Eru huldufólk enn til eða höfum við hætt að sjá það? Valerio Gargiulo skrifar 30. apríl 2026 09:10 Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Afvegaleiðingum og rangfærslum Gauta svarað Konráð S. Guðjónsson Skoðun Á hugmyndafræðilegt ofbeldi heima í kosningabaráttu? Hnikarr Bjarmi Franklínsson Skoðun Gervigreindarskrif Halldórs Jörgen Olesen Hjörvar Sigurðsson Skoðun Íslands-Lúpínan Kristján Hreinsson Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Samningurinn sem stækkar í kyrrþey Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Hjá LESA skrifum við sögurnar sjálf og höfundar eiga alltaf að fá greitt Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Litblindur á fótboltavellinum Ingunn Eir Andrésdóttir Skoðun Hefur þú komið á Þjóðhátíð? Íris Róbertsdóttir Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Hjá LESA skrifum við sögurnar sjálf og höfundar eiga alltaf að fá greitt Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Litblindur á fótboltavellinum Ingunn Eir Andrésdóttir skrifar Skoðun Á hugmyndafræðilegt ofbeldi heima í kosningabaráttu? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindarskrif Halldórs Jörgen Olesen Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslands-Lúpínan Kristján Hreinsson skrifar Skoðun Afvegaleiðingum og rangfærslum Gauta svarað Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Áhættumat í röngum höndum Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Ábyrgð Ríkisstjórnar Íslands áður en aðildarviðræður við ESB hefjast Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hefur þú komið á Þjóðhátíð? Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Kíkt í pakkann Júlíus Valsson skrifar Skoðun Samningurinn sem stækkar í kyrrþey Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvað kostar léleg umsýsla ríkissjóðs okkur í raun? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þegar gróðureldar verða að samfélagsógn Snorri Birgisson skrifar Skoðun Flestir nota gervigreind eins og leitarvél Þórdís Inga Ingigerðardóttir skrifar Skoðun Sex staðreyndir um dánaraðstoð Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Veganismi og dýraskaði Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Hjá LESA skrifum við sögurnar sjálf og höfundar eiga alltaf að fá greitt Birgir Hrafn Birgisson Skoðun
Skoðun Hjá LESA skrifum við sögurnar sjálf og höfundar eiga alltaf að fá greitt Birgir Hrafn Birgisson skrifar
Skoðun Á hugmyndafræðilegt ofbeldi heima í kosningabaráttu? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar
Skoðun Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar
Skoðun Ábyrgð Ríkisstjórnar Íslands áður en aðildarviðræður við ESB hefjast Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Hjá LESA skrifum við sögurnar sjálf og höfundar eiga alltaf að fá greitt Birgir Hrafn Birgisson Skoðun