„Rússar eru upp á náð Kín­verja komnir“

Leiðslan myndi gera Rússum kleift að selja mun meira af jarðgasi til Kína en þeir gera nú þegar. Rússar segja minnisblaðið lagalega bindandi en í því er ekki fjallað um ýmis deiluatriði sem hafa lengi komið í veg fyrir að gasleiðslan hafi verið smíðuð.

Leiðslan kallast „Kraftur Síberíu 2“ og hefur verið til skoðunar að byggja hana um árabil. Deilur um kaupverð á gasi, fjármögnun leiðslunnar, tímaramma og önnur atriði hafa þó valdið því að ekkert hefur orðið af framkvæmdum.

Í frétt Wall Street Journal segir að það að ekkert sé talað um þessi atriði í minnisblaðinu ítreki yfirburðastöðu Kínverja gagnvart Rússum í viðræðunum um Kraft Síberíu. Kínverjar hafi aðra möguleika til að verða sér út um jarðgas og geti því dregið fæturna í viðræðum. Þannig geti þeir krafist enn betra verðs, þar sem Rússar eru ólmir í að afla sér frekari tekna og finna nýja markaði fyrir jarðeldsneyti sitt.

Rússar hafa þegar gefið út að Kínverjar muni geta keypt jarðgas ódýrara en ríki Evrópu.

Þurfa nýja markaði

Frá því Rússar réðust inn í Úkraínu hefur útflutningur þeirra á jarðgasi til vesturs dregist verulega saman. Evrópa var áður stærsti viðskiptavinur Rússa á jarðgasi. Í kjölfarið sneru Rússar sér að Kína og eru þeir nokkuð háðir sölunni þangað, sem hefur veitt Kínverjum ákveðið vogarafl í viðræðum ríkjanna á milli.

Stuðningur Kínverja við Rússa þegar kemur að drónum og margskonar íhlutum fyrir framleiðslu hergagna hefur aukið á þetta ójafnvægi í sambandi ríkjanna.

Sjá einnig: Á­rásir á olíu­vinnslu í Rúss­landi bíta

Í samtali við WSJ segir sérfræðingur í málefnum Rússlands og Asíu að minnisblaðið sýni hvernig Kínverjar hafi öll spilin gegn Rússum. Ríki Evrópu hafi dregið verulega úr kaupum á rússnesku jarðgasi og leiðtogar Evrópusambandsins stefni á að hætta alfarið að kaupa gas eða olíu af Rússum fyrir 2027.

Á sama tíma séu Kínverjar að reyna að draga úr notkun jarðeldsneytis þar í landi. Þar hefur gífurlegur vöxtur verið í framleiðslu sólarorku. Þetta gæti þýtt að markaður fyrir jarðgas í Kína sé að dragast saman.

Samtals jókst orkuframleiðsla með beislun sólar, vinds og kjarnorku um 270 teravattstundir á fyrri helmingi ársins. Um fjörutíu prósent raforku í Kína er nú framleidd með lítilli losun gróðurhúsalofttegunda, fjórum prósentustigum meira en á sama tímabili í fyrra.

Sjá einnig: Losun Kína dregst saman vegna uppgangs í sólarorku

Um þriðjungur af öllum milliríkjaviðskiptum Rússa kemur frá Kína. Frá bæjardyrum Kína séð er hlutfallið eingöngu fimm prósent.

„Rússar eru upp á náð Kínverja komnir,“ sagði Alexander Gabuev við WSJ.

Vilja „sanngjarnari“ heim

Pútín er staddur í Kína, þar sem hann hefur setið ráðstefnu aðildarríkja SCO, sem sótt er af mörgum þjóðarleiðtogum Mið-Asíu, auk annarra ríkja. Þar hefur hann meðal annars fundað með Xi og hafa þeir lýst yfir miklum vinskap.

Eftir fund þeirra sagði Pútín, samkvæmt AP fréttaveitunni, að SCO samtökin ættu að spila stærri rullu í því að skapa „sanngjarnara og jafnara“ kerfi sem snýr að stjórn heimsmála.

Xi fordæmdi það sem hann kallaði kalda stríðs hugsunarhátt og sagði heiminn standa á krossgötum. Umbreytingatímar væru í vændum.

Sjá einnig: Ísland enn friðsælast í sífellt versnandi heimi

Narendra Modi, forsætisráðherra Indlands, er einnig á ráðstefnunni þar sem hann hefur einnig fundað með Xi. Indland og Kína hafa lengi eldað grátt silfur saman en Modi og Xi lýstu því yfir um helgina að ríkin ættu að vera félagar en ekki andstæðingar.

Eftir fund þeirra sögðu Modi og Xi að samband ríkjanna færi batnandi, eftir langvarandi deilur sem snúið hafa meðal annars um landamæri ríkjanna í Himalæjafjöllum.

Sjá einnig: Sár yfir Nóbelnum og rak Modi í faðm Xi

Allir þjóðarleiðtogarnir munu fylgjast með herskrúðgöngu í Kína á morgun, þar sem Xi mun sýna nýjustu vopn sín og mátt herafla Kína. Kim Jong Un, einræðisherra Norður-Kóreu, sat ekki ráðstefnuna en hann mætti til Sjanghæ í dag og mun horfa á skrúðgönguna.