Símafriður er kominn til að vera og það er fagnaðar­efni

Í grunnskólum landsins eru að verða kaflaskil. Ný reglugerð mennta- og barnamálaráðuneytisins um notkun síma og snjalltækja í grunnskólum markar tímamót í því hvernig við búum börnunum okkar heilbrigt og öruggt umhverfi á skólatíma. Við hjá Heimili og skóla – landssamtökum foreldra fögnum þessu skrefi heils hugar.

Við höfum lengi talað fyrir því að huga betur að stafrænu umhverfi og að skólar séu staður náms, leiks og samveru. Reglugerðin sem nú liggur fyrir er tímabær, vel útfærð og nauðsynleg. Hún samræmir reglur milli skóla, skapar námsfrið og styður við einbeitingu, félagsþroska og almenna velferð barna. Það eru einmitt þessir þættir sem skipta sköpum þegar kemur að líðan og árangri nemenda.

Við viljum hrósa Ingu Sæland mennta- og barnamálaráðherra sérstaklega fyrir að stíga þetta skref af festu. Það þarf kjark til að setja skýrar reglur um mál sem snerta daglegt líf tugþúsunda barna og fjölskyldna, og hér er það gert með hagsmuni barnanna að leiðarljósi. Við fögnum sömuleiðis ákvörðun Reykjavíkurborgar um að símafriður taki strax gildi í grunnskólum borgarinnar frá og með næsta hausti. Þar sýnir borgin frumkvæði og ábyrgð sem önnur sveitarfélög mega gjarnan taka sér til fyrirmyndar.

Reynslan, bæði hér heima og erlendis, talar skýru máli. Bandaríski félagssálfræðingurinn Jonathan Haidt ásamt fleirum hafa bent á hversu mikil áhrif símalaus skóladagur hefur á líðan, einbeitingu og félagsleg tengsl barna. Þegar símarnir eru ekki lengur fyrirferðarmiklir á skólatíma skapast rými fyrir nám, leik, hreyfingu, samtal og vináttu.

Til að símafriður skili tilætluðum árangri viljum við leggja áherslu á nokkur atriði. Í fyrsta lagi skiptir máli að skýrt verði skilgreint hvað felst í hugtakinu símafriður þannig að framkvæmdin verði samræmd milli skóla og markmið hennar nái fram að ganga. Í öðru lagi þarf fræðsla að haldast í hendur við reglur. Börn, foreldrar og starfsfólk þarf að skilja hvers vegna þetta skiptir máli, ekki bara hvað má og hvað ekki. Í þriðja lagi þarf að huga vel að frímínútunum og skapa góðar aðstæður til leiks og samveru, svo skjálaus tími verði tækifæri en ekki tómarúm. Í fjórða lagi að símar og önnur snjalltæki í einkaeigu séu geymd í læstum skápum eða viðeigandi hirslum yfir allan skóladaginn. Jafnframt er mikilvægt að spjaldtölvur og önnur tæki sem skólinn útvegar nemendum verði ekki nýtt sem staðgenglar fyrir síma til afþreyingar. Slík tæki skulu eingöngu notuð í námslegum tilgangi og einungis á skilgreindum svæðum innan skólans.

Við teljum líka að símafriður eigi að vera sýnilegur hluti af skólamenningunni og að hann nái helst til allra sem dvelja innan veggja skólans á skólatíma, líka fullorðinna. Börn læra ekki síst af fyrirmyndum, og við sem eldri erum þurfum að ganga á undan með góðu fordæmi í eigin tækninotkun. Þá hvetjum við til þess að sömu áherslur nái til íþróttafélaga og annarra sem starfa með börnum, svo skilaboðin verði samræmd í öllu umhverfi barnanna.

Símafriður er ekki átak gegn tækni. Hann snýst um að gefa börnum svigrúm til að vera börn að læra, leika og tengjast hvert öðru án stöðugra truflana. Þetta er sameiginlegt verkefni foreldra, skóla, sveitarfélaga og stjórnvalda, og árangurinn veltur á því að við vinnum saman.

Heimili og skóli lýsa yfir eindregnum stuðningi við reglugerðina og eru reiðubúin til áframhaldandi samstarfs við stjórnvöld, skólasamfélagið og foreldra um innleiðingu hennar. Velferð og öryggi barnanna okkar er og verður ávallt í fyrirrúmi.

Höfundar eru meðlimir í stjórn Heimilis og skóla – landssamtaka foreldra.