Fjármálakerfið styrkist að mati Más

Fjármálakerfið stendur traustari fótum en síðastliðið vor. Þetta segir Már Guðmundsson seðlabankastjóri í formála sínum að ritinu Fjármálastöðugleika sem Seðlabankinn hefur gefið út. „Efnahagsbati hófst á seinni hluta síðasta árs og hefur samkvæmt nýjustu tölum verið að sækja í sig veðrið. Honum hefur á þessu ári fylgt meiri atvinna og aukinn kaupmáttur launa. Til viðbótar hafa lægri innlendir raunvextir og endurskipulagning skulda bætt fjárhagsstöðu heimila."

Þá segir Már að staða fyrirtækja virðist á heildina litið hafa batnað. „En hún er hins vegar ákaflega breytileg. Þannig hefur afkoma margra fyrirtækja í útflutningi verið góð vegna lágs raungengis krónunnar og hagstæðs afurðaverðs. Góða stöðu hafa fyrirtækin m.a. notað til að greiða niður skuldir. Fyrirtæki í öðrum greinum sem ekki hafa lokið sinni fjárhagslegu endurskipulagningu standa mörg hver ekki undir skuldsetningunni. Á heildina litið hefur endurskipulagningu skulda heimila og fyrirtækja hjá bönkum og öðrum lánastofnunum miðað töluvert áleiðis að undanförnu. Skuldsetning heimila og fyrirtækja fer því minnkandi, bæði vegna endurgreiðslu lána í samræmi við skilmála og vegna niðurfærslu og afskriftar skulda. Um þessar mundir er áætlað að skuldir heimila og fyrirtækja sem hlutfall af landsframleiðslu séu um 314% og hafi lækkað um sem nemur rúmri einni landsframleiðslu frá hámarki þeirra um mitt árið 2009."

„En ástandið er viðkvæmt," bætir seðlabankastjóri við. „Skuldir einkageirans hafa að sönnu lækkað, en þær eru enn miklar. Sama má reyndar einnig segja um skuldir hins opinbera. Ný áföll, t.d. vegna alþjóðlegrar efnahagsþróunar, gætu því aukið vanskil á ný. Enn sem komið er hafa áhrif ríkisskulda- og bankakreppunnar á evrusvæðinu verið lítil hér á landi. Þar virðist einkum tvennt skipta máli. Í fyrsta lagi eru bæði ríkissjóður og bankarnir lítt háðir erlendri fjármögnun og gjaldeyrishöftin veikja áhrif hræringa á alþjóðlegum fjármálamörkuðum á innlendan fjármálamarkað. Í öðru lagi er samsetning útflutnings með þeim hætti að hann er minna háður hagsveiflu í einstökum viðskiptalöndum en reyndin er í ýmsum öðrum litlum löndum sem reiða sig meira á útflutning á iðnaðar- og tæknivöru," segir Már en bætir við að verði hins vegar mun dýpri samdráttur í Evrópu en nú er spáð muni það óhjákvæmilega hafa margvísleg neikvæð áhrif hér á landi. „Erlendum ferðamönnum gæti t.d. fækkað og dregið úr beinni erlendri fjárfestingu. Reikningar fjármálafyrirtækjanna sýna samspil bata og áhættu sem dregur dám af þjóðhagslegum skilyrðum og stöðu lántakenda."

Hér má nálgast ritið.