2025 09:46

Inngangur – Þögnin sem talar

Það virðist sem allir séu tilbúnir að tala um Glerárkirkju — nema um það sem raunverulega gerðist. Enginn er að banna kynfræðslu. Kjarni málsins er einfaldur: Hvað var sagt, af hverjum, og hvar það var sagt.

Við altari kirkjunnar var Jesú og Maríu Magdalenu lýst í kynferðislegum myndum.

Prestarnir hlógu.

Enginn sagði: „Þetta var rangt.“

Þá hefst lækningin.

Ekki þegar umræðan er mýkt eða umorðuð, heldur þegar sannleikurinn er sagður upphátt.

1. Þetta snýst ekki um kynfræðslu – heldur altarið

„Kirkjan er öruggt rými fyrir hispuslaust samtal,“ sögðu prestarnir í viðtali. En altarið er ekki frjálst samtalsrými.

Það er bikar Drottins, ekki borð heimsins.

„Sá bikar blessunarinnar, sem vér blessum, er hann ekki samfélag um blóð Krists?“

(1Kor 10:16)

Páll áminnir: „Ekki getið þér drukkið bikar Drottins og bikar illra anda.“

(1Kor 10:21)

Þegar orð sem hæðast að krossinum eru sögð við altari, þá er bikarinn ekki lengur samfélag blóðs Krists, heldur samdrykkja við anda þessa heims.

„Þér gerðuð engan mun á helgu og óhelgu,“ segir Esekíel (22:26).

Þjóðkirkjan hefur gert nákvæmlega það.

2. „Sjálfsfróun er sjálfsþekking“ – eða bundinn lögmáli Krists

Í viðtali við Rauða borðið á Samstöðinni sögðu prestarnir að kynfræðsla væri „sjálfsþekking“ og „mannleg reynsla“.

Það hljómar vel.

En Páll postuli skrifaði:

„Ég er bundinn lögmáli Krists...

Ég berst ekki sem sá sem slær vindhögg, heldur aga ég líkamann og gjöri hann að þræli mínum.“

(1Kor 9:21, 26–27)

Kristin trú kennir ekki sjálfsuppgötvun, heldur helgun. Líkami mannsins er ekki til sýnis, heldur til þjónustu. „Vegsamið því Guð með líkama yðar,“ segir Páll (1Kor 6:20).

Þetta er kjarninn sem hefur verið gleymdur.

En það er einmitt þarna sem við sjáum vandann: Trúin sem átti að leiða menn frá sjálfinu til Krists, er orðin trú á sjálfið – og Jesú gerður að spegli, ekki frelsara.

3. „Fyrir norðan“ – mýking merkingar

Þegar spurt er út í atvikið segir einn prestur:

„Þetta hefði mátt setja fram nærgætnar.“

Nei.

Það þarf að segja það upphátt: „Þetta var rangt.“

Páll skrifar til Kórintumanna:

„Ég get ekki hrósað yður fyrir samkomur yðar, sem eru fremur til ills en góðs.“

(1Kor 11:17)

Þegar trúfélag breytir guðsþjónustu í umræðuhóp, þá er það ekki framþróun — þá er það altarið sem er orðið leiksvið.

4. Fjárhagsleg trúarjátning

Á meðan kirkjan talar um „andlegt svartnætti“ í fjölmiðlum, sýna eigin skjöl annað frá Kirkjuþingi 2025:

Enginn halli á rekstri.

Heildartekjur 4,9 milljarðar króna.

Varasjóður: 1,6 milljarðar.

Launakostnaður greiddur að fullu.

Söluáform á fasteignum í gangi.

Samt biður þjóðkirkjan Alþingi um hækkun sóknargjalda um 60%.

Ef fyrirtæki segði að það væri á barmi gjaldþrots en sýndi ársreikning með milljörðum í sjóði, væri það kallað fjárhagsleg blekking.

Þegar kirkjan gerir það, kallast það „helgihald.“

Og þegar reikningsskilin verða lesin upp frammi fyrir Guði, þá mun ekki standa: „Varasjóður 1,6 milljarðar“ – heldur: „Þú fékkst pund, hvað gjörðir þú með það?“

Þetta er ekki bara bókhaldsvilla — þetta er trúarleg mótsögn.

Kirkjan krefst fjármuna til að „vernda helgi“ á sama tíma og hún biður ekki fyrirgefningar fyrir að hafa brotið hana.

„Ég boða fagnaðarerindið án endurgjalds,“ segir Páll (1Kor 9:18). En kirkjan boðar nú fagnaðarerindi gegn endurgjaldi.

Þannig hefur fjármálajátningin orðið ný trúarjátning.

Altarið er orðið bókhald.

„Ekki getið þér drukkið bikar Drottins og bikar illra anda.“

(1Kor 10:21)

Þú getur ekki drukkið úr bikar Drottins á sunnudegi og úr bikar ríkisins á mánudegi — ef þú hefur yfirgefið krossinn sem kenningu og játningu.

5. Lög og játningar

Þjóðkirkjan er ekki menningarstofnun.

Hún er trúfélag samkvæmt lögum — en aðeins svo lengi sem hún er trú kenningum sínum.

Stjórnarskrá 62. gr.:

„Hin evangelíska lúterska kirkja skal vera þjóðkirkja á Íslandi og njóta stuðnings ríkisvaldsins sem slík.“

Lög nr. 77/2021:

„Þjóðkirkjan á Íslandi er evangeliskt-lúterskt trúfélag.“

Lög nr. 108/1999, 3. gr.:

„Trúfélag skal starfa í samræmi við kenningar sínar.“

Þegar hún kennir annað en hún játar, er hún ekki lengur trúfélag heldur kerfisfélag.

Þá fellur lagaverndin – ekki með yfirlýsingu, heldur af eðlisávísun.

6. Spámannleg rödd – ekki hatur, heldur lækning

Bjarni Karlsson sagði á Rauða borðinu: „Kirkjan er samfélag iðrandi syndara.“

Það er rétt.

En þá verður hún líka að iðrast sjálf. Ekki í sálfræðilegri sjálfsvorkunn, heldur í trúarlegri játningu — þar sem iðrunin er ekki tilfinning heldur viðsnúningur til Krists.

„Þér styrkið hendur hins óguðlega, til þess að hann snúi sér ekki frá sinni vondu breytni.“

(Esek 13:22)

Og Jesús sagði við þá sem hreinsuðu bikarinn að utan:

„Þér hreinsið bikarinn utan, en innan eruð þér fullir yfirgangs og óhófs.“

(Matt 23:25)

Þetta er nákvæmlega það sem hefur gerst: Kirkjan þrífur skraut, en lætur bikarinn sjálfan verða súran.

7. Þögn biskups og ábyrgð kirkjunnar

Þögnin er orðin ný stefna.

Þegar helgi var brotin, var enginn hirðir sem steig fram. Engin afsökunarbeiðni, engin leiðrétting, engin biskupsrödd. En Handbók Þjóðkirkjunnar segir annað:

„Biskup Íslands hefur yfirumsjón með kirkjuaga og beitir sér fyrir lausn ágreiningsefna... vegna agabrota getur hann gripið til þeirra úrræða sem lög og kirkjuhefð leyfa.“

Þetta er ekki valfrjálst.

Þetta er skylduákvæði — trúarlegt og lagalegt.

Sama handbók segir:

„Biskup skal gæta þess að prestar vinni starf sitt í samræmi við kenningar þjóðkirkjunnar og tryggja að kirkjan njóti virðingar út á við.“

Það er ekki virðing að þegja yfir guðlasti.

Það er afneitun ábyrgðar.

Þegar biskup þegir, þegir kerfið. Og þegar kerfið þegir, verður þögnin að nýrri kenningu —

Kenningu þöggunar, þar sem enginn er ábyrgur og enginn segir „þetta var rangt.“

Það er bein andstæða við kall Páls:

„Vei mér, ef ég boða ekki fagnaðarerindið.“ (1Kor 9:16)

Ef fagnaðarerindið þagnar, hefur kirkjan ekki aðeins glatað rödd sinni — hún hefur glatað tilgangi sínum.

Þjóðkirkjan getur ekki bæði tekið við milljörðum í opinberum stuðningi

Og jafnframt brotið og brottrekið Handbók sína, lög sín og eigin játningu.

Það er ekki trúarfrelsi.

Það er trúarleysi með ríkisábyrgð.

Þegar biskup þegir, þá er það ekki aðeins siðferðilegt brot — það er lagalegt brot á eigin embættisskyldu.

Þögnin hefur orðið altari.

8. „Jesú er hot“ – eða: Jesú er heilagur

Á sama tíma skrifar háskólanemi grein á Vísi og segir: „Jesú er hot“ og reynir að nota háð og stimplun sem strámannsrök.

En Páll segir: „Sá sem etur og drekkur án þess að dæma rétt um líkamann, hann etur og drekkur sjálfum sér til dóms.“

(1Kor 11:29)

Jesú er ekki „hot.“

Jesú er heilagur.

Og ef kirkjan þarf markaðsráðgjafa til að gera hann „aðlaðandi,“ þá hefur hún þegar misst kærleikann sem henni et ætlaði að kynna. Og þegar helgi hans er gerð að húmor, þá er trúin orðin sjálf kaldhæðni.

Þegar orðræðan um krossinn verður að skemmtiefni, þá er það merki um trú sem hefur misst áttavitann.

Þetta er andi samtímans – að afneita því sem heilagt er og klæða það í húmor til að losna við ábyrgðina.

„Þeir munu snúa eyrum sínum burt frá sannleikanum og hverfa að ævintýrum.“ (2Tím 4:4)

En það er engin ævintýrasaga að krossinn stendur enn. Og það er engin skemmtisaga að hann bar syndir heimsins.

Jesú er ekki „hot“ – hann er hinn heilagi Guðs.

Lokaorð – þegar krossinn verður aftur kross

Páll skrifar: „Hvort sem þér etið eða drekkið eða hvað sem þér gjörið, gjörið það allt Guði til dýrðar.“

(1Kor 10:31)

Þetta snýst ekki um kynfræðslu, heldur um altarið. Um það að helgidómur var gerður að leiksviði, og þegar bletturinn varð sýnilegur, þá var hann þveginn með ríkissápunni.

„En það hef ég á móti þér, að þú hefur afrækt þinn fyrri kærleika.“

(Op 2:4)

Segið það bara:

„Þetta var rangt.“

Þá byrjar lækningin.

Þá verður bikar Drottins aftur bikar blessunarinnar.

Þá verður krossinn aftur ljós, ekki myrkur.

Þá verður kirkjan ekki leiksvið – heldur heimkoma.

Maranatha – Drottinn kemur

Höfundur er guðfræðingur.

Heimildir og tilvísanir

Biblíutilvísanir: