Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar 24. ágúst 2026 07:17 Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Samfylkingin Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Eydís Ásbjörnsdóttir Mest lesið Hver ber kostnaðinn þegar landinu er lokað? Friðrik Árnason Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Hvað hefur presturinn að segja yfir gröfinni? Hilmar Kristinsson Skoðun Dýnamík hópeineltis, hóphegðun fína og ófína fólksins Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Hvenær verður nóg nóg? Borgar Antonsson (Boggi Tona) Skoðun Gervigreindin og ragnarök: Raunveruleg hætta eða mesta svikamylla sögunnar? Hólmfríður Gísladóttir Skoðun Meðaltalið borgar ekki húsaleiguna Finnbjörn A. Hermannsson Skoðun Fimm mínútur sem geta skipt sköpum í neyð Birna G. Magnadóttir Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer Skoðun Um helmingur lækna á Landspítala í fullu starfi Sigurður Helgi Pálmason Skoðun Skoðun Skoðun Danski bærinn Akureyri Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Píeta samtökin í 10 ár Hildur Eir Bolladóttir skrifar Skoðun Fimm mínútur sem geta skipt sköpum í neyð Birna G. Magnadóttir skrifar Skoðun Hvenær verður nóg nóg? Borgar Antonsson (Boggi Tona) skrifar Skoðun Hvað merkir íslenskt nei? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Meðaltalið borgar ekki húsaleiguna Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Geta stofnanir sparað og bætt þjónustuna? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver ber kostnaðinn þegar landinu er lokað? Friðrik Árnason skrifar Skoðun Dýnamík hópeineltis, hóphegðun fína og ófína fólksins Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Gervigreindin og ragnarök: Raunveruleg hætta eða mesta svikamylla sögunnar? Hólmfríður Gísladóttir skrifar Skoðun Umferð í Reykjavík og samgönguásar höfuðborgarsvæðisins Elías B Elíasson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: Hvar liggja mörk sjálfræðis? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Ferðaþjónustan gerir Ísland skemmtilegra Ragnhildur Ágústsdóttir skrifar Skoðun Um helmingur lækna á Landspítala í fullu starfi Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Hvað hefur presturinn að segja yfir gröfinni? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Erum við í hættu? Ólgan kringum gervigreind Marín Jónsdóttir skrifar Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Sjá meira
Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi.
Gervigreindin og ragnarök: Raunveruleg hætta eða mesta svikamylla sögunnar? Hólmfríður Gísladóttir Skoðun
Skoðun Gervigreindin og ragnarök: Raunveruleg hætta eða mesta svikamylla sögunnar? Hólmfríður Gísladóttir skrifar
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar
Gervigreindin og ragnarök: Raunveruleg hætta eða mesta svikamylla sögunnar? Hólmfríður Gísladóttir Skoðun