Ég lofa að líta ekki undan

Við viljum trúa því að Ísland sé öruggt samfélag fyrir börn.

En staðreyndin er sú að um eitt af hverjum fimm börnum verður fyrir ofbeldi.

Það er ekki fjarlægt vandamál.

Það er barn í hverjum bekk.

Barn í hverfinu þínu.

Barn sem leikur við þitt eigið barn.

Samt er auðvelt að hugsa:

Einhver annar sér þetta.

Einhver annar grípur inn í.

Einhver annar lætur vita.

En vandinn liggur einmitt þar.

Þegar allir gera ráð fyrir að einhver annar bregðist við, gerir það enginn.

Við þurfum ekki meiri vitund. Við vitum nóg. Við þurfum aðgerðir.

Á hverju ári berast þúsundir tilkynninga um heimilisofbeldi á Íslandi.

Við vitum jafnframt að mörg tilvik eru aldrei tilkynnt. Raunveruleikinn er því stærri en tölurnar sýna.

Og í því bili milli þess sem við sjáum og þess sem raunverulega á sér stað…

lenda börn á milli.

Ein stærsta hindrunin er ekki skortur á kerfum. Heldur hik.

Fólk óttast að hafa rangt fyrir sér. Óttast að skipta sér af. Óttast að gera illt verra.

En það að láta vita af áhyggjum skaðar ekki barn.

Þögnin gerir það.

Það er til fagfólk sem metur aðstæður og tekur við málinu. Hlutverk okkar er ekki að rannsaka.

Hlutverk okkar er að láta okkur ekki standa á sama.

Þetta er ekki einstaklingsvandamál. Þetta er samfélagslegt verkefni.

Og slík verkefni breytast ekki nema nægilega margir taki ábyrgð.

Í herferðinni ÉG LOFA eru loforðin mismunandi, en þetta er mitt:

ÉG LOFA að líta ekki undan.

ÉG LOFA að ég mun ekki gera ráð fyrir að einhver annar grípi inn í.

ÉG LOFA að ef ég hef ástæðu til að hafa áhyggjur af barni, mun ég bregðast við.

Með herferðinni ÉG LOFA hafa Barnaheill kallað eftir einföldu en mikilvægu skrefi:

að við tökum afstöðu og lofum að bregðast við þegar það skiptir máli.

Hverju lofum við börnum í raun, ef við bregðumst ekki við þegar okkur grunar að eitthvað sé að?

Lakkaður litlaputti er lítið tákn.

En það sem hann stendur fyrir er stærra:

Sýnileg skuldbinding um að bregðast við þegar það skiptir máli.

Ef nægilega margir gefa loforð og standa við þau, breytum við ekki bara umræðunni.

Við breytum því sem gerist næst.

Spurningin er því einföld:

Hverju lofar þú?

Höfundur er mannfræðingur og situr í stjórn Barnaheilla.