Sprengjur heims­styrj­aldanna springa á ný í gróður­eldum

Ríflega 600.000 hektara lands hafa brunnið í hátt í tvö þúsund gróðureldum víðsvegar um Evrópu í sumar. Hver hitabylgjan hefur rekið aðra og árfarvegir hafa þornað upp í hlýindum sem loftslagsbreytingar af völdum manna magna upp.

Dæmi eru um að gamlar sprengju úr heimsstyrjöldunum tveimur á fyrri hluta 20. aldar sem voru grafnar í jörðu eða faldar í gróðri hafi sprungið í hitanum af eldunum. 

AP-fréttastofan segir að tilkynnt hafi verið um slíkar sprengingar í Frakklandi, Þýskalandi, Belgíu og Hollandi. Í Limburg í Hollandi hafi sprengjusérfræðingar verið kallaðir til þegar gróðureldur nálgaðist skóglendi þar sem hörð hildi var háð í seinna stríði árið 1944.

Nærri Bordeaux í Suðvestur-Frakklandi afhjúpuðu gróðureldar vopnabúr með skotfærum sem eru talin frá síðari heimsstyrjöldinni og í Liege í austanverðri Belgíu hafa sprengingar heyrst við og við í sumar.

Eldur logar meðal annars í Hautes Fagnes, vernduðum votlendisskógi sem nær yfir landamæri Belgíu og Þýskalands. Alls kyns sprengjur, jarðsprengur og sprengjugildrur voru lagðar þar í seinni heimsstyrjöldinni. Ardennasókn Þjóðverja fór í gegnum og í kringum skóginn.

„Þegar þú ferð inn í skóg eins og þennan geturðu ekki verið viss um hvar sprengjurnar eru,“ segir Bernard Collard, sagnfræðingur sem rekur stríðsminjasafn í Belgíu um Hautes Fagnes.

Finnast einnig í uppþornuðum árfarvegum

Það eru ekki aðeins gróðureldarnir sem endurvekja hættuna af vopnum frá blóðugustu árum mannkynssögunnar. Þannig fundust tvö tundurdufl í Slóvakíu þegar verulega minnkaði í Dóná í þurrki í sumar. Í Búdapest í Ungverjalandi fannst sprengja frá síðari heimsstyrjöld við stólpa Margrétarbrúarinnar yfir Dóná.

Þegar Rínarfljót í Þýskalandi þornaði upp kom sprengja úr seinna stríði einnig í ljós.

„Loftslagsbreytingar eru núna að grafa upp og virkja á ný það sem var áður stöðugt,“ segir Sarah Njeri, sérfræðingur í átaka- og friðarfræðum við University of London.