Hundruð þúsunda krefjast at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði Alberta

Hópurinn sem safnað hefur þessum undirskriftum kallast „Stay free Alberta“ og hefur um nokkuð skeið kallað eftir því að ríkið fái sjálfstæði frá Kanada.

Til stendur að halda kosningar í Kanada í október. Ríkisútvarp Kanada hefur eftir Mitch Sylvestre, forsvarsmanni SFA, að bæta eigi spurningu um sjálfstæði við kjörseðla í haust.

Danielle Smith, forsætisráðherra Alberta, hefur áður sagt að ef nægilega margar undirskriftir safnast myndi hún halda atkvæðagreiðslu um sjálfstæði. Fyrst verður dómari þó að úrskurða í máli sem afkomendur frumbyggja í Alberta hafa höfðað. Þeir segja að atkvæðagreiðslan brjóti gegn samkomulagi sem yfirvöld í Kanada hafi gert við þá.

Smith hefur sjálf sagt að hún vilji ekki að Alberta slíti sig frá Kanada, þó hún hafi gagnrýnt alríkisyfirvöld fyrir að takmarka getu íbúa fylkisins til að framleiða og selja olíu. Þá hefur hún einnig sagt að alríkisyfirvöld hafi haft of mikil afskipti af málefnum fylkisins.

CBC hefur þó eftir Jefrrey Rath, lögmanni SFA, að í raun skipti atkvæðagreiðslan eða dómsmálið ekki máli. Það sé ekki hægt að hunsa vilja hundraða þúsunda kjósenda.

Annar hópur sem kallast „Forver Canadaian“ safnaði 404.293 undirskriftum í Alberta í desember. Þá hafði fólk skrifað undir ákall um að stjórnvöld í fylkinu gerðu það að opinberri stefnu að vera áfram hluti af Kanada.

Kannanir hafa sýnt að færri en þrjátíu prósent af íbúum Alberta styðji sjálfstæði frá Kanada.

Birtu persónuupplýsingar kjósenda á netinu

Annar hópur aðskilnaðarsinna birti á netinu í fyrra gagnagrunn með persónuupplýsingum rúmlega 2,9 milljóna kjósenda í Alberta. Það hefur þegar vakið spurningar um undirskriftarlista SFA og hafa margir kallað eftir því að farið verði ítarlega yfir listann, þar sem áðurnefndar upplýsingar hefðu getað verið notaðar til að falsa undirskriftir fólks.

Samkvæmt CBC munu starfsmenn kosningaeftirlits í Alberta á endanum fara yfir undirskriftirnar og kanna hvort þær séu réttar og hvort finna megi tvítekningar. Þá verður fólk valið af listanum af handahófi og samband haft við það til að kanna hvort það hafi raunverulega skrifað undir.

Fari svo að atkvæðagreiðsla verði haldin og sjálfstæði samþykkt, felur það ekki sjálfkrafa í sér að Alberta verði aðskilið Kanada. Sérfræðingar sögðu AP fréttaveitunni að viðræður við alríkisstjórnvöld í Kanada myndu fara fram og svo þykir líklegt að fjöldi dómsmála muni hægja á ferlinu.

Langvarandi gremja í Alberta

Alberta er mjög stórt fylki í vesturhluta Kanada, en þar er mestallri olíu landsins dælt úr jörðu. Fylkið aflar þannig gífurlegra tekna fyrir alríkið Kanada og það hefur lengi valdið gremju í fylkinu, þar sem mörgum íhaldssömum íbúum finnst alríkið ekki koma nægilega vel fram við þá.

Fjórðu stærstu olíulindir heimsins, sem vitað er um, má finna undir yfirborðinu í Alberta. Þær stærstu eru í Venesúela, Sádi-Arabíu og Íran.

Ástandið versnaði töluvert í valdatíð Justins Trudeau en sérfræðingar segja það hafa skánað og dregið hafi úr stuðningi við sjálfstæði síðan hann hætti og Mark Carney tók við sem forsætisráðherra.

Trump-liðar líta hýrum augum til fylkisins

Framtíð Alberta hefur einnig spilað rullu í árásum Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, gegn Kanada. Hann hefur ítrekað lýst því yfir að hann vilji gera Kanada hluta af Bandaríkjunum og hefur hann sagst vilja beita efnahagsaðgerðum til að þvinga Kanadamenn til að ganga inn í Bandaríkin.

Trump og ráðamenn í ríkisstjórn hans hafa rennt hýrum augum til Alberta og hafa forsvarsmenn SFA fundað með embættismönnum frá Bandaríkjunum á undanförnum mánuðum. Þeirra á meðal er Rath, sem hefur sagt að hann hafi meðal annars talað við Bandaríkjamenn um að taka upp dollarann í Alberta og mögulegt lán til að koma sjálfstæðu ríki á laggirnar, samkvæmt Financial Times.

Scott Bessent, fjármálaráðherra Trumps, lýsti í upphafi ársins, Alberta-fylki sem „náttúrulegum félaga“ Bandaríkjanna. Vísaði hann sérstaklega til auðlinda fylkisins og til þess að mögulega yrði atkvæðagreiðsla um sjálfstæði.

Þetta hefur meðal annars leitt til áhyggja í Kanada um erlend afskipti af málefnum Alberta.

Ungir Hollendingar græða á deilunum

CBC birti í gær niðurstöður rannsóknar blaðamanna á mörgum YouTube-rásum þar sem menn og konur sem þóttust vera frá Alberta ýttu undir aðskilnað fylkisins frá Kanada. Í að minnsta kosti einu tilfelli var um að ræða kanadískan leikara sem hafði verið beðinn um að senda inn nokkur myndbönd í prufum fyrir hlutverk.

Þegar blaðamenn höfðu samband við hann sagðist hann ekki hafa hugmynd um hvað myndböndin hefðu verið notuð. Bandarískur leikari sem blaðamennirnir fundu hafði svipaða sögu að segja.

Uppruni þessara myndbanda var rakinn til Hollands og umsvifamikils viðskiptamódels þar sem ungir menn nota leikara til að græða fúlgur fjár á myndböndum á YouTube þar sem fjallað er um umdeild málefni.

Forsvarsmenn þessara rása, en þær eru sagðar tólf talsins, segjast ekki tengjast neinum pólitískum öflum. Þeir segja að hagnaður af auglýsingum á YouTube, það er að segja, að fá eins mikið áhorf og þeir geta, sé þeirra eina markmið.

Farið er yfir rannsókn CBC í spilaranum hér að neðan.