Palme og Pedro Hjálmtýr Heiðdal skrifar 10. mars 2026 11:17 Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjálmtýr Heiðdal Mest lesið Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Sjá meira
Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi.
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun