Gaslýsingar ráðherra Ingibjörg Einarsdóttir skrifar 18. maí 2026 09:31 Núna hef ég upplifað það fjórum sinnum að vera gaslýst opinberlega af ráðherrum. Tvisvar af Guðmundi Inga og núna tvisvar af Ingu Sæland með stuttu millibili. Hvað gerði ég til að verðskulda það? Ég sagði sannleikann um raunverulega stöðu barna með fjölþættan vanda og hvernig staðan á meðferðarúrræðum á Íslandi er í raun. Fyrst sagði Guðmundur Ingi að það væri ekki áfellisdómur yfir kerfinu að foreldrar þyrftu að leita með börnin sín í meðferð til Suður-Afríku. Hann sagði líka opinberlega að meðferðin þar stæðist ekki staðla sem giltu á Íslandi eða á Norðurlöndum, þrátt fyrir að hafa sjálfur viðurkennt að hafa ekki kynnt sér úrræðið í Suður Afríku. Ég get þó staðfest eitt: Börnin eru edrú þar. Það hefur ekki alltaf verið raunin í úrræðum hér heima. Sannleikurinn er sá að á Íslandi eru engin gæðaviðmið til fyrir fíknimeðferð barna. Því má segja að ekkert gæðaeftirlit sé til staðar svo ég átta mig ekki hvaða staðla þær meðferðir eru að uppfylla. Í skýrslu frá Gæða- og eftirlitsstofnun velferðarmála kemur fram að meðferðarúrræði á vegum BOFS hafi aldrei verið árangursmæld. Samt er sífellt talað um „gagnreyndar aðferðir“. Þá spyr ég: Hvernig geta aðferðir kallast gagnreyndar ef árangurinn hefur aldrei verið mældur? Eru þær kannski gagnreyndar í að mistakast? Við erum að setja viðkvæmustu börn landsins í úrræði sem við vitum í raun ekki hvort hjálpa eða valda skaða. Í sömu skýrslu kemur líka fram að innan þessara úrræða séu börn sem ættu í raun heima innan geðheilbrigðiskerfisins vegna alvarlegra geðrænna veikinda - ekki í úrræðum á vegum BOFS. Það er líka áfellisdómur yfir kerfinu. Eins og ég hef áður sagt: Börn eru bókstaflega að brenna inni í kerfi sem á að bjarga þeim. Síðar sagði Guðmundur Ingi að neysla á Stuðlum væri „gamalt vandamál“. Það var einfaldlega ekki rétt, og ég hef sannanir fyrir öðru. Núna kemur Inga Sæland fram í kommentakerfi og segir að það sem ég hafi sagt sé „BULL“ - í caps lock. Hún fullyrðir í fjölmiðlum að enginn biðtími sé eftir meðferð fyrir börn. Þessu er einnig haldið fram á vef Stjórnarráðsins. Ég veit hins vegar um barn í alvarlegri stöðu sem hefur ítrekað endað á bráðamóttöku og hefur nú beðið í tæpan mánuð eftir meðferð. Ég tók það sérstaklega fram að staðan væri mismunandi eftir úrræðum: Það væri ekki biðlisti í langtímameðferð fyrir drengi akkúrat núna en það væri biðlisti í grunnmeðferð. Þrátt fyrir það var því haldið fram aftur og aftur að „engin börn biðu eftir meðferð“. Seinna var frásögninni breytt og sagt að aðeins hefði verið átt við langtímameðferð. Það stenst einfaldlega ekki þegar horft er á fyrri yfirlýsingar. Mér finnst það mjög alvarlegt þegar barnamálaráðherrar fara opinberlega með ósannindi um jafn viðkvæman málaflokk. Það lagar ekkert að neita raunveruleikanum. Þvert á móti grefur það undan foreldrum, börnum og öllum þeim sem reyna að benda á hvað sé raunverulega að gerast. Þetta er málaflokkur þar sem staðan er oft bókstaflega spurning um líf eða dauða. Sýnum þessum börnum og foreldrum þá virðingu að segja sannleikann eins og hann er. Hættum að sópa óþægilegum staðreyndum undir teppið. Það er ekki hægt að laga kerfi sem neitar að horfast í augu við eigin stöðu. Höfundur er móðir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Afvegaleiðingum og rangfærslum Gauta svarað Konráð S. Guðjónsson Skoðun Íslands-Lúpínan Kristján Hreinsson Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Gervigreindarskrif Halldórs Jörgen Olesen Hjörvar Sigurðsson Skoðun Hefur þú komið á Þjóðhátíð? Íris Róbertsdóttir Skoðun Samningurinn sem stækkar í kyrrþey Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson Skoðun Áhættumat í röngum höndum Magnús Guðmundsson Skoðun Þegar gróðureldar verða að samfélagsógn Snorri Birgisson Skoðun Kíkt í pakkann Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindarskrif Halldórs Jörgen Olesen Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslands-Lúpínan Kristján Hreinsson skrifar Skoðun Afvegaleiðingum og rangfærslum Gauta svarað Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Áhættumat í röngum höndum Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Ábyrgð Ríkisstjórnar Íslands áður en aðildarviðræður við ESB hefjast Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hefur þú komið á Þjóðhátíð? Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Kíkt í pakkann Júlíus Valsson skrifar Skoðun Samningurinn sem stækkar í kyrrþey Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvað kostar léleg umsýsla ríkissjóðs okkur í raun? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þegar gróðureldar verða að samfélagsógn Snorri Birgisson skrifar Skoðun Flestir nota gervigreind eins og leitarvél Þórdís Inga Ingigerðardóttir skrifar Skoðun Sex staðreyndir um dánaraðstoð Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Veganismi og dýraskaði Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Sjá meira
Núna hef ég upplifað það fjórum sinnum að vera gaslýst opinberlega af ráðherrum. Tvisvar af Guðmundi Inga og núna tvisvar af Ingu Sæland með stuttu millibili. Hvað gerði ég til að verðskulda það? Ég sagði sannleikann um raunverulega stöðu barna með fjölþættan vanda og hvernig staðan á meðferðarúrræðum á Íslandi er í raun. Fyrst sagði Guðmundur Ingi að það væri ekki áfellisdómur yfir kerfinu að foreldrar þyrftu að leita með börnin sín í meðferð til Suður-Afríku. Hann sagði líka opinberlega að meðferðin þar stæðist ekki staðla sem giltu á Íslandi eða á Norðurlöndum, þrátt fyrir að hafa sjálfur viðurkennt að hafa ekki kynnt sér úrræðið í Suður Afríku. Ég get þó staðfest eitt: Börnin eru edrú þar. Það hefur ekki alltaf verið raunin í úrræðum hér heima. Sannleikurinn er sá að á Íslandi eru engin gæðaviðmið til fyrir fíknimeðferð barna. Því má segja að ekkert gæðaeftirlit sé til staðar svo ég átta mig ekki hvaða staðla þær meðferðir eru að uppfylla. Í skýrslu frá Gæða- og eftirlitsstofnun velferðarmála kemur fram að meðferðarúrræði á vegum BOFS hafi aldrei verið árangursmæld. Samt er sífellt talað um „gagnreyndar aðferðir“. Þá spyr ég: Hvernig geta aðferðir kallast gagnreyndar ef árangurinn hefur aldrei verið mældur? Eru þær kannski gagnreyndar í að mistakast? Við erum að setja viðkvæmustu börn landsins í úrræði sem við vitum í raun ekki hvort hjálpa eða valda skaða. Í sömu skýrslu kemur líka fram að innan þessara úrræða séu börn sem ættu í raun heima innan geðheilbrigðiskerfisins vegna alvarlegra geðrænna veikinda - ekki í úrræðum á vegum BOFS. Það er líka áfellisdómur yfir kerfinu. Eins og ég hef áður sagt: Börn eru bókstaflega að brenna inni í kerfi sem á að bjarga þeim. Síðar sagði Guðmundur Ingi að neysla á Stuðlum væri „gamalt vandamál“. Það var einfaldlega ekki rétt, og ég hef sannanir fyrir öðru. Núna kemur Inga Sæland fram í kommentakerfi og segir að það sem ég hafi sagt sé „BULL“ - í caps lock. Hún fullyrðir í fjölmiðlum að enginn biðtími sé eftir meðferð fyrir börn. Þessu er einnig haldið fram á vef Stjórnarráðsins. Ég veit hins vegar um barn í alvarlegri stöðu sem hefur ítrekað endað á bráðamóttöku og hefur nú beðið í tæpan mánuð eftir meðferð. Ég tók það sérstaklega fram að staðan væri mismunandi eftir úrræðum: Það væri ekki biðlisti í langtímameðferð fyrir drengi akkúrat núna en það væri biðlisti í grunnmeðferð. Þrátt fyrir það var því haldið fram aftur og aftur að „engin börn biðu eftir meðferð“. Seinna var frásögninni breytt og sagt að aðeins hefði verið átt við langtímameðferð. Það stenst einfaldlega ekki þegar horft er á fyrri yfirlýsingar. Mér finnst það mjög alvarlegt þegar barnamálaráðherrar fara opinberlega með ósannindi um jafn viðkvæman málaflokk. Það lagar ekkert að neita raunveruleikanum. Þvert á móti grefur það undan foreldrum, börnum og öllum þeim sem reyna að benda á hvað sé raunverulega að gerast. Þetta er málaflokkur þar sem staðan er oft bókstaflega spurning um líf eða dauða. Sýnum þessum börnum og foreldrum þá virðingu að segja sannleikann eins og hann er. Hættum að sópa óþægilegum staðreyndum undir teppið. Það er ekki hægt að laga kerfi sem neitar að horfast í augu við eigin stöðu. Höfundur er móðir.
Skoðun Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar
Skoðun Ábyrgð Ríkisstjórnar Íslands áður en aðildarviðræður við ESB hefjast Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar