Óttast að niðurstöðum fyrstu kosninganna frá valdaráni verði hagrætt

Helstu gagnrýnendur herforingjastjórnarinnar í Taílandi lýsa yfir áhyggjum af því að komandi þingkosningar verði marklaus sýndarleikur. Þetta kom fram í umfjöllun Reuters.

Kosningarnar fara fram þann 24. febrúar næstkomandi en boðað var til þeirra í síðustu viku. Í október 2017 sagði Prayut Chan-o-cha forsætisráðherra að kosningarnar myndu fara fram í nóvember 2018 en svo varð ekki. Hann hafði einnig lofað því að atkvæðagreiðslan yrði haldin 2017.

Um er að ræða fyrstu kosningarnar frá valdaráni hersins árið 2014. Á þeim tíma hafði Yingluck Shinawatra forsætisráðherra fengið Bhumibol Adulyadej konung til að leysa upp þingið og boða til nýrra kosninga.

Demókrataflokkur Taílands, stærsti stjórnarandstöðuflokkurinn, sniðgekk þær kosningar og mótmælendur, sem vildu fremur sjá konunginn skipa umbótaráð en nýja ríkisstjórn, gerðu mörgum ómögulegt að taka þátt í kosningunum. Því var kosningum frestað á sumum kjörstöðum.

Það féll ekki í kramið hjá stjórnlagarétti sem úrskurðaði kosningarnar ólöglegar. Nauðsynlegt er að kjósa á sama degi alls staðar. Boðað var til nýrra kosninga en ekkert varð af þeim þar sem herinn tók stjórnina og skipaði herforingjastjórn sem er enn við völd.

Chan-o-cha hyggur á framboð í kosningunum og nýtur stuðnings nokkurra flokka þótt hann sé sjálfur óháður og stýri fyrir hönd hersins. Undanfarnar kannanir hafa sýnt fram á að flestir vilji sjá hann leiða Taíland áfram. Hann mældist með 27 prósent í könnun Rangsit-háskóla í lok nóvember.

Forsætisráðherraefni Flokksins fyrir Taílendinga, Sudarat Keyuraphan, mælist með 18 prósent. Þá mælist Abhisit Vejjajiva úr Demókrötum með 15,5 prósent og Than­athorn Juangroongruangkit úr Framtíðarflokknum með um tíu prósenta stuðning.

Sé horft til stuðnings við flokka mældist Phalang Pracharat, flokkur nokkurra ráðherra herforingjastjórnarinnar, með 26,6 prósent. Flokkurinn fyrir Taílendinga, sem Shinawatra-systkini stýrðu og hefur notið mests fylgis í öllum kosningum frá 2001, mælist með 23,6 prósent, Demókratar nítján og Framtíðarflokkurinn níu.

En aftur að fyrrnefndum áhyggjum stjórnarandstæðinga. Í samtali við Reuters sagði Thitinan Pongsudhirak, stjórnmálafræðingur við Chulalongkorn-háskóla, að herforingjastjórnin hefði með skipulögðum hætti grafið undan taílensku lýðræði. Til dæmis með nýrri stjórnarskrá sem innleidd var 2016.

„Ástæðan fyrir því að margir álíta komandi kosningar spilltar er sú að herinn lætur eins og þær séu tandurhreinar þegar þær eru í raun rotnar,“ sagði Thitinan.

Stjórnin hefur að auki verið sökuð um að breyta kjördæmamörkum sér í hag og gera kjörseðla flóknari í því skyni að lágmarka kjörsókn og hámarka fjölda ógildra atkvæða. Minna má á að herforingjastjórnin lagði bann við pólitísku athæfi á sínum tíma en því var aflétt í síðustu viku þegar boðað var til kosninga.

Herinn hafnar ásökunum sem þessum. „Ef ríkisstjórnin vildi halda völdum af hverju væri hún þá að boða til kosninga?“ spurði upplýsingafulltrúi stjórnarinnar blaðamann Reuters. Ljóst er þó að ýmsir ráðherrar vilja greinilega halda völdum, annars væru þeir ekki í framboði.