Tveir þriðju hlynntir klukkutíma seinkun

Tæplega tveir af hverjum þremur umsagnaraðilum um mögulega klukkubreytingu hér á landi eru hlynntir því að klukkunni verði flýtt. Um þrjátíu prósent eru á því að ekki eigi að hrófla við klukkunni.

Forsætisráðherra lagði í upphafi árs fram til umsagnar tillögur um mögulega tímabreytingu hér á landi. Gefnir voru þrír kostir. Í fyrsta lagi óbreyttan tíma en að lagst yrði í fræðsluátak til að fá fólk til að hátta sig fyrr. Í öðru lagi að klukkunni yrði seinkað um klukkustund frá því sem nú er í samræmi við hnattstöðu landsins. Þriðji kosturinn fól í sér óbreytt ástand en að skólar, og mögulega fyrirtæki og stofnanir, myndu hefja starfsemi klukkustund síðar á morgnanna.

Þegar þetta er ritað hafa tæplega 1.300 umsagnir borist. Skoðun á þeim leiðir í ljós að þeir sem vilja breyta klukkunni eru nærri tvöfalt fleiri en þeir sem vilja það ekki. Tæp fimm prósent eru á því að hafa óbreytta stöðu en seinka skólum og stofnunum. Hluti umsagnaraðila hefur sent inn fleiri en eina umsögn og var þess gætt að telja aðeins eina umsögn frá hverjum og einum.

Flestir sem kjósa óbreyttan tímareikning styðja það þeim rökum að þeir vilji halda í dagsbirtu síðari hluta dagsins. 

Einhverjum finnst meira að segja ekki nóg að halda í óbreytt ástand heldur leggja til að klukkunni verði flýtt um eina til tvær klukkustundir til að lengja síðdegisbirtuna enn meir. Þá leggur rúmlega eitt prósent umsagnaraðila það til að hér verði tekinn upp sumar- og vetrartími. Enn öðrum finnst ekki nóg að seinka klukkunni um klukkustund og leggja því til að henni verði seinkað um níutíu mínútur.

Tillögurnar eru byggðar á vinnu starfshóps heilbrigðisráðherra sem lagði það til, með tilliti til lýðheilsusjónarmiða, að tímareikningur yrði í samræmi við legu landsins. Þess finnast dæmi hjá umsagnaraðilum að niðurstaða vinnuhóps „sérfræðinga“ sé mjög leiðandi og þvingi seinkuninni upp á fólk. Enn aðrir leggja til að hægt sé að byrja með tilraunir með klukkuseinkun á ákveðnum landsvæðum, til að sjá hvernig það reynist, og stingur upp á Vestfjarðakjálkanum í því samhengi.

„Birtan á morgnana gegnir mikilvægu hlutverki í gangverki svefns og vöku sem þarf að endurstilla daglega. Misræmi staðarklukku og líkamsklukku hefur líklega verst áhrif á skólabörn og ekki síst unglinga í framhaldsskólum,“ segir í umsögn Jörgens L. Pind, prófessors í sálfræði.

Rithöfundurinn og forsetaframbjóðandinn fyrrverandi, Andri Snær Magnason, er á öðru máli. „Skíðafólk, hestafólk, skokkarar, golfarar, göngufólk og allir sem njóta útiveru eftir vinnu missa heila klukkustund síðdegis. Þau áhrif verða mælanleg í lýðheilsu hvað varðar geðheilsu, virkni, hjarta- og æðasjúkdóma og aðra þætti sem stafa af kyrrsetu nútímafólks,“ segir í umsögn hans.

Tillögurnar eru til umsagnar í samráðsgátt ríkisstjórnarinnar til 10. mars.