Kvika talin streyma inn í eldstöðina af miklu afli

Almannavarnir lýstu í kvöld yfir hættustigi norðan Dyngjujökuls og hafa ákveðið að hálendið þar verði rýmt. Mikið magn kviku er talið streyma upp í Bárðarbungueldstöðina og segja vísindamenn atburðinn mjög öflugan.

Click here to see an English version

Vegamálastjóri segir að brýrnar yfir Jökulsá muni ekki þola hamfaraflóð í líkingu við það sem varð á Skeiðarársandi fyrir átján árum. Hræringarnar vekja nú heimsathygli og flugmálayfirvöld eru viðbúin að loka flugleiðum vegna hugsanlegs öskuskýs.

Eldstöðin Bárðarbunga telst nú ógnvaldur og viðbrögð yfirvalda við þeirri ógn eru orðin víðtæk. Norðan Vatnajökuls, þar sem óttast er að flóðbylgja bresti á, er búið að loka hálendisvegum og banna alla umferð, bæði akandi og gangandi. Bárðarbunga er komin í heimsfréttirnar, alþjóðafjölmiðlar rifja upp öngþveitið sem Eyjafjallajökull olli árið 2010.

Á jarðskjálftamælum Veðurstofunnar sjá sérfræðingar að virknin í Vatnajökli er áfram stöðug og mikil. Kristín Vogfjörð, jarðskjálftafræðingur og rannsóknarstjóri Veðurstofunnar, segir að þetta sé mjög öflugur atburður.

„Þannig að þetta heldur bara áfram. Þetta er mjög mikil virkni, þetta er margfalt meira heldur en undanfarin ár."

Kristín segir mikið magn kviku streyma undir eldstöðinni og til norðausturs í átt til Kverkfjalla. Hún segir kvikuna enn halda sig á fimm til tíu kílómetra dýpi, - og ekki sjáist merki þess að hún sé á leið til yfirborðs. Spurð hvort henni finnist líklegt að gos hefjist á næstu sólarhringum svarar Kristín: 

„Ekkert frekar. Það er ekkert sem bendir til þess að það sé að bresta á. En það hvað þetta er mikil virkni og stór atburður er full ástæða til að vera vel vakandi yfir hlutunum og búa sig undir að það gæti eitthvað gerst." 

Í höfuðstöðvum Vegagerðarinnar eru menn þegar farnir að huga að viðbrögðum, komi til eldsumbrota. Brýrnar þrjár yfir Jökulsá eru við Öxarfjörð, Gímsstaði og Upptyppinga og Hreini Haraldssyni vegamálastjóra líst illa á að fá hlaup í líkingu við það sem varð á Skeiðarársandi.

„Nei, þær myndu ekki þola það, engin þeirra. Þær bara færu strax," svarar vegamálastjóri. Hann segir vísindamenn þó allt eins gera ráð fyrir að hlaup gæti orðið mun minna. Vegagerðin undirbýr því að geta kallað til vinnuvélar með skömmum fyrirvara til að rjúfa vegi við brýrnar til að létta álagi af steyptu mannvirkjunum, ef flóð kæmi sem væri af viðráðanlegri stærð.

Missir brúnna þýddi tveggja til þriggja milljarða króna fjárhagstjón, rof hringvegarins og allra vegtenginga milli Norður- og Austurlands. Vegamálastjóri segir að það yrði kannski meira samfélagstjón að missa þessar samgöngur um langan tíma, því langan tíma tæki að endurbyggja brýrnar. 

Um 400 flugvélar fara að jafnaði um íslenska flugstjórnarsvæðið á hverjum degi. Viðvörunarstig gagnvart flugi var sett upp á næstefsta stig í gær en í flugstjórnarmiðstöðinni á Reykjavíkurflugvelli gengur þó allt sinn vanagang og flugumferðin er ekki farin að sneiða framhjá Íslandi, að sögn Friðþórs Eydals, talsmanns Isavia. 

Menn eru reynslunni ríkari, eftir Eyjafjallajökul og Grímsvötn, og margir sem eiga pantað flug óttast eflaust að verða strandaglópar ef gos hefst. Þá yrði gripið til þess að loka þeim svæðum sem teldust hættuleg flugumferð.