Hvað á að gera við fermingarpeningana? Björn Berg Gunnarsson skrifar 8. apríl 2026 07:04 Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan. Vísir/Vilhelm 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ Þessu velta margir fyrir sér og getur verið hausverkur fyrir foreldra. Oft er allt of háum fjárhæðum valið til veisluhalda og miklar áhyggjur af samkeppni og samanburði við aðra þegar kemur að fermingargjöfum. Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað er ásættanlegt? Hér erum við að ræða smekksatriði og ég veit að áherslur fólks varðandi fermingar geta verið mjög misjafnar. Mín skoðun er þó sú að eitt sé mikilvægt að ákveða. Við ætlum ekki að bera okkur saman við aðrar fjölskyldur. Við gefum barninu það sem okkur þykir henta, en það er engin ástæða til að ætla að slíkt þurfi að vera dýrt. Hvað mun gleðja barnið og gagnast því? Þurfa það að vera peningar? Hvað með upplifun eða leiðsögn? Ykkur ber ekki skylda til að herma eftir öðrum. Á þessum árstíma fer árleg umræða af stað á samfélagsmiðlum. „Hvað eruð þið að gefa mikinn pening svona almennt í fermingargjöf?“ las ég á einum stað. Einnig „Hvað mynduð þið segja að væri ásættanleg fermingargjöf?“. Þarna er fólk að biðja um leiðbeiningar svo það geti hermt eftir því sem aðrir hafa sennilega hermt upp eftir öðrum sem höfðu spurt félagana á kaffistofunni og þar fram eftir götunum. 14 ára börn taka þannig við fjárhæðum sem ákveðnar voru svo enginn móðgist eða út frá því sem öðru fólki finnst ásættanlegt. Við ætlum ekki að nálgast fjármál með þeim hætti, en aðrir munu gera það og því er um að gera að huga vel að þeim fjármunum sem dóttir ykkar mun fá gefins. Hvar komum við fermingarpeningunum fyrir? Hart er barist um sparnað fermingarbarna. Bankar ganga jafnvel svo langt að borga fyrir að innlögn inn á reikninga eða í sjóði, sem gefur til kynna að þeir telji sig geta hagnast verulega af viðskiptasambandi við barnið til lengri tíma litið. Rétt eins og varðandi fjáhæðirnar er erfitt að alhæfa um heppilegustu ávöxtunarleið sparnaðar fermingarbarna, enda er slíkt sannarlega smekksatriði. Ítarlega var rætt um sparnað barna í svari við annarri spurningu hér á vefnum, sem ég vona að gagnist þér: Ég legg þó áherslu á að tilefni sem þetta sé nýtt til fullnustu. Það þarf sannarlega að hafa vit fyrir barni á fermingaraldri, en hafðu dóttur þína þó með í ráðum. Byrjið á að ræða um það sem þið eruð eflaust sammála um. Svo sem að svona gjafir muni ekki berast aftur og þið viljið báðar að þær nýtist henni sem best við að hafa það gott fjárhagslega og geta keypt sér íbúð þegar hún verður eldri. Þá ræðið þið hvort skynsamlegt sé að skipta sparnaðinum upp. Verður hann allur lagður fyrir til íbúðarkaupa eða verður hluti hans tekinn frá fyrir kaupum eða upplifun sem gleður hana í dag? Hvað kostar slíkt og hvaða áhrif mun það hafa á langtímasparnaðinn? Með þessu kennir þú henni að forgangsraða, reikna og vega og meta ólík fjárhagsleg markmið. Að lokum veljið þið hentuga ávöxtunarleið. Í sameiningu takið þið ákvörðun um hvort og þá hvaða bankabók hentar, hvort ávaxtað skuli í sjóðum eða með öðrum hætti. Rökstyðjið þá ákvörðun og kynnið ykkur ólíka kosti. Barnið þarf að hlusta Vandaðu samskiptin við barnið. Þetta er góður tímapunktur til að hefja opið og hreinskiptið samtal um fjármál og þá er lykilatriði að barnið hlusti á þig. Þú getur lesið þér nánar til um slíkt í öðru svari hér: Ég vona að þetta gangi vel hjá ykkur! Fjármálin með Birni Berg Fermingar Mest lesið Þurfi að taka leiðinlegar ákvarðanir Viðskipti innlent Ísland sjaldnast uppfyllt upptökuskilyrði fyrir evru Viðskipti innlent Hefja rannsókn á Ryanair Viðskipti erlent Vélmenni ráðið til starfa og þú rekinn Atvinnulíf Halli ríkissjóðs eykst um tugi milljarða milli ára Viðskipti innlent Hækka loðnuráðgjöf aftur í um 358 þúsund tonn Viðskipti innlent Alvöru þægindi eftir átján holur Samstarf Lækka verð á öllum súkkulaðivörum um tíu prósent Viðskipti innlent Björgvin kjörinn nýr formaður FHG Viðskipti innlent Nýjar íbúðir í Firði: Lúxus að búa í miðbæ Hafnarfjarðar Samstarf Fleiri fréttir Hækka loðnuráðgjöf aftur í um 358 þúsund tonn Ísland sjaldnast uppfyllt upptökuskilyrði fyrir evru Þurfi að taka leiðinlegar ákvarðanir Björgvin kjörinn nýr formaður FHG Festa og Gildi vilja sameinast Halli ríkissjóðs eykst um tugi milljarða milli ára Kanna hvort pottur hafi verið brotinn hjá Oculis Matvælaverð hafi hækkað minna en laun frá 2020 Lækka verð á öllum súkkulaðivörum um tíu prósent Skýrsla AGS: Aukin hætta á minni hagvexti og meiri verðbólgu Grátlegt hversu miklum peningum fólk tapar í fjársvikum Sjálfsafgreiðslukassarnir skili ekki lægra vöruverði Nýir kælar og kjúklingastaður í Lindunum eftir stærstu endurbætur Krónunnar Stjórnvöld geti gert miklu meira til að lækka matvöruverð Forstjóri Kviku hyggst láta af störfum Ráðinn staðarverkfræðingur Nýs Landspítala á Akureyri Uppsagnir hjá Brimi á Vopnafirði Hopp tekur rafræn ökuskírteini í notkun í appinu Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Hækka vöruverð: „Umhverfið mjög krefjandi“ Ásta og Sigurður til liðs við Ljósleiðarann Bein útsending: Enn hærri skattar, fyrir hvern? Hafi áhrif á tugi ungmenna: „Þetta eru vel launuð störf“ Vísitala heildarlauna hækkaði um 4,9 prósent Snorri í stöðu framkvæmdastjóra Slökkva á ofni vegna verndarráðstafana: „Þetta bitnar á krakkagreyjunum“ Starfsmannaleiga mátti ekki hýrudraga rafvirkja Bætast í hóp samstarfsfélaga Icelandair Flugmenn og Icelandair funda á morgun Sagan full af dæmum þar sem mikilvæg félög hverfa Sjá meira
Þessu velta margir fyrir sér og getur verið hausverkur fyrir foreldra. Oft er allt of háum fjárhæðum valið til veisluhalda og miklar áhyggjur af samkeppni og samanburði við aðra þegar kemur að fermingargjöfum. Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað er ásættanlegt? Hér erum við að ræða smekksatriði og ég veit að áherslur fólks varðandi fermingar geta verið mjög misjafnar. Mín skoðun er þó sú að eitt sé mikilvægt að ákveða. Við ætlum ekki að bera okkur saman við aðrar fjölskyldur. Við gefum barninu það sem okkur þykir henta, en það er engin ástæða til að ætla að slíkt þurfi að vera dýrt. Hvað mun gleðja barnið og gagnast því? Þurfa það að vera peningar? Hvað með upplifun eða leiðsögn? Ykkur ber ekki skylda til að herma eftir öðrum. Á þessum árstíma fer árleg umræða af stað á samfélagsmiðlum. „Hvað eruð þið að gefa mikinn pening svona almennt í fermingargjöf?“ las ég á einum stað. Einnig „Hvað mynduð þið segja að væri ásættanleg fermingargjöf?“. Þarna er fólk að biðja um leiðbeiningar svo það geti hermt eftir því sem aðrir hafa sennilega hermt upp eftir öðrum sem höfðu spurt félagana á kaffistofunni og þar fram eftir götunum. 14 ára börn taka þannig við fjárhæðum sem ákveðnar voru svo enginn móðgist eða út frá því sem öðru fólki finnst ásættanlegt. Við ætlum ekki að nálgast fjármál með þeim hætti, en aðrir munu gera það og því er um að gera að huga vel að þeim fjármunum sem dóttir ykkar mun fá gefins. Hvar komum við fermingarpeningunum fyrir? Hart er barist um sparnað fermingarbarna. Bankar ganga jafnvel svo langt að borga fyrir að innlögn inn á reikninga eða í sjóði, sem gefur til kynna að þeir telji sig geta hagnast verulega af viðskiptasambandi við barnið til lengri tíma litið. Rétt eins og varðandi fjáhæðirnar er erfitt að alhæfa um heppilegustu ávöxtunarleið sparnaðar fermingarbarna, enda er slíkt sannarlega smekksatriði. Ítarlega var rætt um sparnað barna í svari við annarri spurningu hér á vefnum, sem ég vona að gagnist þér: Ég legg þó áherslu á að tilefni sem þetta sé nýtt til fullnustu. Það þarf sannarlega að hafa vit fyrir barni á fermingaraldri, en hafðu dóttur þína þó með í ráðum. Byrjið á að ræða um það sem þið eruð eflaust sammála um. Svo sem að svona gjafir muni ekki berast aftur og þið viljið báðar að þær nýtist henni sem best við að hafa það gott fjárhagslega og geta keypt sér íbúð þegar hún verður eldri. Þá ræðið þið hvort skynsamlegt sé að skipta sparnaðinum upp. Verður hann allur lagður fyrir til íbúðarkaupa eða verður hluti hans tekinn frá fyrir kaupum eða upplifun sem gleður hana í dag? Hvað kostar slíkt og hvaða áhrif mun það hafa á langtímasparnaðinn? Með þessu kennir þú henni að forgangsraða, reikna og vega og meta ólík fjárhagsleg markmið. Að lokum veljið þið hentuga ávöxtunarleið. Í sameiningu takið þið ákvörðun um hvort og þá hvaða bankabók hentar, hvort ávaxtað skuli í sjóðum eða með öðrum hætti. Rökstyðjið þá ákvörðun og kynnið ykkur ólíka kosti. Barnið þarf að hlusta Vandaðu samskiptin við barnið. Þetta er góður tímapunktur til að hefja opið og hreinskiptið samtal um fjármál og þá er lykilatriði að barnið hlusti á þig. Þú getur lesið þér nánar til um slíkt í öðru svari hér: Ég vona að þetta gangi vel hjá ykkur!
Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru.
Fjármálin með Birni Berg Fermingar Mest lesið Þurfi að taka leiðinlegar ákvarðanir Viðskipti innlent Ísland sjaldnast uppfyllt upptökuskilyrði fyrir evru Viðskipti innlent Hefja rannsókn á Ryanair Viðskipti erlent Vélmenni ráðið til starfa og þú rekinn Atvinnulíf Halli ríkissjóðs eykst um tugi milljarða milli ára Viðskipti innlent Hækka loðnuráðgjöf aftur í um 358 þúsund tonn Viðskipti innlent Alvöru þægindi eftir átján holur Samstarf Lækka verð á öllum súkkulaðivörum um tíu prósent Viðskipti innlent Björgvin kjörinn nýr formaður FHG Viðskipti innlent Nýjar íbúðir í Firði: Lúxus að búa í miðbæ Hafnarfjarðar Samstarf Fleiri fréttir Hækka loðnuráðgjöf aftur í um 358 þúsund tonn Ísland sjaldnast uppfyllt upptökuskilyrði fyrir evru Þurfi að taka leiðinlegar ákvarðanir Björgvin kjörinn nýr formaður FHG Festa og Gildi vilja sameinast Halli ríkissjóðs eykst um tugi milljarða milli ára Kanna hvort pottur hafi verið brotinn hjá Oculis Matvælaverð hafi hækkað minna en laun frá 2020 Lækka verð á öllum súkkulaðivörum um tíu prósent Skýrsla AGS: Aukin hætta á minni hagvexti og meiri verðbólgu Grátlegt hversu miklum peningum fólk tapar í fjársvikum Sjálfsafgreiðslukassarnir skili ekki lægra vöruverði Nýir kælar og kjúklingastaður í Lindunum eftir stærstu endurbætur Krónunnar Stjórnvöld geti gert miklu meira til að lækka matvöruverð Forstjóri Kviku hyggst láta af störfum Ráðinn staðarverkfræðingur Nýs Landspítala á Akureyri Uppsagnir hjá Brimi á Vopnafirði Hopp tekur rafræn ökuskírteini í notkun í appinu Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Hækka vöruverð: „Umhverfið mjög krefjandi“ Ásta og Sigurður til liðs við Ljósleiðarann Bein útsending: Enn hærri skattar, fyrir hvern? Hafi áhrif á tugi ungmenna: „Þetta eru vel launuð störf“ Vísitala heildarlauna hækkaði um 4,9 prósent Snorri í stöðu framkvæmdastjóra Slökkva á ofni vegna verndarráðstafana: „Þetta bitnar á krakkagreyjunum“ Starfsmannaleiga mátti ekki hýrudraga rafvirkja Bætast í hóp samstarfsfélaga Icelandair Flugmenn og Icelandair funda á morgun Sagan full af dæmum þar sem mikilvæg félög hverfa Sjá meira