Hagur hluthafanna alltaf og undantekningarlaust í forgangi Jón Kaldal skrifar 7. júlí 2025 11:32 Þegar orðin „farmed salmon“ eru slegin inn í Google leitina kemur upp þessi texti og mynd sem hér er fylgir skjáskot af. Myndin sýnir helsærðan eldislax af völdur laxalúsar eða sjúkdóma. Þið getið prófað sjálf að leita í Google að „farmed salmon“. Skjáskot úr leit Google. Umheimurinn er að vakna og átta sig á því hversu hræðileg starfsemi sjókvíaeldi er fyrir umhverfið, lífríkið og líka eldisdýrin sjálf sem eiga ömurlega vist í sjókvíunum. Sjúk eldisdýr Það sem sjókvíaeldisfyrirtækin kalla „kynbætur“ hefur haft þær afleiðingar að hver einasti eldislax er hjartveikur, yfir helmingur er heyrnarlaus eða með takmarkaða heyrn og beinagrind og höfuðkúpa stórs hluta laxanna er aflöguð. Ástæðan er látaus áhersla sjókvíaeldismanna í „kynbótastarfinu“ á að auka vaxtarhraða eldisdýranna sem allra mest. Græðgin er taumlaus. Tilvera eldislaxanna í sjókvíunum er ömurleg og hvergi verri en hér við Ísland þar sem hátt í fjórðungur þeirra drepst á ári hverju vegna sníkjudýra, sjúkdóma eða þeirra slæmu heilsu sem þeim hefur verið sköpuð með „kynbótunum“. Myndin sem kemur upp við leitina er ein af um 300 sem skosk yfirvöld birtu af ástandi eldislaxa í sjókvíum þar við land. Ljósmyndir úr íslenskum sjókvíum eru enn þá verri. Sjókvíaeldisfyrirtækin hafa laxinn í sjókvíum í um tvö ár. Það þýðir að um og yfir 40 prósent þeirra hefur drepist hér við land áður en kemur að slátrun. Dagarnir eru taldir Mjög ákveðin teikn eru á lofti um að heimurinn sé byrjaður að snúa baki við sjókvíaeldisiðnaðinum. Atle Eide, fyrrum stjórnarformaður norska eldisrisans Salmar, móðurfélags Arnarlax, sagði í viðtali vorið 2021 að dagar sjókvíeldis í opnum sjókvíum væru taldir. Hans spá var að um 2030 myndi neytendur um allan heim hafa áttað sig á því hversu slæm umhverfisáhrif sjókvíaeldis eru og hversu alvarlegur dýravelferðarvandinn er í sjókvíunum. Þessi þróun er farin af stað. Skynsamir áhættugreinendur myndu aldrei leggja framtíð heilu byggðarlaganna í hendur þessarar grimmdarlegu stóriðju. Sjókvíaeldisfyrirtækin eru stórfyrirtæki þar sem hagur hluthafanna er alltaf og undantekningarlaust í forgangi, hvort sem það er á kostnað umhverfisins, lífríkisins, eldisdýranna eða íbúa þeirra þorpa þar sem fyrirtækin eru með starfstöðvar þá stundina. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Kaldal Fiskeldi Mest lesið Ég ætlaði mér aldrei að verða leikskólakennari Ásta Möller Sívertsen Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. Skoðun Öryggi í skipulagi – nauðsynleg uppfærsla Böðvar Tómasson Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir Skoðun Hættum að tala um sameiningu! Liv Aase Skarstad Skoðun Ofbeldislýður í sauðagæru Huginn Þór Grétarsson Skoðun Borgarlínublekkingar Sjálfstæðisflokksins í Kópavogi Einar Jóhannes Guðnason Skoðun Við erum að sýna börnunum okkar virðingarleysi – og þau finna það Ingibjörg Einarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ég ætlaði mér aldrei að verða leikskólakennari Ásta Möller Sívertsen skrifar Skoðun Öryggi í skipulagi – nauðsynleg uppfærsla Böðvar Tómasson skrifar Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. skrifar Skoðun Látum fiskhjallana standa Hrafn Ægir Bergsson skrifar Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar Skoðun Hættum að tala um sameiningu! Liv Aase Skarstad skrifar Skoðun Borgarlínublekkingar Sjálfstæðisflokksins í Kópavogi Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun Íslenska sem annað mál í Ísafjarðarbæ – spurningar til allra frambjóðanda til sveitastjórnarkosninga vorið 2026 Ólafur Guðsteinn Kristjánsson skrifar Skoðun Aukum nærþjónustu í Urriðaholti Vilmar Pétursson skrifar Skoðun Ég er ekki torfkofamatur Rakel Hinriksdóttir skrifar Skoðun Aðför að einkabílnum hættir? Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Heimur án höggdeyfis Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Börnin í fyrsta sæti Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Setjum lakk á litlaputta og segjum um leið ÉG LOFA Hallgrímur Helgason skrifar Skoðun Sumarið kemur alltaf á óvart í Kópavogi Hildur María Friðriksdóttir,Örn Arnarson skrifar Skoðun ESB umræðan: hver hagnast á því að gefa leikinn áður en hann byrjar? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Kópavogsmódelið er lausn sem virkar Karen Rúnarsdóttir skrifar Skoðun Ofbeldislýður í sauðagæru Huginn Þór Grétarsson skrifar Skoðun Aðlögun er hluti af aðildarferlinu Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Já í ágúst getur gefið gott tækifæri til að tryggja betur lífsgæði komandi kynslóða Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Takk fyrir lánið, Elliðaárdalur! Heiða Aðalsteinsdóttir skrifar Skoðun Lesblindir og tæki skólanna Guðmundur S. Johnsen skrifar Skoðun Foreldrahús – enn eitt fórnarlamb ríkisstjórnarinnar Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Sparnaður eða sóun? Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Símenntun er nauðsyn – ekki lúxus Fríða Rós Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Blár, rauður, gulur og C+ Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Við erum að sýna börnunum okkar virðingarleysi – og þau finna það Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Bjartsýni í boði Sigurður Vopni Vatnsdal skrifar Sjá meira
Þegar orðin „farmed salmon“ eru slegin inn í Google leitina kemur upp þessi texti og mynd sem hér er fylgir skjáskot af. Myndin sýnir helsærðan eldislax af völdur laxalúsar eða sjúkdóma. Þið getið prófað sjálf að leita í Google að „farmed salmon“. Skjáskot úr leit Google. Umheimurinn er að vakna og átta sig á því hversu hræðileg starfsemi sjókvíaeldi er fyrir umhverfið, lífríkið og líka eldisdýrin sjálf sem eiga ömurlega vist í sjókvíunum. Sjúk eldisdýr Það sem sjókvíaeldisfyrirtækin kalla „kynbætur“ hefur haft þær afleiðingar að hver einasti eldislax er hjartveikur, yfir helmingur er heyrnarlaus eða með takmarkaða heyrn og beinagrind og höfuðkúpa stórs hluta laxanna er aflöguð. Ástæðan er látaus áhersla sjókvíaeldismanna í „kynbótastarfinu“ á að auka vaxtarhraða eldisdýranna sem allra mest. Græðgin er taumlaus. Tilvera eldislaxanna í sjókvíunum er ömurleg og hvergi verri en hér við Ísland þar sem hátt í fjórðungur þeirra drepst á ári hverju vegna sníkjudýra, sjúkdóma eða þeirra slæmu heilsu sem þeim hefur verið sköpuð með „kynbótunum“. Myndin sem kemur upp við leitina er ein af um 300 sem skosk yfirvöld birtu af ástandi eldislaxa í sjókvíum þar við land. Ljósmyndir úr íslenskum sjókvíum eru enn þá verri. Sjókvíaeldisfyrirtækin hafa laxinn í sjókvíum í um tvö ár. Það þýðir að um og yfir 40 prósent þeirra hefur drepist hér við land áður en kemur að slátrun. Dagarnir eru taldir Mjög ákveðin teikn eru á lofti um að heimurinn sé byrjaður að snúa baki við sjókvíaeldisiðnaðinum. Atle Eide, fyrrum stjórnarformaður norska eldisrisans Salmar, móðurfélags Arnarlax, sagði í viðtali vorið 2021 að dagar sjókvíeldis í opnum sjókvíum væru taldir. Hans spá var að um 2030 myndi neytendur um allan heim hafa áttað sig á því hversu slæm umhverfisáhrif sjókvíaeldis eru og hversu alvarlegur dýravelferðarvandinn er í sjókvíunum. Þessi þróun er farin af stað. Skynsamir áhættugreinendur myndu aldrei leggja framtíð heilu byggðarlaganna í hendur þessarar grimmdarlegu stóriðju. Sjókvíaeldisfyrirtækin eru stórfyrirtæki þar sem hagur hluthafanna er alltaf og undantekningarlaust í forgangi, hvort sem það er á kostnað umhverfisins, lífríkisins, eldisdýranna eða íbúa þeirra þorpa þar sem fyrirtækin eru með starfstöðvar þá stundina. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins.
Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. Skoðun
Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun
Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun
Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir Skoðun
Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. skrifar
Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar
Skoðun Íslenska sem annað mál í Ísafjarðarbæ – spurningar til allra frambjóðanda til sveitastjórnarkosninga vorið 2026 Ólafur Guðsteinn Kristjánsson skrifar
Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun ESB umræðan: hver hagnast á því að gefa leikinn áður en hann byrjar? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Skoðun Já í ágúst getur gefið gott tækifæri til að tryggja betur lífsgæði komandi kynslóða Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Við erum að sýna börnunum okkar virðingarleysi – og þau finna það Ingibjörg Einarsdóttir skrifar
Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. Skoðun
Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun
Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun
Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir Skoðun