ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar 30. júlí 2026 16:30 Ég hef tekið eftir því víða á netinu að fólk er farið að styðjast mikið við gervigreindina í skrifum sínum og rökræðum. Gervigreindin getur verið nytsamlegt tæki við gagnavinnslu, sem uppflettirit og við margar aðrar aðgerðir. Höfum það þó í huga að gervigreindin er ennþá að slíta barnsskónum, og það er kannski best að horfa á hana sem barn, hún getur haft hluti eftir og ef hún er spurð og veit ekki svarið, þá er hætta á að hún bulli eitthvað svar. Það er því nauðsynlegt að staðfesta það sem gervigreindin segir þér, áður en þú vísar í það eins og staðreyndir. Ég fór að gamni um daginn og spurði gervigreindina aðeins um ESB. Það voru mörg gagnleg svör sem ég fékk og sum síður en svo. Það voru sérstaklega tveir hlutir sem ég man sérstaklega eftir. Sá fyrri sneri að aðlögun umsóknarríkja að ESB. En ég spurði forritið hvort að ríki þyrftu að aðlaga sig að ESB á meðan á umsóknarferlinu stæði. Gervigreindin hugsaði sig um í stutta stund og kom svo með langt og þvælt svar þar sem farið var yfir viðræður Noregs og Danmörku, geri ráð fyri að hún hafi vilja miða við sambærileg lönd. Þar kom fram að það hefðu verið viðræður en ekki beint aðlögun á meðan þeim stóð. Ég spurði hana hvort að reglum hafi ekki verið breytt eftir að þessi ríki sóttu um á sínum tíma og þá kom þetta klassíska, jú auðvitað, þú hefur rétt fyrir þér og vísaði þá í breytingar sem urðu í kring um aldamótin sem gera nýjum umsóknaríkjum það skylt að aðlaga sig að regluverkinu samhliða viðræðum svo þau verði tilbúin að ganga inn í sambandið að þeim loknum. Annað dæmi voru þessar blessuðu varanlegu undanþágur. Ég spurði hvort að umsóknarríki gætu fengið varanlegar undanþágur þegar þær gengu inn í ESB. Gervigreindin var aftur snögg að hugsa og spýtti út úr sér texta á augabragði. Það væri mögulegt að fá en það væri sjaldgæft og erfitt að fá slíkar undanþágur. Svo benti hún á Danmörku, Bretland og Svíþjóð og að þau hefðu öll fengið undanþágu frá því að taka upp evruna. Mér fannst þetta forvitnilegt enda hafði ég lesið um breytingu sem varð á þessu ferli og benti henni á að þessi dæmi væru nú öll frá síðustu öld og spurði hvort að reglunum hefði ekki verið breytt. Það var ekki að spyrja að því, hún svaraði skjótt og játaði því að ég hefði rétt fyrir mér að reglunum hefði verið breytt í kring um aldarmótin og ekkert ríki hefði fengið varanlegar undanþágur frá þeirri stefnubreytingu hjá ESB. Það er mikilvægt að reyna eftir bestu getu að skoða frumgögn ef hægt er. Það er frábært að notast við gervigreindina til að hjálpa þér við að fræðast en fólk verður að gæta sín á að ekki er allt rétt sem kemur frá gervigreindinni og stundum þarf hún jafnvel leiðsögn eða betri skilgreiningu á spurningum. Það gleður mig þó þegar fólk er að kynna sér ESB og hvort það sé vit í því að sækja um aðild að sambandinu. Eina leiðin til að taka skynsama ákvörðun í atkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst er að kynna sér vel hvað ESB er og mynda sér skoðun útfrá því. Ég er búinn að gera mitt besta í því og mun segja nei þann 29. ágúst. Höfundur er framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Gervigreind Mest lesið 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Frjósemisvarðveisla; Jafnt aðgengi að framtíðinni Ragnhildur Þóra Hafsteinsdóttir Skoðun 20 kíló af þjóðarskömm Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal Skoðun Þau sem eftir sitja Auður Erla Gunnarsdóttir Skoðun Hvað breyttist þegar þjóðin sagði nei? Hilmar Kristinsson Skoðun Má segja að börn á Íslandi hafi það gott? Hjördís Eva Þórðardóttir Skoðun Kostir og gallar Schengen Aðalsteinn Júlíus Magnússon Skoðun Við erum náttúran – náttúran er við Harpa Fönn Sigurjónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun HMS vill dýrari byggingar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar að náttúruvernd fer úr tísku Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Konur fjárfestum! Iða Brá Benediktsdóttir skrifar Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar Skoðun 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Má segja að börn á Íslandi hafi það gott? Hjördís Eva Þórðardóttir skrifar Skoðun Þau sem eftir sitja Auður Erla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35 borgar ekki reikningana Elliði Vignisson skrifar Skoðun Háskólar eiga að leggja áherslu á árangur, ekki fólk Aðalbjörn Jóhannsson skrifar Skoðun Von er ekki aðgerð Hermína Gunnþórsdóttir,Sigrún Helga Snæbjörnsdóttir skrifar Skoðun Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Við erum náttúran – náttúran er við Harpa Fönn Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Frjósemisvarðveisla; Jafnt aðgengi að framtíðinni Ragnhildur Þóra Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Byggjum upp netöryggisgetu og fögnum áfangasigrum Hrannar Ásgrímsson skrifar Skoðun Menntun þarf ekki að þýða tekjutap Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir skrifar Skoðun Kostir og gallar Schengen Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun 20 kíló af þjóðarskömm Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Hvað breyttist þegar þjóðin sagði nei? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Stjórnun gervigreindar og öryggi Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Hafrannsóknastofnun vissi af gloppunni en gerði ekkert Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Reikningurinn sem svefninn getur ekki borgað Grétar Þór Guðjohnsen skrifar Skoðun Er þetta allt sama tóbakið? Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Danski bærinn Akureyri Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Píeta samtökin í 10 ár Hildur Eir Bolladóttir skrifar Skoðun Fimm mínútur sem geta skipt sköpum í neyð Birna G. Magnadóttir skrifar Skoðun Hvenær verður nóg nóg? Borgar Antonsson (Boggi Tona) skrifar Skoðun Hvað merkir íslenskt nei? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Meðaltalið borgar ekki húsaleiguna Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Geta stofnanir sparað og bætt þjónustuna? Karl Steinar Óskarsson skrifar Sjá meira
Ég hef tekið eftir því víða á netinu að fólk er farið að styðjast mikið við gervigreindina í skrifum sínum og rökræðum. Gervigreindin getur verið nytsamlegt tæki við gagnavinnslu, sem uppflettirit og við margar aðrar aðgerðir. Höfum það þó í huga að gervigreindin er ennþá að slíta barnsskónum, og það er kannski best að horfa á hana sem barn, hún getur haft hluti eftir og ef hún er spurð og veit ekki svarið, þá er hætta á að hún bulli eitthvað svar. Það er því nauðsynlegt að staðfesta það sem gervigreindin segir þér, áður en þú vísar í það eins og staðreyndir. Ég fór að gamni um daginn og spurði gervigreindina aðeins um ESB. Það voru mörg gagnleg svör sem ég fékk og sum síður en svo. Það voru sérstaklega tveir hlutir sem ég man sérstaklega eftir. Sá fyrri sneri að aðlögun umsóknarríkja að ESB. En ég spurði forritið hvort að ríki þyrftu að aðlaga sig að ESB á meðan á umsóknarferlinu stæði. Gervigreindin hugsaði sig um í stutta stund og kom svo með langt og þvælt svar þar sem farið var yfir viðræður Noregs og Danmörku, geri ráð fyri að hún hafi vilja miða við sambærileg lönd. Þar kom fram að það hefðu verið viðræður en ekki beint aðlögun á meðan þeim stóð. Ég spurði hana hvort að reglum hafi ekki verið breytt eftir að þessi ríki sóttu um á sínum tíma og þá kom þetta klassíska, jú auðvitað, þú hefur rétt fyrir þér og vísaði þá í breytingar sem urðu í kring um aldamótin sem gera nýjum umsóknaríkjum það skylt að aðlaga sig að regluverkinu samhliða viðræðum svo þau verði tilbúin að ganga inn í sambandið að þeim loknum. Annað dæmi voru þessar blessuðu varanlegu undanþágur. Ég spurði hvort að umsóknarríki gætu fengið varanlegar undanþágur þegar þær gengu inn í ESB. Gervigreindin var aftur snögg að hugsa og spýtti út úr sér texta á augabragði. Það væri mögulegt að fá en það væri sjaldgæft og erfitt að fá slíkar undanþágur. Svo benti hún á Danmörku, Bretland og Svíþjóð og að þau hefðu öll fengið undanþágu frá því að taka upp evruna. Mér fannst þetta forvitnilegt enda hafði ég lesið um breytingu sem varð á þessu ferli og benti henni á að þessi dæmi væru nú öll frá síðustu öld og spurði hvort að reglunum hefði ekki verið breytt. Það var ekki að spyrja að því, hún svaraði skjótt og játaði því að ég hefði rétt fyrir mér að reglunum hefði verið breytt í kring um aldarmótin og ekkert ríki hefði fengið varanlegar undanþágur frá þeirri stefnubreytingu hjá ESB. Það er mikilvægt að reyna eftir bestu getu að skoða frumgögn ef hægt er. Það er frábært að notast við gervigreindina til að hjálpa þér við að fræðast en fólk verður að gæta sín á að ekki er allt rétt sem kemur frá gervigreindinni og stundum þarf hún jafnvel leiðsögn eða betri skilgreiningu á spurningum. Það gleður mig þó þegar fólk er að kynna sér ESB og hvort það sé vit í því að sækja um aðild að sambandinu. Eina leiðin til að taka skynsama ákvörðun í atkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst er að kynna sér vel hvað ESB er og mynda sér skoðun útfrá því. Ég er búinn að gera mitt besta í því og mun segja nei þann 29. ágúst. Höfundur er framkvæmdastjóri.
Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar
Skoðun Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir skrifar
Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal Skoðun