Telur að bar­átta Ólafs muni koma í bakið á honum

Dorrit varð forsetafrú þegar hún giftist Ólafi Ragnari Grímssyni árið 2003 og var það til ársins 2016, þegar Ólafur Ragnar lét af embætti. Nýverið greindi Vísir frá því að þau Ólafur Ragnar og Dorrit stæðu í skilnaðarferli. 

Ólafur Ragnar kom að stofnun samtakanna Áfram Ísland, sem berjast fyrir því að þjóðin greiði atkvæði gegn áframhaldandi aðildarviðræðum við ESB, og því hefur grein sem Dorrit ritar á Vísi í dag vakið mikla athygli. Í greininni virðist Dorrit hvetja til þess að já-ið verði ofan á á morgun.

Í greininni rifjar hún upp æsku sína í Jerúsalem þar sem hún hafi varið tíma sínum á markaðnum eða í skartgripaverslun föður síns, Shlomo Moussaieff. Þar hafi hún lært að semja.

„Ég lærði mjög snemma að allt hvað viðvíkur verslun og fjármálum sé umsemjanlegt. Maður byrjar á að fara fram á 100 prósent af því sem maður vill. Að semja ekki þýðir að maður tapar áður en maður byrjar.“

Alls ekki að segja þjóðinni hvað hún eigi að gera

Blaðamaður sló á þráðinn hjá Dorrit og bar upp einfalda spurningu, hvort hún væri að segja þjóðinni að segja já á morgun.

„Ég er ekki að segja fólki hvað það á að gera. Ég hef alla mína ævi mótmælt því að fólk segi mér fyrir verkum. Fólk þarf að mynda sér sína eigin skoðun.“

Mikilvægast sé að hver og einn vegi og meti málið vandlega og hugsi sérstaklega um það hverjir ókostirnir við aðildarviðræður séu.

„Ég sé enga. Ég sé enga ókosti við að kjósa með. En til að hafa það á hreinu, þá er þetta ekki atkvæðagreiðsla um inngöngu í ESB. Þetta er atkvæðagreiðsla um það hvað við getum fengið, hvaða ávinning við getum fengið út úr ESB fyrir Ísland. Við verðum augljóslega líka að verjast ókostunum til að tryggja að við séum ekki að gefa neitt eftir. Ég myndi vilja tryggja að eftir að við höfum gert allt þetta, fái hver einasti Íslendingur tækifæri til að láta í ljós skoðun sína þegar hann er fullupplýstur og þegar öll spil eru komin á borðið. Eins og staðan er núna er þetta ótrúlega gruggugt og óljóst. Svo hver er ókosturinn við að hlusta og semja? Og þetta á við um allt í lífinu. Allt.“

Ekki einu sinni hugsa um vatnið okkar, orkuna okkar eða fiskinn okkar

Þá segir hún að áður en aðildarviðræður hefjist þurfi Íslendingar að sýna á spilin og draga línur í sandinn.

„Ekki einu sinni hugsa um vatnið okkar, orkuna okkar eða fiskinn okkar. Þetta eru auðlindirnar okkar, sem mér finnst líka mjög mikilvægt að það sé skipt jafnt milli allra Íslendinga.“

Íslendingar þurfi einnig að setja félagslegt réttlæti á oddinn, það er að segja félagslegt réttlæti á Íslandi, ekki erlendis.

Þurfi ekki að kjósa já

„Þannig að við þurfum að taka allt þetta til greina. Og svo, munum við vera betur sett ef við ákveðum að ganga í sambandið? Við ætlum ekki að taka á okkur skuldir neins. Við ætlum ekki að heyja stríð fyrir neinn. Við erum hlutlaus, alveg eins og Sviss. Ef þú horfir á öll stríðin sem við höfum lent í, þá eru það stjórnmálamenn sem berjast sín á milli. Það eru vopnafyrirtæki sem græða gífurlega mikið af peningum alls staðar. Og getið þið hverjir þjást? Venjulegt fólk sem deyr, mæður sem missa börnin sín, eiginkonur sem missa eiginmenn sína. Mjög margar konur deyja líka.“

Svona sé þetta um allan heim, í Rússlandi og Úkraínu og Ísrael og Palestínu, og þetta þurfti að hætta.

„Þannig að ég er ekki að segja fólki að kjósa já eða nei. Ég er að segja fólki að svona er þetta. Þetta er hugsunarferlið. Og ef, eftir að hafa farið í gegnum hugsunarferlið, án þess að verða fyrir áhrifum af því sem ég kalla hjarðeðli, af öðru fólki, finnst þeim samt að undir engum kringumstæðum myndi Ísland hagnast á nokkurn hátt með því að ganga í ESB, þá þurfa þau ekki að kjósa já. Mjög einfalt.“

Telur að baráttan komi í bakið á Ólafi

Dorrit ítrekar að nálgast þurfi umræður um þjóðaratkvæðagreiðsluna á rökréttan hátt, án þess að segja fólki hvað það eigi að gera, enda komi það alltaf í bakið á fólki, að hennar mati.

„Það kemur mér á óvart að það hafi ekki komið í bakið á Ólafi. Persónulega held ég að það muni gera það en ég veit það ekki, ég er ekki á landinu. Ég vil alls ekki koma Ólafi í uppnám en á hinn bóginn finnst mér þetta svo skaðlegt, og ekki bara skaðlegt af því að Íslendingar missi af tækifærinu til að ganga í Evrópusambandið. Íslendingar eru ekki þröngsýnir, þeir taka samtalið. Rökræðan og samtalið er kjarninn í hinum menntaða manni. Rökræðan er kjarninn í gyðingdómnum. Það er óhugsandi að taka orð einhvers fyrir satt án þess að spyrja hvers vegna. Hvernig stendur á því? Hvað er þetta? Hver segir það? Ég býst við að það hafi verið ástæðan fyrir því að ég var rekin úr skóla. Af því að ég verð alltaf að spyrja hvers vegna.“

Stórasta land í heimi

Dorrit er um þessar mundir búsett í Bandaríkjunum en hefur enn íslenskan ríkisborgararétt og þar af leiðandi kosningarétt í atkvæðagreiðslunni á morgun. Hún segist hafa varið meiri tíma á Íslandi en nokkru öðru landi í heiminum og að hún voni að svo verði um ókomna tíð. Ísland sé henni kærasta land í heiminum og henni þyki vænna um velferð Íslands en nokkurs annars, ekki bara íslensku þjóðarinnar heldur einnig dýranna, jurtanna og steinefnanna.

Samtal Dorritar og blaðamanns fer fram á ensku en hún skipti yfir á íslensku til að segja eftirfarandi:

„Ísland er stórasta land í heimi. Við getum ákveðið sjálf hvað við gerum. Fólk á ekki að segja þér hvernig þú átt að kjósa, þú þarft að ákveða það sjálfur.“

Hvað varðar eigin atkvæði segist hún hafi reynt að greiða atkvæði en ekki tekist það sökum landfræðilegs ómöguleika. Hún hafi hvergi verið nálægt sendiráði síðan utankjörfundaratkvæðagreiðsla hófst og hún komist ekki til landsins til að greiða atkvæði á kjördag.

„Þessu verður að breyta nú þegar við lifum í stafrænum heimi, sem virkar allan sólarhringinn. Hvers vegna er það þannig að ef maður er hvergi nálægt sendiráði, þurfi maður samt að fara þangað til að greiða atkvæði?“

Hún segist þó fagna því að hægt sé að greiða atkvæði á kjördag þrátt fyrir að hafa áður greitt atkvæði utan kjörfundar, ef ske kynni að maður skipti um skoðun.

Var með húsnæðislán á Íslandi

Loks nefnir Dorrit sérstaklega lánamarkað hér á landi, í samhengi við komandi atkvæðagreiðslu. Henni finnist ungir Íslendingar greiða óásættanlegar upphæðir af húsnæðislánum sínum. Sjálf segist hún hafa náð að semja við íslenskan banka um betri íbúðalánakjör.

„Ég var þar til nýlega með húsnæðislán á Íslandi, nánar tiltekið þangað til að faðir minn lést og lét mér eftir peninga. Ég var með húsnæðislán fyrir heimili mitt á Íslandi og þegar einn banki rukkaði mig um 5 prósent, samdi ég við þá og sagði: „Ég borga ykkur ekki 5 prósent. Ég fer í bankann hérna við hliðina.“ Ég fór í bankann við hliðina og endaði með að borga rúm 4 prósent. Að lokum tókst mér að ná húsnæðisláninu mínu niður fyrir 4 prósent einfaldlega vegna þess að ég samdi og hafði val.“

Þá segir hún að tækju Íslendingar upp evru hefðu þeir val um 100 banka og hún telji að þá myndu húsnæðislánavextir lækka um helming.

„Unga fólkið þarf að vita þetta, þau þurfa að gera sér grein fyrir því hversu miklu meira þau gætu haldið eftir. Veistu hvað ég gæti gert við þessa peninga í staðinn? Getur þú ímyndað þér hversu mörgum kvöldverðum úti eða utanlandsferðum þeir myndu duga fyrir?“