Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson, Hlynur Áskelsson og Baldur Borgþórsson skrifa 2. febrúar 2026 21:01 Jafn ótrúlega og það kann að hljóma, má leiða líkum að því að spara megi samfélaginu tugi milljarða árlega með því einu að gera Strætó gjaldfrjálsan. Hvernig má það vera? Svarið er einfalt - Með því að sleppa Borgarlínu. Hvernig? Reikningsdæmið er ekki ýkja flókið: Lágmarkskostnaður við uppbyggingu sjálfrar línunnar er áætlaður kr. 136 milljarðar. Gæti farið í 250 milljarða. Eða 350 milljarða. Eða 1000 milljarða? Hver veit? Það er einfaldlega ekkert þak á kostnaði - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Enginn veit því endanlegan kostnað, allra síst forsvarsmenn borgarlínu og Betri Samgöngur ohf. Við borgarbúar vitum þó af biturri reynslu að kostnaðaráætlanir eiga það til að tvöfaldast og jafnvel fimmfaldast sbr. Brákarborg. Því væri óábyrgt að reikna með minna en 350 milljörðum í stofnkostnað Borgarlínunnar. Vera í lægri kantinum eins og sagt er - og rífandi bjartsýn. Þá er komið að vögnum og búnaði. Hér grípum við í tómt! Það er hreinlega engin áætlun til um kostnað vegna þessa liða. Ekki múkk, ekki eitt orð, ekki einn stafur! Eftir stutta skoðun greinarhöfunda er ljóst að þarna er um að ræða kostnað upp á tugi milljarða hið minnsta. Við skulum enn og aftur vera bjartsýn og áætla þennan kostnað upp á kr. 30 milljarða. Það undarlega er að ekkert þak er sett á þennan kostnað frekar en aðra liði þessa dæmalausa verkefnis - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Þá er eftir grunn rekstrarkostnaður Borgarlínunnar. Talsmenn Borgarlínu nefndu á sínum tíma að rekrarkostnaður línunnar gæti farið í ríflega tvo milljarða á ári eða sex milljörðum minna en árlegur rekstarkostnaður Strætó var þá. Hér er val um að hlæja eða gráta, slík er vitleysan. Hvernig þessi útkoma er fengin veit enginn og sennilega síst talsmennirnir sjálfir. Við skulum þó vera rífandi bjartsýn og áætla 12 milljarða króna, sem er rekstarkostnaður Strætó í dag. Niðurstaðan er því, með rífandi bjartsýni og meðalhóf að leiðarljósi: •Stofnkostnaður línu : 350 milljarðar •Stofnkostnaður vagna: 30 milljarðar •Grunn rekstrarkostnaður: 12 milljarðar Til viðbótar kemur síðan fjármagnskostnaður sem nemur tugum milljarða á ári! Allar tölur eru vegna Borgarlínu einnar. Rekstrartölur Strætó standa sér og munu í besta falli haldast á svipuðu róli áfram eftir tilkomu Borgarlínu. Já, þú last rétt: Strætó mun áfram starfa samhliða Borgarlínu með sama kostnaði og áður. ,,Við erum með plan“ Þegar hér er komið sögu hlýtur að teljast eðlilegt að staldra við og spyrja einfaldrar spurningar: Hvernig eru áform um Borgarlínu til komin og með slíkum kostnaði að annað eins hefur ekki sést? Svarið liggur fyrir: Allt frá árinu 2012 hefur ríkið samkvæmt samningi greitt Strætó bs rétt um milljarð króna árlega. Samkvæmt samingnum átti þetta framlag að nýtast til að auka hlutdeild Strætó í ferðavenjum íbúa á höfuðborgarsvæðinu úr 4% í 12% á samningstímanum, sem upphaflega var 8 ár. Að átta árum liðnum lá niðurstaða verkefnisins fyrir: Engin breyting – Núll. Þrátt fyrir þetta var samningurinn framlengdur árið 2019. En hvernig skyldi staðan vera í dag? Nú, árið 2026 hefur ekkert breyst. Hlutfallið er enn 4%. Árangurinn er enn enginn, þ.e. 0 % aukning! Fórnarkostnaðurinn liggur hins vegar fyrir þar sem fallið var frá fyrirhuguðum nauðsynlegum úrbótum á samgöngumannvirkjum innan borgarmarkanna. Nú gjalda allir fyrir, líka farþegar Strætó. Sömu aðilar og mættu gallvaskir á fund ráðherra á sínum tíma, með ,,plan“ um að auka notkun strætó úr 4% í 12% og gengu út með milljarða, mættu á ný 2018 - Nú sem talsmenn borgarlínu. Með nýtt ,,plan.“ Hvernig það má vera að þeim hafi yfirhöfuð verið hleypt inn er undirrituðum hulin ráðgáta. Lausnin er einföld – Okkar Borg En nú skiptum við um gír og ræðum lausnir, enda mun skemmtilegra umræðuefni. Einfaldar lausnir eru alltaf bestar, þar sem þeim er viðkomið. Þannig er rétt að benda á staðreynd sem fæstum er kunnugt um. Þá staðreynd að heildartekjur Strætó af fargjaldasölu eru um 2 milljarðar króna á ári. Sem gerir um 5% prósent af bara vaxtakostnaði borgarlínu! Lausnin er einföld: Gerum Strætó gjaldfrjálsan og föllum frá öllum áformum um borgarlínu. •Þannig getum við látið reyna á til fulls hvort fleiri kjósi að nota þennan ferðamáta. •Þannig getum við sparað amk. 12 milljarða á ári vegna viðbótar rekstrarkostnaðar borgarlínu. •Þannig getum við sparað stofnkostnað borgarlínu upp á 350 milljarða. •Þannig getum við sparað 30 milljarða stofnkostnað vegna vagna og búnaðar. •Þannig getum við sparað fjármagnskostnað upp á tugi milljarða árlega. Í hundrað ár og gott betur. Byggjum upp samgöngumannvirki fyrir alla ferðamáta eins og til stóð allt til ársins 2010. Verjum þannig frelsi einstaklingsins til að velja þann ferðamáta sem hver og einn kýs og telur sjálfum sér fyrir bestu. Frelsi verður ekki metið til fjár - Það er ómetanlegt. Veljum frelsi – Veljum Okkar Borg! Höfundar skipa efstu þrjú sætin framboðslista Okkar Borg í komandi borgarstjórnarkosningum þann 16. maí nk. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Okkar borg Borgarlína Mest lesið Útvistun, Minna gott, meira vont Halldór Ólafsson Skoðun Ég var rekinn Daði Már Kristófersson Skoðun Aumingja tryggingafélögin Agnar Þór Guðmundsson,Haukur Freyr Axelsson Skoðun Það sem þingmaður vill segja Sigmar Guðmundsson Skoðun Svona stöðvum við hallarekstur ríkisins, loksins Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Afhverju skiptir tilfinningin um að tilheyra meira máli en Instagram? Sigrún Þóra Sveinsdóttir Skoðun Greið leið til lækkunar stýrivaxta Bogi Nils Bogason Skoðun 174 þúsund króna skutlið Karólína Helga Símonardóttir Skoðun X-R slær Borgarlínu verkefnið út af borðinu Linda Jónsdóttir Skoðun Þarf að kæra íslenska ríkið? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Skoðun Skoðun Sniðgöngum ísraelska lyfjarisann Teva eins og Rapyd Björn B Björnsson skrifar Skoðun Tveggja ára reynsla af samkeppnisundanþágum á kjötmarkaði Breki Karlsson, Ólafur Stephense skrifar Skoðun Erindislaus meirihluti leggur á flótta Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Bókasafnið mitt - Heimili að heiman Lísa Z. Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Útvistun, Minna gott, meira vont Halldór Ólafsson skrifar Skoðun Afhverju skiptir tilfinningin um að tilheyra meira máli en Instagram? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Suðurnesin bíða ekki, við verðum að fylgja eftir Fida Abu Libdeh skrifar Skoðun Ég var rekinn Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Svona stöðvum við hallarekstur ríkisins, loksins Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Auðveldum kynslóðaskipti bænda Lilja Rafney Magnúsdóttir skrifar Skoðun Aumingja tryggingafélögin Agnar Þór Guðmundsson,Haukur Freyr Axelsson skrifar Skoðun Þarf að kæra íslenska ríkið? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Ímynd er drifkraftur útflutnings Pétur Þ. Óskarsson skrifar Skoðun Íslenskir sálfræðingar í aldarfjórðung Pétur Maack Þorsteinsson skrifar Skoðun Það sem þingmaður vill segja Sigmar Guðmundsson skrifar Skoðun Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Nokkur orð í viskubrunninn Einar Helgason skrifar Skoðun Sameinuð stöndum vér hræsnarar Íslands Páll Steingrímsson skrifar Skoðun Ekki er allt sem sýnist í rekstri Garðabæjar Einar Þór Einarsson skrifar Skoðun Við erum Vinstrið Sanna Magdalena Mörtudóttir,Líf Magneudóttir,Stefán Pálsson,Ásta Þórdís Skjalddal,Arna Magnea Danks,Finnur Ricart Andrason skrifar Skoðun Vistum fanga í íbúðarhverfum Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Greið leið til lækkunar stýrivaxta Bogi Nils Bogason skrifar Skoðun Samningaeftirlitið - bannað börnum! Hannes Friðriksson skrifar Skoðun Er ferðaþjónustan virðiskeðjan sem byggir upp Ísland? Aðalheiður Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Uppbygging Hveragerðis og þróun innviða Birgitta Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Óþarfi að fella niður allt skólahald Stefán Steingrímur Bergsson skrifar Skoðun Af hverju bera Hafnfirðingar mestu byrðina? Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Virkniseðill - er það eitthvað fyrir Íslendinga? skrifar Skoðun Aðför að opinberum starfsmönnum – burðarásum samfélagsins Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Raunir íslenska pylsusalans Andri Reyr Haraldsson skrifar Sjá meira
Jafn ótrúlega og það kann að hljóma, má leiða líkum að því að spara megi samfélaginu tugi milljarða árlega með því einu að gera Strætó gjaldfrjálsan. Hvernig má það vera? Svarið er einfalt - Með því að sleppa Borgarlínu. Hvernig? Reikningsdæmið er ekki ýkja flókið: Lágmarkskostnaður við uppbyggingu sjálfrar línunnar er áætlaður kr. 136 milljarðar. Gæti farið í 250 milljarða. Eða 350 milljarða. Eða 1000 milljarða? Hver veit? Það er einfaldlega ekkert þak á kostnaði - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Enginn veit því endanlegan kostnað, allra síst forsvarsmenn borgarlínu og Betri Samgöngur ohf. Við borgarbúar vitum þó af biturri reynslu að kostnaðaráætlanir eiga það til að tvöfaldast og jafnvel fimmfaldast sbr. Brákarborg. Því væri óábyrgt að reikna með minna en 350 milljörðum í stofnkostnað Borgarlínunnar. Vera í lægri kantinum eins og sagt er - og rífandi bjartsýn. Þá er komið að vögnum og búnaði. Hér grípum við í tómt! Það er hreinlega engin áætlun til um kostnað vegna þessa liða. Ekki múkk, ekki eitt orð, ekki einn stafur! Eftir stutta skoðun greinarhöfunda er ljóst að þarna er um að ræða kostnað upp á tugi milljarða hið minnsta. Við skulum enn og aftur vera bjartsýn og áætla þennan kostnað upp á kr. 30 milljarða. Það undarlega er að ekkert þak er sett á þennan kostnað frekar en aðra liði þessa dæmalausa verkefnis - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Þá er eftir grunn rekstrarkostnaður Borgarlínunnar. Talsmenn Borgarlínu nefndu á sínum tíma að rekrarkostnaður línunnar gæti farið í ríflega tvo milljarða á ári eða sex milljörðum minna en árlegur rekstarkostnaður Strætó var þá. Hér er val um að hlæja eða gráta, slík er vitleysan. Hvernig þessi útkoma er fengin veit enginn og sennilega síst talsmennirnir sjálfir. Við skulum þó vera rífandi bjartsýn og áætla 12 milljarða króna, sem er rekstarkostnaður Strætó í dag. Niðurstaðan er því, með rífandi bjartsýni og meðalhóf að leiðarljósi: •Stofnkostnaður línu : 350 milljarðar •Stofnkostnaður vagna: 30 milljarðar •Grunn rekstrarkostnaður: 12 milljarðar Til viðbótar kemur síðan fjármagnskostnaður sem nemur tugum milljarða á ári! Allar tölur eru vegna Borgarlínu einnar. Rekstrartölur Strætó standa sér og munu í besta falli haldast á svipuðu róli áfram eftir tilkomu Borgarlínu. Já, þú last rétt: Strætó mun áfram starfa samhliða Borgarlínu með sama kostnaði og áður. ,,Við erum með plan“ Þegar hér er komið sögu hlýtur að teljast eðlilegt að staldra við og spyrja einfaldrar spurningar: Hvernig eru áform um Borgarlínu til komin og með slíkum kostnaði að annað eins hefur ekki sést? Svarið liggur fyrir: Allt frá árinu 2012 hefur ríkið samkvæmt samningi greitt Strætó bs rétt um milljarð króna árlega. Samkvæmt samingnum átti þetta framlag að nýtast til að auka hlutdeild Strætó í ferðavenjum íbúa á höfuðborgarsvæðinu úr 4% í 12% á samningstímanum, sem upphaflega var 8 ár. Að átta árum liðnum lá niðurstaða verkefnisins fyrir: Engin breyting – Núll. Þrátt fyrir þetta var samningurinn framlengdur árið 2019. En hvernig skyldi staðan vera í dag? Nú, árið 2026 hefur ekkert breyst. Hlutfallið er enn 4%. Árangurinn er enn enginn, þ.e. 0 % aukning! Fórnarkostnaðurinn liggur hins vegar fyrir þar sem fallið var frá fyrirhuguðum nauðsynlegum úrbótum á samgöngumannvirkjum innan borgarmarkanna. Nú gjalda allir fyrir, líka farþegar Strætó. Sömu aðilar og mættu gallvaskir á fund ráðherra á sínum tíma, með ,,plan“ um að auka notkun strætó úr 4% í 12% og gengu út með milljarða, mættu á ný 2018 - Nú sem talsmenn borgarlínu. Með nýtt ,,plan.“ Hvernig það má vera að þeim hafi yfirhöfuð verið hleypt inn er undirrituðum hulin ráðgáta. Lausnin er einföld – Okkar Borg En nú skiptum við um gír og ræðum lausnir, enda mun skemmtilegra umræðuefni. Einfaldar lausnir eru alltaf bestar, þar sem þeim er viðkomið. Þannig er rétt að benda á staðreynd sem fæstum er kunnugt um. Þá staðreynd að heildartekjur Strætó af fargjaldasölu eru um 2 milljarðar króna á ári. Sem gerir um 5% prósent af bara vaxtakostnaði borgarlínu! Lausnin er einföld: Gerum Strætó gjaldfrjálsan og föllum frá öllum áformum um borgarlínu. •Þannig getum við látið reyna á til fulls hvort fleiri kjósi að nota þennan ferðamáta. •Þannig getum við sparað amk. 12 milljarða á ári vegna viðbótar rekstrarkostnaðar borgarlínu. •Þannig getum við sparað stofnkostnað borgarlínu upp á 350 milljarða. •Þannig getum við sparað 30 milljarða stofnkostnað vegna vagna og búnaðar. •Þannig getum við sparað fjármagnskostnað upp á tugi milljarða árlega. Í hundrað ár og gott betur. Byggjum upp samgöngumannvirki fyrir alla ferðamáta eins og til stóð allt til ársins 2010. Verjum þannig frelsi einstaklingsins til að velja þann ferðamáta sem hver og einn kýs og telur sjálfum sér fyrir bestu. Frelsi verður ekki metið til fjár - Það er ómetanlegt. Veljum frelsi – Veljum Okkar Borg! Höfundar skipa efstu þrjú sætin framboðslista Okkar Borg í komandi borgarstjórnarkosningum þann 16. maí nk.
Afhverju skiptir tilfinningin um að tilheyra meira máli en Instagram? Sigrún Þóra Sveinsdóttir Skoðun
Skoðun Tveggja ára reynsla af samkeppnisundanþágum á kjötmarkaði Breki Karlsson, Ólafur Stephense skrifar
Skoðun Afhverju skiptir tilfinningin um að tilheyra meira máli en Instagram? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Við erum Vinstrið Sanna Magdalena Mörtudóttir,Líf Magneudóttir,Stefán Pálsson,Ásta Þórdís Skjalddal,Arna Magnea Danks,Finnur Ricart Andrason skrifar
Skoðun Aðför að opinberum starfsmönnum – burðarásum samfélagsins Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Afhverju skiptir tilfinningin um að tilheyra meira máli en Instagram? Sigrún Þóra Sveinsdóttir Skoðun