Brúnþari geti nýst til að græða sár og byggja bein Elísabet Inga Sigurðardóttir skrifar 3. maí 2026 19:01 Fólk við Gróttu Doktorsnemi við Háskóla Íslands vinnur nú að því að búa til vefjastoðefni úr brúnþara. Hún segir ákveðna þarabyltingu handan við hornið en með uppfinningunni sé hægt að rækta grænt kjöt, meðhöndla krónísk sár og byggja bein. Vísinda- og nýsköpunarverðlaun Háskóla Íslands voru veitt í vikunni. Sigurvegari samkeppninnar í heild var doktorsverkefni Svövu Kristinsdóttur, doktorsnema í lífverkfræði sem gengur út á að þróa vefjastoðefni úr brúnþara í stað dýravefja sem nýtist meðal annars til að meðhöndla krónísk sár, bruna eða aðrar vefjaskemmdir. „Það byggir á því að taka brúnþara og búa til úr honum það sem kallað er vefjastoðefni, sem er það sem er notað innan vefjaverkfræði til að í raun og veru búa til líkamsvefi.“ Í umsögn dómnefndarinnar segir að verkefnið hafi mikinn samfélagslegan ávinning og möguleika til atvinnu- og verðmætasköpunar til framtíðar auk þess sem það mæti vaxandi kröfum um sjálfbærni í heilbrigðisgeiranum. Svava segir mikla nýtingarmöguleika fólgna í verkefninu. „Við sjáum fyrir okkur að geta notað þessa uppfinningu sem við erum búin að vinna að í fimm ár í einhvers konar vefjarannsóknir eða vefjauppbyggingu og þá erum við að tala um alls konar möguleika. Allt frá því að rækta grænt kjöt eða byggja bein, allt þar á milli.“ Þarabylting Heilmiklir möguleikar séu fyrir hendi þegar kemur að þara, bæði innan læknisfræðinnar og matvælageirans. „Ég á nú ekki þessa setningu, ég held að hún komi frá forsetanum okkar að það er mögulega framundan einhvers konar þarabylting. Þannig við erum bara spennt og ætlum að fylgja með í þessari þarabyltingu sem er handan við hornið.“ Vísindi Mest lesið Bein útsending frá Sundahöfn: Hvað verður um áhöfn Bandero? Innlent Alelda bíll í Reykjanesbæ Innlent Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Innlent Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Innlent Tæplega 50 þúsund manns synt til Ceuta á einum sólahring Erlent Fjölmiðlanefnd eltist við Ólöfu og Kristínu Innlent Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Innlent Paul Watson afar ánægður með handtökuna Innlent Komin handbók um hvernig stefna megi ríkjum og Ísland geti verið næst Innlent „Þá bara krassa lungun“ Innlent Fleiri fréttir Ótrúleg eftirför, lögregla í beinni og unglingur kúgaður Paul Watson afar ánægður með handtökuna Reiðhjólamaður fluttur á slysadeild eftir árekstur Leita vitna að líkamsárás á Kótelettunni Búast við fjölmennasta Innipúka til þessa Aldrei liðið að öryggi sjómanna sé ógnað Alelda bíll í Reykjanesbæ Jákvæð teikn í leitinni að minkunum Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Bandero hafi beitt hættulegum aðferðum: „Þverskallaðist við að fylgja og hlýða fyrirmælum“ Sérsveitaraðgerðir á hvalaslóð og Verslunarmannahelgin að ganga í garð Samtökin hafi bjargað lífi allt að þrjátíu hvala Fjölmiðlanefnd eltist við Ólöfu og Kristínu Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Bein útsending frá Sundahöfn: Hvað verður um áhöfn Bandero? Komin handbók um hvernig stefna megi ríkjum og Ísland geti verið næst Leggja áherslu á mannúðarlegar aðgerðir vegna minkanna Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Dekk sprakk við lendingu vélar Borgarísjaka rekur í átt að Skagafirði Stærsta umferðarhelgi ársins hafin Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Meirihluti ætlar að segja já í ágúst Skilningsleysi foreldra mætti litblindum syninum Sjá meira
Vísinda- og nýsköpunarverðlaun Háskóla Íslands voru veitt í vikunni. Sigurvegari samkeppninnar í heild var doktorsverkefni Svövu Kristinsdóttur, doktorsnema í lífverkfræði sem gengur út á að þróa vefjastoðefni úr brúnþara í stað dýravefja sem nýtist meðal annars til að meðhöndla krónísk sár, bruna eða aðrar vefjaskemmdir. „Það byggir á því að taka brúnþara og búa til úr honum það sem kallað er vefjastoðefni, sem er það sem er notað innan vefjaverkfræði til að í raun og veru búa til líkamsvefi.“ Í umsögn dómnefndarinnar segir að verkefnið hafi mikinn samfélagslegan ávinning og möguleika til atvinnu- og verðmætasköpunar til framtíðar auk þess sem það mæti vaxandi kröfum um sjálfbærni í heilbrigðisgeiranum. Svava segir mikla nýtingarmöguleika fólgna í verkefninu. „Við sjáum fyrir okkur að geta notað þessa uppfinningu sem við erum búin að vinna að í fimm ár í einhvers konar vefjarannsóknir eða vefjauppbyggingu og þá erum við að tala um alls konar möguleika. Allt frá því að rækta grænt kjöt eða byggja bein, allt þar á milli.“ Þarabylting Heilmiklir möguleikar séu fyrir hendi þegar kemur að þara, bæði innan læknisfræðinnar og matvælageirans. „Ég á nú ekki þessa setningu, ég held að hún komi frá forsetanum okkar að það er mögulega framundan einhvers konar þarabylting. Þannig við erum bara spennt og ætlum að fylgja með í þessari þarabyltingu sem er handan við hornið.“
Vísindi Mest lesið Bein útsending frá Sundahöfn: Hvað verður um áhöfn Bandero? Innlent Alelda bíll í Reykjanesbæ Innlent Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Innlent Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Innlent Tæplega 50 þúsund manns synt til Ceuta á einum sólahring Erlent Fjölmiðlanefnd eltist við Ólöfu og Kristínu Innlent Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Innlent Paul Watson afar ánægður með handtökuna Innlent Komin handbók um hvernig stefna megi ríkjum og Ísland geti verið næst Innlent „Þá bara krassa lungun“ Innlent Fleiri fréttir Ótrúleg eftirför, lögregla í beinni og unglingur kúgaður Paul Watson afar ánægður með handtökuna Reiðhjólamaður fluttur á slysadeild eftir árekstur Leita vitna að líkamsárás á Kótelettunni Búast við fjölmennasta Innipúka til þessa Aldrei liðið að öryggi sjómanna sé ógnað Alelda bíll í Reykjanesbæ Jákvæð teikn í leitinni að minkunum Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Bandero hafi beitt hættulegum aðferðum: „Þverskallaðist við að fylgja og hlýða fyrirmælum“ Sérsveitaraðgerðir á hvalaslóð og Verslunarmannahelgin að ganga í garð Samtökin hafi bjargað lífi allt að þrjátíu hvala Fjölmiðlanefnd eltist við Ólöfu og Kristínu Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Bein útsending frá Sundahöfn: Hvað verður um áhöfn Bandero? Komin handbók um hvernig stefna megi ríkjum og Ísland geti verið næst Leggja áherslu á mannúðarlegar aðgerðir vegna minkanna Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Dekk sprakk við lendingu vélar Borgarísjaka rekur í átt að Skagafirði Stærsta umferðarhelgi ársins hafin Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Meirihluti ætlar að segja já í ágúst Skilningsleysi foreldra mætti litblindum syninum Sjá meira