Sjó­menn á smá­bátum hafa verið saminings­lausir í rúm 12 ár

Tilgangur þessara greinaskrifa hjá mér er að varpa ljósi á slæma stöðu kjaramála sjómanna er vinna á smábátum eftir samningum við Landsamband smábátaeigenda (LS). Síðasti samningur sem LS gerði við stéttarfélög sjómanna var gerður 2012 og rann sitt skeið 2014, eða fyrir rúmum 12 árum síðan. Á undanförnum 12 árum hafa sjómenn er starfa á smábátum og þá mestmegnis við línuveiðar, netaveiðar og grásleppuveiðar á netum búið við það óboðlega ástand, að kjarasamningur þeirra er ekki bara úreltur, heldur líka stórtæk kjaraskerðing , sé tekið mið að kjarasamningi sjómanna á stærri fiskiskipum og ekki sé minnst ógrátandi á kjarsamninga almennra launþega í landinu.

Landsamband smábátaeigenda hafa ekki verið tilbúnir í viðræður um endurnýjun kjarasamnings við sjómenn á smábátum, þar sem þeim hugnast ekki kröfur sinna sjómanna um að sitja við sama borð og aðrir launþegar í landinu þegar kemur að lífeyrisréttindum. Síðast þegar viðræður áttu sér stað um endurnýjun kjarasamnings, stigu fulltrúar LS upp frá borði og neituðu að ræða aukin lífeyrisréttindi til handa sjómönnum á smábátum, til jafns við aðra sjómenn á stærri fiskiskipum, sem og aðra launþega í landinu.

Landsambandi smábátaeigenda hugnast heldur ekki að jafna kjör sjómanna á smábátum til jafns við sjómenn á stærri skipum þegar kemur að fæðisskostnaði og kostnaði vegna hlífðarfatnaðs. Því ber að halda til haga að í kjarasamningum sjómanna á stærri fiskiskipum er kostnaður vegna fæðis um borð (morgun-, hádegis-, kvöldmatar sem og snarls þar á milli auk kaffi) og kostnaður vegna hlífðarfatnaðs er greiddur af útgerðum stærri fiskiskipa, Hinsvegar fá sjómenn á smábátum 1.297 kr. fyrir hvern dag á sjó sem dugar fyrir hálfu hamborgaratilboði á Grill 66 hjá Olís eða kaffibolla og gömlu rúnstykki frá deginum áður ásamt smjöri úr Nettó. Hlífðarfatapeningurinn eru heilar 7.518 á mánuði sem dugar engan veginn fyrir kostnaði vegna hlífðarfatnaðar. Kostnaður á hvern sjómann á smábát nemur tugi þúsunda í hverjum mánuði vegna fæðiskostnaður sem er umfram núverandi og úreltra daglegra fæðispeninga, en sjómaður á stærra fiskiskipi fær fæðið sitt frítt frá útgerðinni. Kostnaður vegna hlífðarfata hjá sjómanni á smábát hleypur á tugum þúsunda á hverju ári sem er umfram mánaðarlegra hlífðarfatagreiðslna sbr. úreltum kjarasamningi sem rann sitt skeið fyrir rúmum 12 árum síðan. En hlífðarfötin fá sjómenn á stærri fiskiskipum afhent endurgjaldslaust.

Ég vil því skora á Kjartan Pál Sveinsson, núverandi formanns Landsambands smábátaeigenda, hvort sem hann er staddur á strandveiðum fyrir vestan á A svæðinu eða heima hjá sér í Lundúnum á Englandi. Hann finni sér tíma til að staldra við í Reykjavík og semja fyrir hönd LS við stéttarfélög sjómanna um nýjan kjarasamning til handa sjómönnum sem starfa á smábátum. Samning sem leiðréttir kjör sjómanna á smábátum varðandi lífeyrissréttindi, fæðis- og hlífðarfatakostnaðs.

Höfundur er búsettur í Langanesbyggð, sjómaður á smábátum (línu með beitningarvél, grásleppunetum og handfærum).