Segir fólki á ósamþykktum peptíðum að hætta strax Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 4. maí 2026 12:54 Gunnar Þór Geirsson, formaður Félags íslenskra heimilislækna. Vísir/Bjarni Gunnar Þór Geirsson formaður Félags íslenskra heimilislækna segir að notkun ólöglegra peptíða geti haft óafturkræf áhrif á heilsu og hvetur þau sem nota slíkt til þess að hætta notkun þeirra hið fyrsta. Helst sé ungt fólk að spyrja lækna út í notkun slíkra efna en Gunnar segir þau sem taki ólöglega peptíða taka mikla áhættu. Þetta kom fram í Brennslunni á FM957 í morgun. Fréttir hafa borist aukinni notkun á ólöglegum peptíðum og dæmum um að fólk hafi leitað til eitrunarmiðstöðvar eftir að hafa sprautað sig með ólöglegu peptíði. Gunnar segir í Brennslunni að ungt fólk spyrjist helst fyrir um notkun peptíða. Hafi margvísleg áhrif „Líkaminn er mjög fullkominn og er með allskonar stjórnkerfi og hringrásir þar sem hann metur hvað við þurfum mikið af hverju efni hverju sinni. Og svo allt í einu ef maður sprautar einhverju inn í líkamann er maður líka að fara framhjá varnarkerfi líkamans sem er meltingakerfið og húðin,“ segir Gunnar. Hann segir að þannig geti peptíð haft áhrif á hringrásarkerfi líkamans. Óskráðir peptíðar geti valdið uppsöfnun efna og þannig geti þeir orðið sjúkdómsvaldandi. Það sé sérstaklega varhugavert að ungt fólk leiti í peptíða. „Því þetta er hópurinn sem er viðkvæmur, ég tala nú ekki um unglinga sem eru að vaxa og þroskast, þá er allt á fullu varðandi þessi hormónakerfi, líkaminn að stækka og breytast og þá er sérstaklega viðkvæmt að vera að setja einhver efni í líkamann sem geta haft áhrif á það.“ Varhugavert að taka mark á skilaboðum á samfélagsmiðlum „Þeir sem eru að auglýsa þetta á samfélagsmiðlum, þetta er engin góðgerðarstarfsemi, þeir eru ekki að gefa þetta, þeir eru að selja þetta. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það líklega ekki satt,“ segir Gunnar sem setur þetta í samhengi við að kaupa efni úti á götu. Hann hvetur fólk til að nýta almenna skynsemi. „Og hugsa vel um líkama sinn. Við getum skemmt og haft neikvæð áhrif á líkamann með því sem við setjum í hann og ég tala nú ekki um ef við sprautum í hann.“ Það er ekki búið að samþykkja þetta á Íslandi, heldurðu að það verði gert? „Eins og með lyf og allt svona sem er samþykkt þá þarf það að fara í gegnum nálarauga af rannsóknum,“ segir Gunnar. Lyf fari í gegnum ótalmargar rannsóknir og flest lyf séu ekki samþykkt. „Og hafa ekki náð að fara í gegnum allt þetta ferli. Og maður hefur heyrt að mörg af þessum peptíðum hafa jafnvel verið stöðvuð í dýratilraunum. Þannig maður veit kannski ekki um allar neikvæðu afleiðingarnar og þær geta tekið einhvern tíma að koma fram.“ Tekur tíma að jafna sig aftur Gunnar segir að lyf eins og Wegovy og Ozempic séu peptíð, peptíð gegni hlutverki í lyfjum og í jafnvægi og ferlum líkamans. Áhrif peptíða verði rannsökuð áfram. „En eins og þessi peptíð núna sem þú kaupir á svarta markaðnum, það er bara eins og ef þú myndir kaupa einhver lyf sem er ekki búið að rannsaka. Ég held að það ætti að nálgast þetta þannig, þetta er ekki hættulaust og það er margt sem við vitum ekki um þetta.“ En það er vitað að það eru einhverjir nú þegar byrjaðir á þessu og eru að nota þetta, hvað myndirðu segja við þau sem eru annars vegar að spá í því að prófa og þá sem eru hinsvegar byrjaðir að nota þetta? „Ég myndi nú segja við fólkið sem er að spá í að nota þetta: Af hverju viltu nota þetta? Það eru til einhverjar aðrar leiðir sem eru betri en að taka áhættu með efnum sem þú ert að sprauta í líkamann. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það ekki satt,“ segir Gunnar. „Og fólk sem er byrjað að nota þetta, það er bara best að hætta sem fyrst. Það eru þessir ferlar og þetta jafnvægi í líkamanum, það getur gengið til baka en eftir því sem þú notar þetta lengur þá tekur lengri tíma fyrir líkamann að ná jafnvægi. Líkaminn okkar er ótrúlega fullkominn og stjórnar þessu með nálarauga og við þurfum ekki að grípa inn í þetta. Ekki nema við séum þá orðin veik og þá er best að leita til læknis eða heilbrigðiskerfisins ef þér líður illa.“ Lyf Brennslan Heilsa Útlit Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Innlent Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ Innlent Á spítala eftir misheppnaða aftöku Erlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Fleiri fréttir Ákærður fyrir að nauðga sofandi og ölvaðri dóttur sinni Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Sniðganga geti verið túlkuð sem yfirlýsing ríkisstjórnarinnar Fjórir í gæsluvarðhald eftir hraðsendingu frá Þýskalandi Ekkert svigrúm í tengslum við kjarasamninga og tvísýnt með framhaldið Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Lægðin grynnist í dag en von á annarri Bíl ekið á ljósastaur Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði ESA geti ekki beðið endalaust Valgerður réttir fram sáttahönd Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Tilkynnt um ölvaðan flugmann Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Gera alvarlegar athugasemdir við málflutning Daða Skoðar uppfærslu í 36 sæta rafflugvél Neysla geðrofs-, tauga- og ofnæmislyfja stóraukist Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi við Vík Innan við helmingur karla vill refsingar fyrir vændiskaup Sjá meira
Þetta kom fram í Brennslunni á FM957 í morgun. Fréttir hafa borist aukinni notkun á ólöglegum peptíðum og dæmum um að fólk hafi leitað til eitrunarmiðstöðvar eftir að hafa sprautað sig með ólöglegu peptíði. Gunnar segir í Brennslunni að ungt fólk spyrjist helst fyrir um notkun peptíða. Hafi margvísleg áhrif „Líkaminn er mjög fullkominn og er með allskonar stjórnkerfi og hringrásir þar sem hann metur hvað við þurfum mikið af hverju efni hverju sinni. Og svo allt í einu ef maður sprautar einhverju inn í líkamann er maður líka að fara framhjá varnarkerfi líkamans sem er meltingakerfið og húðin,“ segir Gunnar. Hann segir að þannig geti peptíð haft áhrif á hringrásarkerfi líkamans. Óskráðir peptíðar geti valdið uppsöfnun efna og þannig geti þeir orðið sjúkdómsvaldandi. Það sé sérstaklega varhugavert að ungt fólk leiti í peptíða. „Því þetta er hópurinn sem er viðkvæmur, ég tala nú ekki um unglinga sem eru að vaxa og þroskast, þá er allt á fullu varðandi þessi hormónakerfi, líkaminn að stækka og breytast og þá er sérstaklega viðkvæmt að vera að setja einhver efni í líkamann sem geta haft áhrif á það.“ Varhugavert að taka mark á skilaboðum á samfélagsmiðlum „Þeir sem eru að auglýsa þetta á samfélagsmiðlum, þetta er engin góðgerðarstarfsemi, þeir eru ekki að gefa þetta, þeir eru að selja þetta. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það líklega ekki satt,“ segir Gunnar sem setur þetta í samhengi við að kaupa efni úti á götu. Hann hvetur fólk til að nýta almenna skynsemi. „Og hugsa vel um líkama sinn. Við getum skemmt og haft neikvæð áhrif á líkamann með því sem við setjum í hann og ég tala nú ekki um ef við sprautum í hann.“ Það er ekki búið að samþykkja þetta á Íslandi, heldurðu að það verði gert? „Eins og með lyf og allt svona sem er samþykkt þá þarf það að fara í gegnum nálarauga af rannsóknum,“ segir Gunnar. Lyf fari í gegnum ótalmargar rannsóknir og flest lyf séu ekki samþykkt. „Og hafa ekki náð að fara í gegnum allt þetta ferli. Og maður hefur heyrt að mörg af þessum peptíðum hafa jafnvel verið stöðvuð í dýratilraunum. Þannig maður veit kannski ekki um allar neikvæðu afleiðingarnar og þær geta tekið einhvern tíma að koma fram.“ Tekur tíma að jafna sig aftur Gunnar segir að lyf eins og Wegovy og Ozempic séu peptíð, peptíð gegni hlutverki í lyfjum og í jafnvægi og ferlum líkamans. Áhrif peptíða verði rannsökuð áfram. „En eins og þessi peptíð núna sem þú kaupir á svarta markaðnum, það er bara eins og ef þú myndir kaupa einhver lyf sem er ekki búið að rannsaka. Ég held að það ætti að nálgast þetta þannig, þetta er ekki hættulaust og það er margt sem við vitum ekki um þetta.“ En það er vitað að það eru einhverjir nú þegar byrjaðir á þessu og eru að nota þetta, hvað myndirðu segja við þau sem eru annars vegar að spá í því að prófa og þá sem eru hinsvegar byrjaðir að nota þetta? „Ég myndi nú segja við fólkið sem er að spá í að nota þetta: Af hverju viltu nota þetta? Það eru til einhverjar aðrar leiðir sem eru betri en að taka áhættu með efnum sem þú ert að sprauta í líkamann. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það ekki satt,“ segir Gunnar. „Og fólk sem er byrjað að nota þetta, það er bara best að hætta sem fyrst. Það eru þessir ferlar og þetta jafnvægi í líkamanum, það getur gengið til baka en eftir því sem þú notar þetta lengur þá tekur lengri tíma fyrir líkamann að ná jafnvægi. Líkaminn okkar er ótrúlega fullkominn og stjórnar þessu með nálarauga og við þurfum ekki að grípa inn í þetta. Ekki nema við séum þá orðin veik og þá er best að leita til læknis eða heilbrigðiskerfisins ef þér líður illa.“
Lyf Brennslan Heilsa Útlit Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Innlent Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ Innlent Á spítala eftir misheppnaða aftöku Erlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Fleiri fréttir Ákærður fyrir að nauðga sofandi og ölvaðri dóttur sinni Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Sniðganga geti verið túlkuð sem yfirlýsing ríkisstjórnarinnar Fjórir í gæsluvarðhald eftir hraðsendingu frá Þýskalandi Ekkert svigrúm í tengslum við kjarasamninga og tvísýnt með framhaldið Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Lægðin grynnist í dag en von á annarri Bíl ekið á ljósastaur Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði ESA geti ekki beðið endalaust Valgerður réttir fram sáttahönd Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Tilkynnt um ölvaðan flugmann Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Gera alvarlegar athugasemdir við málflutning Daða Skoðar uppfærslu í 36 sæta rafflugvél Neysla geðrofs-, tauga- og ofnæmislyfja stóraukist Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi við Vík Innan við helmingur karla vill refsingar fyrir vændiskaup Sjá meira