Verndum börn gegn of­beldi á netinu

Börn og ungmenni verja mörg hver miklum tíma á netinu. Þar eiga þau samskipti, mynda tengsl og móta sjálfsmynd sína. Stafrænn veruleiki þeirra felur þó í sér raunverulegar hættur sem samfélagið má ekki líta fram hjá. Baráttan gegn kynferðislegu og kynbundnu ofbeldi fer í auknum mæli fram á þessum vettvangi.

Kynferðisleg áreitni, dreifing myndefnis án samþykkis, stafrænt einelti og misnotkun nýrrar tækni eru áskoranir sem við verðum að mæta af festu og framsýni.

Ný forvarnaáætlun með skýra áherslu á stafrænt umhverfi

Ríkisstjórnin hefur samþykkt nýja forvarnaáætlun gegn kynbundnu og kynferðislegu ofbeldi meðal barna og ungmenna til ársins 2030. Í henni er lögð sérstök áhersla á stafrænt umhverfi barna, aukið stafrænt læsi og fræðslu um samþykki og mörk í netheimum.

Við ræddum við ungmennin sjálf við gerð áætlunarinnar og skilaboð þeirra voru skýr um að fræðslan þyrfti að endurspegla raunveruleika þeirra. Foreldrar kalla líka eftir stuðningi og fræðslu og fagfólk sem starfar með börnum þarf að búa yfir þekkingu til að greina og bregðast við stafrænu ofbeldi.

Foreldrar og skólar víða um land hafa átt sömtöl um símanotkun barna, skjáreglur og ábyrgð í stafrænum samskiptum. Sú þróun er jákvæð og sýnir að samfélagið er að vakna til vitundar um að netöryggi barna krefst sameiginlegrar stefnu og skýrra viðmiða, bæði heima og í skólum.

Samfélagslöggæsla sem brú milli heimila og skóla

Í áætluninni er sérstök áhersla lögð á að efla hlutverk samfélagslöggæslu í forvörnum. Með því að styrkja tengsl samfélagslögreglu við skóla, börn og foreldra og skýra boðleiðir þegar upp koma áhyggjur, getum við gripið fyrr inn í og byggt upp traust.

Forvarnir snúast ekki eingöngu um lagasetningu heldur um nærveru, samtal og sýnileika. Samfélagslöggæsla gegnir þar lykilhlutverki – bæði í fræðslu og skjótum viðbrögðum þegar merki um stafrænt ofbeldi koma fram. Með reglulegri viðveru í skólum og opnu samtali við foreldra getur samfélagslöggæslan einnig stutt við þær reglur og viðmið sem skólasamfélagið setur um ábyrga símanotkun og nethegðun.

Sameiginlegt verkefni samfélagsins

Netið er hluti af daglegu lífi barna rétt eins og fullorðinna. Öryggi þeirra á netinu er því eitt stærsta hagsmunamál samtímans. Það er sameiginlegt verkefni stjórnvalda, skóla, foreldra og samfélagsins alls að tryggja að börn og ungmenni geti þroskast og átt samskipti í stafrænum heimi án þess að óttast ofbeldi eða áreitni.

Ég mun áfram beita mér af fullum þunga í þeirri baráttu.

Höfundur er dómsmálaráðherra.