Ís­land á kortið sem dýra­níðingar og um­hverfis­sóðar

Íslendingar eru ekki einir um að lesa um hörmungarnar í sjókvíum Artic Fish í Tálknafirði. The Guardian er með á forsíðu umfjöllun um málið með fyrirsögninni: „Sea-lice outbreak on Icelandic salmon farm a ‘welfare disaster’, footage shows“ eða Lúsafaraldur brýst út í fiskeldisfyrirtæki, dýravelferðar-hörmungar, sýna myndir.

Þar er greint frá því að drónamyndir sýni opnar sjókvíar fullar af fiski sem eru með opin sár, sem nú þurfi að slátra og eru afurðirnar notaðar í dýrafóður.

Myndir sem Guardian hefur undir höndum, sem sýna alvarlega sýktan fisk, dauðan eða deyjandi, hefur verið lýst af sérfræðingi í dýravelferðarmálum sem hörmungum á skala sem aldrei hefur sést áður. Drónaskot, sem tekin voru í síðustu vikur yfir opnum sjókvíum á hinum afviknu Vestfjörðum, sýnir lax þjakaðan af lúsabiti að honum hefur nú verið slátrað.

Lúsafaraldur verður ekki verri en þetta

Tólf kvíar eru taldar vera undirlagðar í sníkjudýrunum sem í voru um milljón fiskar undanfarna mánuði, þó nákvæmar tölur liggi ekki fyrir. Sérhæft skip frá Noregi, the Hordafor III, var sent frá Noregi til að slátra fisknum, en skipið megi sjá á meðfylgjandi myndum.

Umrætt sníkjudýr, sjólúsin, nærist á skinni laxanna sem leiða til opinna sára veikja ofnæmiskerfi laxanna. Í verstu tilvikum geti það leitt til dauða þeirra og það er það sem er að gerast.

Guardian vitnar í Berglindi Helgu Bergsdóttur, sem er sérfræðingur í dýrasjúkdómum hjá MAST, sem sé íslenska matvælastofnunin, segist aldrei hafa séð annað eins magn í íslenskum sjókvíum. Hún hafi reyndar aldrei séð annað eins.

„Lúsafaraldurinn verður ekki verri en þetta,“ er haft eftir Berglindi Helgu. Sárin hafa versnað vegna bakteríusýkingar sem gerir sárin dýpri og meiri. „Það sem kom öllum á óvar er hversu hratt þetta gerðist.“

Guardian segir þetta koma á versta tíma fyrir iðnaðinn á Íslandi. Í ágúst hafi 3,500 laxar sloppið úr sjókvíum í eigu Artic Fis, sem er eitt tveggja fyrirtækja sem er með starfsemi í Tálknafirði, þar sem lúsafaraldurinn geisar, sem leiddi til mikillar reiði umhverfissinna og leiddi til lögreglurannsóknar.

Allir sem rætt er við hafa aldrei séð annað eins

Í greininni segir að Artic Fish sé eitt af stærstu laxeldisfyrirtækjum landsins, í eigu norska risafyrirtækisins Mowi. Laxasleppingunum hefur verið mótmælt meðal annars af Björk, sem gaf út lag í samvinnu við Rosalíu, Catalan-stjörnunnar og er talið að það hafi mikil áhrif. En þær hafa sagt sjókvíaeldið hafa stórskaðleg áhrif á íslenska náttúru.

MAST undirstrikar að þau tvö fyrirtæki sem eru með starfsemi í Tálknafirði, Artic Fish og Arnarlax, hafi tekið þá ákvörðun að slátra öllum fiski og að hann verði ekki notaður til manneldis.

Arnarlax hafi sagt að ekki séu endilega allar kvíar sýktar. En þegar fisknum verði slátrað þá verði hann notaður í dýrafóður. Mast rannsakar málið, að sögn Bergsdóttir og vitnað er í Trygve Poppe, laxasérfræðing og fyrrverandi prófessor í velferð fiska og hann segir þetta versta tilfelli sem hann hafi nokkru sinni séð. 

Þá er talað við Veigu Grétarsdóttur, kayak-ræðarann sem tók myndirnar og hún segist í áfalli vegna ástandsins á fisknum. Ísland er er nú komið rækilega á kortið og þá ekki fyrir nokkuð sem landsmenn vilja endilega að haft verði í hávegum; sem land dýraníðs og umhverfissóðaskaps.