Ekkert bendi til þess að innrauðar sánur séu betri en venju­legar

Innrauðar sánur, eins og fréttamaður skellti sér í (sjá í spilaranum hér fyrir neðan), hafa sprottið upp eins og gorkúlur á Íslandi síðustu misseri. Í slíkum sánum er enginn ofn sem gefur frá sér hita heldur kemur hitinn yfirleitt úr plötum sem gefa frá sér innrauða geisla. Sá hátturinn var í það minnsta hafður á í innrauðu sánunni sem fréttamaður prófaði.

Í venjulegri sánu fáum við raunar líka hita frá innrauðum geislum en meirihluti varmans kemur úr gufunni í loftinu. Geislarnir eru hins vegar einir um hituna í innrauðum sánum.

„Þeir eru náttúrulega alls staðar í kringum okkur, þessir hitageislar. Við fáum þá úr sólinni og þeir eru í ofnunum okkar líka,“ segir Þórarinn Sveinsson, lífeðlisfræðingur og prófessor emeritus við Háskóla Íslands.

Grennandi og eiturefnalosandi?

Þeir sem bjóða upp á innrauðar sánur fullyrða gjarnan að innrauðu geislarnir séu allra meina bót. Þeir eru sagðir grennandi, minnka appelsínuhúð og losa eiturefni úr líkamanum, svo fátt eitt sé nefnt. Þá er gjarnan talað um að innrauðir geislar „hiti líkamann innan frá“, hitinn smjúgi jafnvel allt að fjóra og hálfan sentímetra inn í líkamann. 

Samkvæmt upplýsingum frá Geislavörnum ríkisins komast innrauðar bylgjur ekki dýpra en sex millímetra ofan í húðina og stærstur hluti þeirra endurkastist raunar af húðinni áður. Þórarinn kveðst þó hafa lesið rannsókn þar sem fram kemur að geislarnir nái tvo til þrjá sentímetra inn í húðina. En, hann er samt sem áður á því að fullyrðingar í umræddum auglýsingum séu að miklu leyti markaðsbrellur.

„Mér finnst það líklegt, jú. Allavega er ekkert í mínum fræðum, ekkert í þekkingu okkar, sem styður að innrauðu geislarnir séu eitthvað framar því að fara í venjulega sánu, eða fara í heita pottinn eða nota heita bakstra. En ég segi aftur, það þarf bara að rannsaka þetta betur,“ segir Þórarinn.

Hann bendir þó á að vísbendingar séu um að svitamyndun hjá gestum innrauðra sána sé fáeinum mínútum hraðari en hjá þeim sem sækja hefðbundnar sánur.

„En stundum gerast góðir hlutir hægt. Þannig að það er ekki endilega víst að hraðinn sé til bóta.“

Þórarinn leggur áherslu á að þeir sem stundi hvers kyns sánur, gufuböð eða heita potta hafi þann háttinn á sem þeim finnst bestur. Þannig séu innrauðar sánur ágætar til síns brúks, eins og aðrar hefðbundari leiðir sem farnar eru til að hita líkamann.