Frjálst að reka Jóhann úr lands­liðinu vegna kynferðisbrots og hótana

Þetta kemur fram í dómi Dómstóls Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands sem kvað upp dóm sinn í liðinni viku.

Deilan snýst um ákvörðun Landsambands hestamannafélaga að víkja Jóhanni úr landsliðinu í október 2021. Ákvörðunin var samþykkt einróma í stjórn sambandsins, borin undir laganefnd og landsliðsnefnd. Hún var kynnt Jóhanni símleiðis daginn eftir og tilkynning birt á heimasíðu sambandsins.

Sambandið byggði ákvörðun sína á því að Jóhann hefði árið 1994 hlotið dóm fyrir kynferðisbrot gagnvart ólögráða einstaklingi, hlotið dóm í Danmörku fyrir refsiverða háttsemi og auk þess hafi fólk sem starfar innan sambandsins mátt sæta hótunum, áreiti og annarri óforsvaranlegri háttsemi Jóhanns, bæði fyrir og eftir ákvörðun sambandsins.

Jóhann taldi verið að refsa honum umfram refsingu sem hann hafði þegar afplánað vegna dóms frá árinu 1994. Þá hefði ákvörðunin mikil áhrif á atvinnumöguleika hans. Augljóst væri að metoo-byltingin hefði ráðið ákvörðun sambandsins.

Hann spurði í viðtali við Vísi árið 2021 hvort maður ætti aldrei afturkvæmt, eftir að hafa gert mistök.

Þann 23. maí eða tæpum tveimur árum síðar krafðist Jóhann að ákvörðunin yrði afturkölluð og hann tekinn inn í landsliðið að nýju. Tæpum mánuði síðar hafnaði sambandið að afturkalla fyrri ákvörðun svo Jóhann höfðaði mál fyrir dómstólnum.

Jóhann varð heimsmeistari árið 2019 og taldi sig eiga rétt á sæti í landsliðinu samkvæmt reglum Alþjóðasamtaka íslenska hestsins sem ríkjandi heimsmeistari. Þá þótti Landsambandi hestamannafélaga skandall að Jóhann væri ekki á meðal tíu efstu í kjöri íþróttamanns ársins.

Landsambandið byggði ákvörðun sína árið 2021 um brottvikningu úr landsliðinu á lögum um að óheimilt væri að ráða fólk með kynferðisbrot á bakinu til starfa í hreyfinguna. Auk þess að sérhver fulltrúi sem komi fram sem fulltrúi Alþjóðasamtaka íslenska hestsins á opinberum vettvangi skuli hljóta varanlega brottvikningu hljóti hann dóm vegna ofbeldis- eða kynferðisbrots.

Dómstóllinn horfði til þess að svipting réttar til að gegna trúnaðarstörfum innan íþróttahreyfingar hafi ekki í för með sér missi almenns félagsréttinda eða keppnisréttinda. Ákvæði um fulltrúa sem gegni trúnaðarstörfum eigi ekki við um knapa frekar en aðra íþróttaiðkendur.

Refsidómar líkt og þeir sem Jóhann hlaut geti haft í för með sér útilokun frá keppni samkvæmt lögum ÍSÍ. Þá þurfi að taka afstöðu til þess hvort háttsemi Jóhanns um hótanir og áreiti gagnvart fólki innan sambandsins falli undir ákvæði sömu laga ÍSÍ.

Dómstóllinn taldi ofangreinda háttsemi Jóhanns þess eðlis að hún útilokaði hann frá þátttöku í keppnum. Var kröfu hans um að fella úr gildi ákvörðun stjórnar sambandsins að víkja honum úr landsliðinu hafnað. Þó ætti Jóhann skýra kröfu um tímalengd útilokunar sinnar frá landsliðinu.