Hættum að tala niður til barna og ungmenna Ómar Bragi Stefánsson skrifar 28. janúar 2026 12:18 Mikið afskaplega er ég orðinn þreyttur á umræðunni og stórum fyrirsögnum um hvað börn og ungmenni eru vonlaus, og þá sérstaklega drengir. Kunna ekkert, geta ekkert og verða ekkert. Það er ömurlegt að horfa á og heyra í fullorðnu fólki tala svona til þeirra, jafnvel áhrifafólki sem er í ábyrgðarstöðum í samfélaginu sem við eigum að líta upp til. Þessi umræða er ekki til þess fallin að byggja upp eða styðja við þá sem á þurfa að halda. Þessi umræða hefur verið og er til skammar hjá öllum þeim sem svona hafa talað. Það er svo einfalt að þykjast vita allt og hafa svör við öllu. Dæma aðra og reyna að upphefja sjálfan sig. Skella fram fullyrðingum sem jafnvel innihalda ekkert. Ég hef alla mína tíð unnið með börnum og ungmennum. Þvílík forréttindi segi ég. Við eigum gríðarlega flotta einstaklinga sem eru frábærar fyrirmyndir. Við getum horft til íþróttanna, tónlistarinnar, leiklistarinnar og fjölmargra annarra listgreina. Við getum horft til matreiðslunnar og allskonar verklegra þátta. Við eigum einnig mikið að langskólagengnu ungu fólki sem tekið er eftir bæði hér heima og erlendis. Allsstaðar eigum við og sjáum ungt fólk sem er að standa sig afburða vel á öllum sviðum. Tölum um þetta frábæra fólk. En eflaust er hægt að gera betur í uppeldi barna okkar og ungmenna. Kannski ættum við, foreldrar, að líta í eigin barm og skoða þann tíma sem við höfum verið með og erum með börnum og ungmennum. Erum við kannski svo upptekin að við erum ekki með þau í fyrsta sæti. Hættum að benda á kennara sem einhverja blóraböggla. Kennarar eiga betra skilið. Hættum að tala niður til barna og ungmenna og þykjast vera með lausnir á öllu sem þeim viðkemur. Börn okkar og ungmenni eiga betra skilið. Höfundur er verkefnastjóri og framkvæmdastjóri móta UMFÍ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Börn og uppeldi Mest lesið Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Sjá meira
Mikið afskaplega er ég orðinn þreyttur á umræðunni og stórum fyrirsögnum um hvað börn og ungmenni eru vonlaus, og þá sérstaklega drengir. Kunna ekkert, geta ekkert og verða ekkert. Það er ömurlegt að horfa á og heyra í fullorðnu fólki tala svona til þeirra, jafnvel áhrifafólki sem er í ábyrgðarstöðum í samfélaginu sem við eigum að líta upp til. Þessi umræða er ekki til þess fallin að byggja upp eða styðja við þá sem á þurfa að halda. Þessi umræða hefur verið og er til skammar hjá öllum þeim sem svona hafa talað. Það er svo einfalt að þykjast vita allt og hafa svör við öllu. Dæma aðra og reyna að upphefja sjálfan sig. Skella fram fullyrðingum sem jafnvel innihalda ekkert. Ég hef alla mína tíð unnið með börnum og ungmennum. Þvílík forréttindi segi ég. Við eigum gríðarlega flotta einstaklinga sem eru frábærar fyrirmyndir. Við getum horft til íþróttanna, tónlistarinnar, leiklistarinnar og fjölmargra annarra listgreina. Við getum horft til matreiðslunnar og allskonar verklegra þátta. Við eigum einnig mikið að langskólagengnu ungu fólki sem tekið er eftir bæði hér heima og erlendis. Allsstaðar eigum við og sjáum ungt fólk sem er að standa sig afburða vel á öllum sviðum. Tölum um þetta frábæra fólk. En eflaust er hægt að gera betur í uppeldi barna okkar og ungmenna. Kannski ættum við, foreldrar, að líta í eigin barm og skoða þann tíma sem við höfum verið með og erum með börnum og ungmennum. Erum við kannski svo upptekin að við erum ekki með þau í fyrsta sæti. Hættum að benda á kennara sem einhverja blóraböggla. Kennarar eiga betra skilið. Hættum að tala niður til barna og ungmenna og þykjast vera með lausnir á öllu sem þeim viðkemur. Börn okkar og ungmenni eiga betra skilið. Höfundur er verkefnastjóri og framkvæmdastjóri móta UMFÍ.
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar