Einmitt, alveg hreint stórkostleg vörn Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 20. maí 2026 09:30 Við Íslendingar myndum greiða með okkur ef við gengjum í Evrópusambandið. Við myndum þannig greiða meira í sjóði sambandsins en skilaði sér til baka úr þeim í hvers kyns styrki. Þar á meðal í bæði landbúnaðar- og byggðastyrki. Einungis er deilt um það hversu marga milljarða eða tugi milljarða króna á ári. Við yrðum í hópi minnihluta ríkja Evrópusambandsins sem greiða reikninginn. Ástæða er einkum háar þjóðartekjur okkar miðað við flest ríki sambandsins. Meirihluti ríkja Evrópusambandsins fær þannig meira úr sjóðum þess en þau leggja í púkkið eða 17 af 27. Flest gengu þau í sambandið fyrir meira en 20 árum og alls óvíst hvenær þau fara að greiða meira en þau fá til baka. Tíu önnur ríki eru annað hvort samþykkt umsóknarríki, þar á meðal Úkraína og Moldóva, eða möguleg umsóknarríki. Komi til inngöngu þeirra í Evrópusambandið munu þau sömuleiðis öll fá meira frá sambandinu en þau munu greiða til þess. Fyrir vikið er áhugavert svo ekki sé meira sagt þegar harðir Evrópusambandssinnar hér á landi, eins og til dæmis Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður Evrópuhreyfingarinnar, í grein á Vísi í vikunni, reyna að freista okkar með digrum sjóðum Evrópusambandsins sem við kæmumst í innan þess. Ekki sízt styrki til byggðamála og innviðauppbyggingar. Sem sagt sjóðum sem við myndum greiða meira í en fengist til baka sem nota mætti í slíka uppbyggingu hérlendis. Hliðstætt má segja um evruna sem Magnús nefndi einnig til sögunnar. Það er ástæða fyrir því að harðir Evrópusambandssinnar tala helzt aldrei um aðrar hagstærðir en vexti þegar hún er annars vegar. Þannig tala þeir til dæmis ekki um hagvöxt, framleiðni eða atvinnuleysi. Enda ekkert til að hrópa húrra yfir eins og lesa má um í skýrslum sem unnar hafa verið fyrir Evrópusambandið. Lágir vextir evrusvæðisins eru það ekki heldur enda birtingarmynd efnahagslegrar stöðnunar. Magnús nefndi einnig öryggi og skjól í þeim efnum og sagði Evrópusambandið standa vörð um sameiginlega hagsmuni ríkja þess þegar kæmi að öryggismálum „sem og í tollastríðum samtímans.“ Svona eins og þegar sambandinu og ríkjum þess tókst að koma efnahagsöryggi sínu í fullkomið uppnám með því að verða háð rússneskri orku áratugum saman þrátt fyrir ítrekaðar viðvaranir og um leið fjármagna hernað Rússlands að sögn forystumanna sambandsins sjálfs? Hvað varðar tollamálin var upphaflega lagður 10% grunntollur á Ísland af Bandaríkjunum sem síðan var færður upp í 15%. Hins vegar var lagður 20% tollur á Evrópusambandið þegar Ísland fékk á sig 10%. Donald Trump Bandaríkjaforseti hótaði sambandinu síðan 50% tolli en færði þá tölu síðar niður í 30%. Í kjölfar viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og Evrópusambandsins, sem fól í sér ýmsa eftirgjöf af hálfu sambandsins, endaði tollurinn í 15%. Til þess að fá 15% toll, sama toll og Ísland, þurfti Evrópusambandið til að mynda að samþykkja stóraukin kaup ríkja þess á orku og vopnum frá Bandaríkjunum og fella niður tolla á tilteknar bandarískar vörur. Forystumenn sambandsins féllu nánast á kné og samþykktu meira eða minna allt sem Trump fór fram á. Á sama tíma er 15% tollurinn á Íslandi án allra slíkra skilyrða. Einmitt, alveg hreint stórkostleg vörn sem felst ljóslega í því að vera í sambandinu í þessum efnum! Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Við Íslendingar myndum greiða með okkur ef við gengjum í Evrópusambandið. Við myndum þannig greiða meira í sjóði sambandsins en skilaði sér til baka úr þeim í hvers kyns styrki. Þar á meðal í bæði landbúnaðar- og byggðastyrki. Einungis er deilt um það hversu marga milljarða eða tugi milljarða króna á ári. Við yrðum í hópi minnihluta ríkja Evrópusambandsins sem greiða reikninginn. Ástæða er einkum háar þjóðartekjur okkar miðað við flest ríki sambandsins. Meirihluti ríkja Evrópusambandsins fær þannig meira úr sjóðum þess en þau leggja í púkkið eða 17 af 27. Flest gengu þau í sambandið fyrir meira en 20 árum og alls óvíst hvenær þau fara að greiða meira en þau fá til baka. Tíu önnur ríki eru annað hvort samþykkt umsóknarríki, þar á meðal Úkraína og Moldóva, eða möguleg umsóknarríki. Komi til inngöngu þeirra í Evrópusambandið munu þau sömuleiðis öll fá meira frá sambandinu en þau munu greiða til þess. Fyrir vikið er áhugavert svo ekki sé meira sagt þegar harðir Evrópusambandssinnar hér á landi, eins og til dæmis Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður Evrópuhreyfingarinnar, í grein á Vísi í vikunni, reyna að freista okkar með digrum sjóðum Evrópusambandsins sem við kæmumst í innan þess. Ekki sízt styrki til byggðamála og innviðauppbyggingar. Sem sagt sjóðum sem við myndum greiða meira í en fengist til baka sem nota mætti í slíka uppbyggingu hérlendis. Hliðstætt má segja um evruna sem Magnús nefndi einnig til sögunnar. Það er ástæða fyrir því að harðir Evrópusambandssinnar tala helzt aldrei um aðrar hagstærðir en vexti þegar hún er annars vegar. Þannig tala þeir til dæmis ekki um hagvöxt, framleiðni eða atvinnuleysi. Enda ekkert til að hrópa húrra yfir eins og lesa má um í skýrslum sem unnar hafa verið fyrir Evrópusambandið. Lágir vextir evrusvæðisins eru það ekki heldur enda birtingarmynd efnahagslegrar stöðnunar. Magnús nefndi einnig öryggi og skjól í þeim efnum og sagði Evrópusambandið standa vörð um sameiginlega hagsmuni ríkja þess þegar kæmi að öryggismálum „sem og í tollastríðum samtímans.“ Svona eins og þegar sambandinu og ríkjum þess tókst að koma efnahagsöryggi sínu í fullkomið uppnám með því að verða háð rússneskri orku áratugum saman þrátt fyrir ítrekaðar viðvaranir og um leið fjármagna hernað Rússlands að sögn forystumanna sambandsins sjálfs? Hvað varðar tollamálin var upphaflega lagður 10% grunntollur á Ísland af Bandaríkjunum sem síðan var færður upp í 15%. Hins vegar var lagður 20% tollur á Evrópusambandið þegar Ísland fékk á sig 10%. Donald Trump Bandaríkjaforseti hótaði sambandinu síðan 50% tolli en færði þá tölu síðar niður í 30%. Í kjölfar viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og Evrópusambandsins, sem fól í sér ýmsa eftirgjöf af hálfu sambandsins, endaði tollurinn í 15%. Til þess að fá 15% toll, sama toll og Ísland, þurfti Evrópusambandið til að mynda að samþykkja stóraukin kaup ríkja þess á orku og vopnum frá Bandaríkjunum og fella niður tolla á tilteknar bandarískar vörur. Forystumenn sambandsins féllu nánast á kné og samþykktu meira eða minna allt sem Trump fór fram á. Á sama tíma er 15% tollurinn á Íslandi án allra slíkra skilyrða. Einmitt, alveg hreint stórkostleg vörn sem felst ljóslega í því að vera í sambandinu í þessum efnum! Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun