Frá sr. Friðriki til Eurovision: Sama woke-frásagnarvélin, sama niðurrifsverkefni gegn gyðing-kristnum rótum Vesturlanda Hilmar Kristinsson skrifar 12. desember 2025 18:01 Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Mest lesið Frá Sjálfstæðisflokki til Samfylkingar og óháðra – af hverju? Bjarni Torfi Álfþórsson Skoðun Er verið að kynna Borgarlínuna sem strætó? Bárður Sigurðsson Skoðun Ónýtt tækifæri í heilbrigðiskerfinu Kristján Jón Jónatansson Skoðun Þegar viðvaranir eru hunsaðar Þórdís Lóa Þórhallsdóttir Skoðun Forðist eftirlíkingar Berglind Sunna Bragadóttir Skoðun Varðhundar verðbólgunnar Hilmar Harðarson Skoðun Tillaga að lausn á húsnæðismarkaði Marinó G. Njálsson Skoðun Afgerandi og vaxandi ánægja íbúa Hveragerðis Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir Skoðun ETS er ekki bilað, það er loksins farið að virka Eyþór Eðvarðsson Skoðun Nei forsætisráðherra, þessi ríkisstjórn eins og allar hinar, ætluðu að skila auðu í málefnum fósturbarna Guðlaugur Kristmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Ónýtt tækifæri í heilbrigðiskerfinu Kristján Jón Jónatansson skrifar Skoðun Afgerandi og vaxandi ánægja íbúa Hveragerðis Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Forðist eftirlíkingar Berglind Sunna Bragadóttir skrifar Skoðun Pípulagningamenn Íslands – Fagkerfi/átak, fagmenn og fagmennska Snæbjörn R. Rafnsson skrifar Skoðun Forvarnir eru ekki kostnaður – þær eru fjárfesting í framtíðinni Helga Björg Loftsdóttir skrifar Skoðun Varðhundar verðbólgunnar Hilmar Harðarson skrifar Skoðun Tíminn líður hratt á gervihnattaröld Alexandra Rós Jóhannesdóttir skrifar Skoðun Er verið að kynna Borgarlínuna sem strætó? Bárður Sigurðsson skrifar Skoðun Undir yfirborði íslensku hamingjunnar Björg Sigríður Hermannsdóttir skrifar Skoðun Skærgulu skórnir á leið til Samhjálpar Birna Guðný Björnsdóttir skrifar Skoðun Tillaga að lausn á húsnæðismarkaði Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun ETS er ekki bilað, það er loksins farið að virka Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Nei forsætisráðherra, þessi ríkisstjórn eins og allar hinar, ætluðu að skila auðu í málefnum fósturbarna Guðlaugur Kristmundsson skrifar Skoðun Vökudeild Landspítala í 50 ár Alma Möller skrifar Skoðun Þetta snýst um Hafnarfjörð Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Þegar viðvaranir eru hunsaðar Þórdís Lóa Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Frá Sjálfstæðisflokki til Samfylkingar og óháðra – af hverju? Bjarni Torfi Álfþórsson skrifar Skoðun Hreistur, silki og samfélagsábyrgð: Af hverju framandi dýr eiga skilið vernd – ekki bann Nicolai Gissur Ingvarsson skrifar Skoðun Að stíga eitt skref til baka Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Eyðimerkurganga Félags fósturforeldra Guðlaugur Kristmundsson skrifar Skoðun Birtan af Myrkum músíkdögum Ásmundur Jónsson,Björg Brjánsdóttir,Gunnhildur Einarsdóttir,Þráinn Hjálmarsson skrifar Skoðun Hvergi meiri ánægja með þjónustu við börn og barnafólk Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Oddviti í úrvalsdeild Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Umhverfisráðherra gleymir lýðheilsu Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Verðbólgan kemur aftur og aftur eins og illskeytt krabbamein – stjórnvöld ráðþrota Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Það er gott að... í Kópavogi Halldór Benjamín Þorbergsson skrifar Skoðun Hvað verður um hugmyndafræði leikskólans? Sara Margrét Ólafsdóttir,Bryndís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Báknið minnkað, Miðflokkur á móti Sverrir Páll Einarsson skrifar Skoðun Opið bréf til stjórnar Háskólans á Bifröst Hrafnhildur Theodórsdóttir skrifar Skoðun Barnavernd á Íslandi fyrr og nú Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Sjá meira
Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur.
Nei forsætisráðherra, þessi ríkisstjórn eins og allar hinar, ætluðu að skila auðu í málefnum fósturbarna Guðlaugur Kristmundsson Skoðun
Skoðun Pípulagningamenn Íslands – Fagkerfi/átak, fagmenn og fagmennska Snæbjörn R. Rafnsson skrifar
Skoðun Forvarnir eru ekki kostnaður – þær eru fjárfesting í framtíðinni Helga Björg Loftsdóttir skrifar
Skoðun Nei forsætisráðherra, þessi ríkisstjórn eins og allar hinar, ætluðu að skila auðu í málefnum fósturbarna Guðlaugur Kristmundsson skrifar
Skoðun Frá Sjálfstæðisflokki til Samfylkingar og óháðra – af hverju? Bjarni Torfi Álfþórsson skrifar
Skoðun Hreistur, silki og samfélagsábyrgð: Af hverju framandi dýr eiga skilið vernd – ekki bann Nicolai Gissur Ingvarsson skrifar
Skoðun Birtan af Myrkum músíkdögum Ásmundur Jónsson,Björg Brjánsdóttir,Gunnhildur Einarsdóttir,Þráinn Hjálmarsson skrifar
Skoðun Verðbólgan kemur aftur og aftur eins og illskeytt krabbamein – stjórnvöld ráðþrota Vilhelm Jónsson skrifar
Skoðun Hvað verður um hugmyndafræði leikskólans? Sara Margrét Ólafsdóttir,Bryndís Gunnarsdóttir skrifar
Nei forsætisráðherra, þessi ríkisstjórn eins og allar hinar, ætluðu að skila auðu í málefnum fósturbarna Guðlaugur Kristmundsson Skoðun