Innlent

Sakar MAST um að ljóstra upp um stað­setningu skipa Hvals

Freyja Þórisdóttir skrifar
Kristján Loftsson fylgist með skurði á langreyðum í Hvalfirði.
Kristján Loftsson fylgist með skurði á langreyðum í Hvalfirði. Vísir/Vilhelm

Forstjóri Hvals hf. hefur sent Matvælastofnun fyrirspurn um það hvort eftirlitsskýrslur varðandi hvalveiði fyrirtækisins hafi verið afhentar þriðja aðila. Hann telur aðgerðarsinna á skipinu Bandero hafa nýtt skýrslurnar sem ógni öryggi starfsmanna Hvals og geri fyrirtækinu erfitt fyrir um veiðar á gjöfulum miðum.

Kristján Loftsson, sem hefur lítið sem ekkert tjáð sig opinberlega síðan veiðivertíð hófst, óskar jafnframt skýringa á því hvers vegna Hval hf. hafi ekki verið gefinn kostur á því að tjá sig um slíkar beiðnir. Á eftirlitsskýrslunum getur að líta nákvæma staðsetningu veiddra langreyða en Kristján segist hafa rökstuddan grun um að þessar upplýsingar hafi borist skipverjum Bandero. 

„Ekki þarf að fjölyrða um að slíkar upplýsingar ógna öryggi sjómanna Hvals hf. Hefði Hvalur hf. að sjálfsögðu krafist þess að þessar upplýsingar yrðu afmáðar í ljósi yfirlýsinga skipverja á Bandero og forsvarsmanna útgerðarinnar,“ skrifar Kristján í tölvupósti til Hrannar Ólínu Jörundsdóttur forstjóra MAST sem hann sendi einnig afrit af á fjölmiðla.

Hann telur að með þessu hafi MAST stefnt öryggi hvalveiðimanna í hættu en segir einnig að fjárhagslegt tjón hafi hlotist vegna þess að hvalveiðiskipin Hvalur 8 og 9 þurftu að leita á mið þar sem sé minna af hval.

„Þar sem MAST kýs ítrekað að reka stjórnsýslu sína gegn Hval hf. í fjölmiðlum er best að hafa samskiptin milliliðalaust og því cc-a ég valda fjölmiðla í póst þennan og óska eftir því að þeir séu hafðir með í samskiptunum,“ skrifar hann.

Byggja kröfuna á skýrslunum

Meðal þess sem fjallað hefur verið í fjölmiðlum er hálftíma langt dauðastríð en samkvæmt skýrslu MAST var einn langreyður skotinn fjórum sinnum þann 22. júní.

 Þá kemur einnig fram í sameiginlegri tilkynningu Dýraverndarsamband Íslands, Hvalavina – vernd hafsins, Náttúruverndarsamtaka Íslands og Samtaka um dýravelferð að krafa þeirra um að hvalveiðar Hvals hf. verði stöðvaðar tafarlaust byggi á skýrslum MAST. Frá þessu var greint á Vísi þann 2. júlí.

Krafan, sem var send Matvælastofnun, byggir á sex eftirlitsskýrslum MAST dagsettum 22.–25. júní 2026, sem samtökin fengu afhentar á grundvelli upplýsingalaga. 

Að mati samtakanna benda skýrslurnar til ítrekaðra brota á lögum nr. 55/2013 um velferð dýra, sem banna að dýrum sé valdið ónauðsynlegri þjáningu og kveða á um að aflífun skuli fara fram með skjótum og sársaukalausum hætti.

Hér að neðan má lesa tölvupóstinn sem Kristján sendi frá sér í heild sinni.

Sæl Hrönn Ólína,

Ég fyrir hönd Hvals hf. óska eftir upplýsingum um hvort þið hafið afhent eftirlitsskýrslur með velferð dýra við hvalveiðar og þá hverjum? Í því sambandi óska ég jafnframt sérstakra skýringa á af hverju Hval hf. var þá ekki gefinn kostur á að tjá sig um slíkar beiðnir? Í þessu sambandi leyfi ég mér að vísa til hæstaréttardóms í svokölluðu Brúneggjamáli, sem varðar jú ykkar stofnun. Þar sagði Hæstiréttur:

Hér að framan var komist að þeirri niðurstöðu að Matvælastofnun hefði verið heimilt að afhenda gögn um Brúnegg ehf. Til þess er þó að líta að fjöldi gagna með ítarlegum upplýsingum um rekstur fyrirtækisins um nokkurra ára skeið var afhentur á tímabilinu maí til nóvember 2016. Höfðu gögnin meðal annars að geyma myndefni sem fyrirsvarsmönnum Brúneggja ehf. var ekki kunnugt um. Má því fallast á með aðaláfrýjendum að það hefði samrýmst góðri stjórnsýsluframkvæmd að óska eftir afstöðu fyrirtækisins samkvæmt 2. mgr. 17. gr. laganna. Þegar atvik málsins eru virt í heild verður hins vegar ekki séð að slík álitsumleitan hefði nokkru breytt um skyldu til afhendingu gagnanna. Er þá einkum höfð í huga skylda stofnunarinnar til að afhenda gögnin á grundvelli 1. mgr. 5. gr. laganna sem áður er lýst. Sá annmarki á málsmeðferð Matvælastofnunar sem hér um ræðir er því án þýðingar fyrir sakarefni málsins.

Á eftirlitsskýrslunum getur að líta, eins og þér er fullkunnugt, nákvæma staðsetningu (hnit) veiddra langreyða. Út frá því er hægt að draga ályktanir um hvar skip Hvals hf. halda sig við veiðar.

Hvalur hf. hefur rökstuddan grun um að þessar upplýsingar hafi borist skipinu Bandero. Ekki þarf að fjölyrða um að slíkar upplýsingar ógna öryggi sjómanna Hvals hf. Hefði Hvalur hf. að sjálfsögðu krafist þess að þessar upplýsingar yrðu afmáðar í ljósi yfirlýsinga skipverja á Bandero og forsvarsmanna útgerðarinnar. Framangreint hefur jafnframt leitt til þess að Hvalur hf. hefur stefnt skipum sínum annað þar sem veiðar eru ekki eins gjöfular eins og er með tilheyrandi tjóni á viðskiptahagsmunum fyrirtækisins.

Þar sem MAST kýs ítrekað að reka stjórnsýslu sína gegn Hval hf. í fjölmiðlum er best að hafa samskiptin milliliðalaust og því cc-a ég valda fjölmiðla í póst þennan og óska eftir því að þeir séu hafðir með í samskiptunum.

Kveðja,

Kristján

Fréttin hefur verið uppfærð.

Hvalir Hvalveiðar Matvælastofnun

Tengdar fréttir

Fyrstu hvalirnir skotnir í nótt

Hvalur 9, sem sigldi út á miðin á föstudagskvöld, hefur skotið tvo hvali og er nú á leið með þá í land. Þetta eru fyrstu hvalirnir sem veiddir eru á Íslandsmiðum síðan 2023.

„Þegar við komum til Íslands munum við stöðva hann“

Landhelgisgæslan er í viðbragðsstöðu vegna mögulegrar komu skipsins Bandero til Íslands. Í myndbandi sem birt var á Facebooksíðu samtaka Paul Watson í gær segir hann að allt verði gert til að koma í veg fyrir að veiddir verði hvalir á meðan samtökin eru á Íslandi.

Mest lesið


Fleiri fréttir

Sjá meira


×

Mest lesið