Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af Skúli Thorarensen skrifar 19. apríl 2026 06:01 Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Mest lesið Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson skrifar Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðvörunarljós um farsæld barna má ekki hunsa Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús
Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun
Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar
Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar
Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun