Mun vinnumarkaðurinn ná að halda í við gervigreindina? Kristinn Bjarnason skrifar 2. mars 2026 08:32 Ég held að fæstir geri sér grein fyrir því hversu hratt gervigreind er að þróast. Áhrifin sjást nú þegar, fyrirtæki eru að fækka starfsfólki á sama tíma og þau auka fjárfestingar í tækninni. Það er heillandi að hafa aðgang að þeim möguleikum sem hún býður upp á, en það er ýmislegt sem þarf að hafa í huga. Nýlega tilkynnti Block uppsagnir hjá um 4.000 manns, um 40% af starfsfólkinu. Svipað hefur sést hjá Amazon, Meta, Microsoft og Google. Fyrirtækin eru ekki í fjárhagslegum vandræðum heldur að verða skilvirkari. Málið er þó stærra en uppsagnir einar og sér. Hagkerfi byggjast á því að fólk hafi tekjur og eyði þeim. Ef störfum fækkar eða tekjur breytast getur það dregið úr neyslu og haft áhrif á hagvöxt. Gervigreindin hefur ekki aðeins áhrif á skrifstofustörf á borð við greiningu, hönnun, forritun og stjórnun sem áður voru talin örugg. Sjálfvirkni hefur um árabil breytt líkamlegum störfum, hvort sem um er að ræða flutninga í vöruhúsum, bílaþvott eða afgreiðslu í matvöruverslunum. Fyrirtækin fá ávinning í formi lægri kostnaðar og meiri framleiðni. Áhrifin birtast hins vegar síðar annars staðar, til dæmis í þjónustu, á fasteignamarkaði og í opinberum tekjum. Þar liggur raunverulega áskorunin. Spurningin er því ekki hvort gervigreind breyti hagkerfinu heldur hvort vinnumarkaðurinn nái að aðlagast nógu hratt. Höfundur er meðstofnandi Breytt. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Vinnumarkaður Mest lesið Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson Skoðun Skoðun Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Húsnæðisstefnan sem gerði ungt fólk að leiguliðum Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Veist þú í raun hvernig gervigreind virkar? Bjarki Sigurjónsson Thorarensen skrifar Sjá meira
Ég held að fæstir geri sér grein fyrir því hversu hratt gervigreind er að þróast. Áhrifin sjást nú þegar, fyrirtæki eru að fækka starfsfólki á sama tíma og þau auka fjárfestingar í tækninni. Það er heillandi að hafa aðgang að þeim möguleikum sem hún býður upp á, en það er ýmislegt sem þarf að hafa í huga. Nýlega tilkynnti Block uppsagnir hjá um 4.000 manns, um 40% af starfsfólkinu. Svipað hefur sést hjá Amazon, Meta, Microsoft og Google. Fyrirtækin eru ekki í fjárhagslegum vandræðum heldur að verða skilvirkari. Málið er þó stærra en uppsagnir einar og sér. Hagkerfi byggjast á því að fólk hafi tekjur og eyði þeim. Ef störfum fækkar eða tekjur breytast getur það dregið úr neyslu og haft áhrif á hagvöxt. Gervigreindin hefur ekki aðeins áhrif á skrifstofustörf á borð við greiningu, hönnun, forritun og stjórnun sem áður voru talin örugg. Sjálfvirkni hefur um árabil breytt líkamlegum störfum, hvort sem um er að ræða flutninga í vöruhúsum, bílaþvott eða afgreiðslu í matvöruverslunum. Fyrirtækin fá ávinning í formi lægri kostnaðar og meiri framleiðni. Áhrifin birtast hins vegar síðar annars staðar, til dæmis í þjónustu, á fasteignamarkaði og í opinberum tekjum. Þar liggur raunverulega áskorunin. Spurningin er því ekki hvort gervigreind breyti hagkerfinu heldur hvort vinnumarkaðurinn nái að aðlagast nógu hratt. Höfundur er meðstofnandi Breytt.
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar